Szlachetny klinkier

Nie ulega wątpliwości, że wyroby klinkierowe są droższe od podobnych, mniej szlachetnych produktów. Jednak po porównaniu kosztów, jakie trzeba ponieść np. na utrzymanie elewacji wykonanych z innych materiałów (czyszczenie, malowanie, naprawianie pęknięć itp.), inwestycja w wyroby klinkierowe zwróci się już po kilku latach. Niebagatelne znaczenie ma również ich jakość.

Producentów tego typu materiałów nie jest wielu (w przeciwieństwie np. do wytwórców zwykłych cegieł), co już gwarantuje wysoką dbałość o jakość produkcji. Są to firmy z bogatymi tradycjami, które mają sprawdzone i nowoczesne technologie produkcji. Zaletą klinkieru jest również to, że jak żaden inny materiał, wizualnie współgra on z elementami wykonanymi z innego surowca, np. drewna, szkła, metalu czy kamienia.

ZAPRAWY
Inwestor, który zapragnie użyć cegieł klinkierowych np. do budowania domu, może obawiać się wykwitów, które oszpecą elewację i zniweczą niemałe nakłady finansowe poniesione na zakup cegły klinkierowej i robociznę.

Wykwitów można jednak uniknąć, stosując się do kilku zasad. Po pierwsze, ważne jest zastosowanie specjalistycznej zaprawy murarskiej, a po drugie, w trakcie prac należy zwracać szczególną uwagę na dużą staranność i czystość układania kolejnych elementów.

Jeśli inwestor zdecyduje się na zastosowanie cegieł lub kształtek klinkierowych, to musi zapomnieć o stosowaniu zaprawy murarskiej przygotowywanej na placu budowy. Nawet fabrycznie przygotowane zaprawy murarskie, przeznaczone do murowania z tradycyjnych elementów ceramicznych nie spełnią jego oczekiwań. W kręgu zainteresowań takiego inwestora powinny pozostać jedynie zaprawy, których producenci wyraźnie wskazują, że są one przeznaczone do współpracy z elementami klinkierowymi. Producenci specjalistycznych zapraw do klinkieru eliminują z nich składniki, które mogą być źródłem powstawania wykwitów, a w ich miejsce dodają elementy, które ograniczają tworzenie się ich. Takim składnikiem jest np. tras. Jest to minerał pochodzenia wulkanicznego. W tym miejscu należy obalić mit, mówiący o tym, że przyczyną pojawiania się wykwitów jest występowanie wapna w zaprawie. Proces tworzenia się wykwitów zachodzi nawet w przypadku hydratacji cementu niezawierającego wapna. Działanie trasu polega na związywaniu przez niego węglanów wapnia w trakcie procesu dehydratacji, czyli w momencie wysychania zaprawy. Ponadto tras uszczelnia zaprawę, utrudniając transport kapilarny resztek rozpuszczonych soli na powierzchnię zaprawy.

JAK MUROWAĆ
Wybór odpowiedniej zaprawy nie gwarantuje, niestety, sukcesu, jeśli będzie jej używał człowiek bez fachowego przygotowania. Nawet murarz z wieloletnim doświadczeniem, który nie miał do tej pory możliwości pracy z elementami klinkierowymi, może nie sprostać wysokim wymaganiom.

Czym zatem różni się murowanie z tradycyjnych elementów ceramicznych od murowania kształtek klinkierowych?

1. Przede wszystkim czystością pracy. Tradycyjne pustaki czy cegły ceramiczne pokrywamy z reguły tynkiem, jeśli więc w trakcie murowania materiał się zabrudzi, to i tak wkrótce zostanie to zamaskowane tynkiem. Ponadto klinkier w porównaniu z tradycyjną ceramiką jest co prawda bardzo mało nasiąkliwy, ale ma za to bardzo duży potencjał kapilarny, czyli znacznie łatwiej przenosi na swoją powierzchnię to, co wniknie w niego niejako od środka, czyli np. z zaprawy – jest on znacznie bardziej podatny na zjawisko powstawania wykwitów niż zwykła cegła.
2. Kolejną ważną rzeczą jest uwzględnienie zarówno warunków atmosferycznych, w których prowadzone są roboty, jak i warunków, w których przebiegać będzie proces wiązania i wysychania zaprawy. Wszelkie prace należy prowadzić w temperaturze od +5°C do +30°C. W trakcie robót i po ich zakończeniu (przez minimum siedem dni) wymurowane elementy należy osłaniać folią lub matami, które zabezpieczą je przed opadami i zbyt szybkim wysychaniem zaprawy, spowodowanym działaniem wiatru i słońca. Absolutnie nie wolno prowadzić prac w czasie opadów atmosferycznych. Zaleca się również, by nie rozpoczynać robót, gdy prognozy pogody przewidują w ciągu najbliższych dni opady deszczu lub obniżenie temperatury.
3. Murowana konstrukcja i jej fundamenty muszą być też zabezpieczone odpowiednimi izolacjami przed niekontrolowanym napływem wilgoci, np. podciąganej kapilarnie z podłoża (ma to znaczenie zwłaszcza w przypadku murków oporowych, często zapomina się bowiem o wykonaniu niezbędnej izolacji pionowej). Cegły klinkierowe przygotowane do murowania powinny być suche i wolne od kurzu. Murować należy na pełną spoinę, ponieważ ograniczy to możliwość przenikania wody opadowej do wnętrza przegrody.
4. Grubość spoiny powinna być równa dla całej warstwy. Do profilowania spoiny należy przygotować odpowiednie narzędzie o zaokrąglonym przekroju, z tworzywa sztucznego lub drewna. Moment rozpoczęcia profilowania spoin dla konkretnej zaprawy uzależniony jest od warunków atmosferycznych, chłonności cegły i związanej z tymi czynnikami szybkości wiązania zaprawy. Powinien on nastąpić w kilkanaście lub kilkadziesiąt minut od położenia spoiny, najlepiej wtedy, gdy przyłożony do świeżej zaprawy palec nie ulega już zabrudzeniu. Stopień związania zaprawy w trakcie spoinowania musi być taki sam dla całej powierzchni muru.
5. W celu uniknięcia różnic kolorystycznych, na wyodrębnionym fragmencie należy stosować zaprawę pochodzącą z jednej partii produkcyjnej, a do jej przygotowania używać zawsze takiej samej ilości wody zarobowej. W związku z możliwością wystąpienia niewielkich różnic w odcieniach kolorów pomiędzy cegłami z różnych partii produkcyjnych, zaleca się przed rozpoczęciem murowania pomieszać cegły pochodzące z kilku palet.
6. W trakcie prac szczególną uwagę należy zwracać na staranność i czystość układania kolejnych elementów. W przypadku kontaktu zaprawy z licem cegły, zabrudzenie należy jak najszybciej usunąć (najlepiej na sucho).