Lista dostępnych na rynku urządzeń jest bardzo długa, a wraz z upowszechnieniem się systemów inteligentnego budynku będzie coraz większa. Automatyka budynkowa to nie tylko zdalne sterowanie urządzeniami w obiekcie, np. klimatyzacją czy żaluzjami, ale również zintegrowany system alarmowy, kontroli dostępu i monitoringu, zarządzanie ogrzewaniem i wentylacją, a także ochrona przeciwpożarowa. Terminem „inteligentny budynek” określane są budynki (mieszkalne, biurowe, przemysłowe) posiadające zintegrowany system zarządzania (ang. BMS – Building Management Systems), obejmujący kilka autonomicznie pracujących układów automatyki, wyposażonych w szereg czujników i detektorów. Dzięki temu każdy system dysponuje informacją o zmianie stanu innego, co umożliwia kompleksowe śledzenie wszystkich zdarzeń zachodzących w budynku i spójne sterowanie nimi (rys. 1). Zwiększa to komfort i bezpieczeństwo oraz przyczynia się do obniżenia kosztów eksploatacji. System inteligentnego budynku nie może jednak wpływać negatywnie na ludzi w nim przebywających [1, 2]. Na rynku istnieje kilka standardów domu inteligentnego, często niekompatybilnych ze sobą. Mogą to być instalacje przewodowe lub bezprzewodowe.SYSTEMY PRZEWODOWE
Instalacje przewodowe zbudowane są najczęściej z dwóch magistrali: magistrali energetycznej i magistrali danych. Pierwsza – to najczęściej instalacje elektryczne jedno- lub trójfazowe. Druga – to linie danych, po których przesyłane są polecenia i sygnały zwrotne. Dowolny element instalacji podłączany jest równolegle do magistrali energetycznej i magistrali danych. Każdy element instalacji (np. żarówka, wyłącznik, klimatyzacja, domofon) ma swój unikatowy adres i jest widziany przez wszystkie pozostałe elementy. Umożliwia to swobodne sterowanie np. ogrzewaniem i oświetleniem, które znajdują się w zupełnie innej części budynku. Poniżej opisałem kilka systemów tego typu. Na rynku możemy spotkać również inne systemy sterowania budynkiem, są to m.in. Dupline, HomeWorks, Cardio i LUXOR.
Instabus KNX/EIB – to zdecentralizowany system, w którym tradycyjne wyłączniki rozwierające lub zwierające obwody zasilające oraz czujniki i inne elementy sterownicze zostały zastąpione urządzeniami półprzewodnikowymi. Wymieniają one informacje za pośrednictwem jednego, biegnącego wokół całego budynku, przewodu magistralnego, łączącego wszystkie elementy systemu. Topologia KNX/EIB opiera się na strukturze drzewiastej, która jest rozwinięciem magistrali. Zaletą systemu EIB jest fakt, iż przez przewód ten płynie bezpieczne napięcie stałe 24 V typu SELV (Safety Extra Low Voltage). Sieć o napięciu tego typu charakteryzuje się niską wartością napięcia, zasilaniem z transformatora bezpieczeństwa, podwójną izolacją od innych sieci oraz brakiem uziemienia przewodów. Zasilanie tego typu umożliwia transmisję symetryczną sygnałów, co oznacza dodatkową odporność na zakłócenia elektromagnetyczne. Transmisja danych oraz zasilanie poszczególnych urządzeń wykonawczych odbywa się za pomocą tych samych przewodów, przesyłana informacja nakłada się zatem na napięcie zasilające [2, 3]. Napięcie 230 V jest doprowadzone wyłącznie bezpośrednio do odbiorników prądu (lampy, gniazdka elektryczne). Umożliwia to dowolną aranżację wnętrza i instalacji. Podstawową częścią struktury jest linia, do której podłączone są elementy magistralne (maksymalnie 64), urządzenia wykonawcze bądź sensory. Po dodaniu specjalnych elementów można połączyć ze sobą maksymalnie 12 linii w jeden obszar [2]. Komunikacja odbywa się zazwyczaj lokalnie, czyli w obrębie jednej linii. Sensory nadają telegramy, zgodnie z zasadą losowego dostępu do magistrali, które rozchodzą się po całej linii. Przesyłanie danych odbywa się za pomocą przewodu magistralnego, tj. miedzianego przewodu dwuparowego, ekranowanego, typu STP, tzw. „skrętki ekranowanej” [2].
Odmianą systemu EIB jest PowerNet. Pozwala on na funkcjonowanie systemu zgodnego z EIB w budynkach, w których jest już ułożona instalacja elektryczna. Pod względem instalacji system ten jest podobny do X10. Jego możliwości, funkcjonalność oraz wygląd urządzeń są jednak zgodne z EIB, co umożliwia jego instalację w domach już wykończonych [4].
1
