Niklowane złączki w instalacjach wody pitnej - zagrożenia dla zdrowia

Niklowane złączki w instalacjach wody pitnej - zagrożenia dla zdrowia
Niklowane złączki w instalacjach wody pitnej - zagrożenia dla zdrowia
Fot. KAN

O wpływie niklu na zdrowie człowieka mówi się zwykle przy okazji, zapominając o samym źródle problemu. A to temat istotny, choć często pomijany, zwłaszcza w technice sanitarnej. Niklowanie złączek mosiężnych, stosowanych w instalacjach wody pitnej, może nieść ze sobą szereg skutków ubocznych. Warto je poznać. 

Znaczenie niklu dla organizmu

Nikiel dla organizmu jest człowieka pierwiastkiem śladowym, niezbędnym w niewielkiej ilości - głównie do zaopatrywania komórek w tlen, w przemianach składników odżywczych i tworzeniu hormonów. Dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek dla osób dorosłych wynosi około 0,3 mg i pokrywane jest głównie przez produkty żywnościowe (zboża, czekoladę, ryby, margarynę oraz niektóre warzywa, np. kapustę i cebulę). Ponadto nikiel może przedostawać się do organizmu drogą oddechową (powietrze zanieczyszczone gazami i pyłami przemysłowymi) oraz z wodą pitną, jeśli w instalacji wodociągowej na powierzchniach stykających się z wodą zastosowano elementy niklowane - łączniki instalacyjne czy armaturę wodociągową.

Nadmiar czy niedobór?

Niekorzystny dla organizmu jest niedobór niklu (raczej wykluczony przy stosowaniu urozmaiconej diety), ale znacznie groźniejszy w skutkach jest jego nadmiar. Chodzi głównie o alergie. Ocenia się, że w Polsce na nikiel uczulonych jest 17% dorosłych i 8% dzieci. Wśród rodzajów alergii na nikiel rozróżniamy:

  • alergię kontaktową (wysypka w miejscu kontaktu skóry z niklowanym przedmiotem);
  • alergię pokarmową (objawia się katarem, zapaleniem spojówek, może prowadzić do astmy a nawet wstrząsu anafilaktycznego).

Wysypka - kontakt skóry z niklowanym prezdmiotem

Nie jest znana żadna metoda leczenia alergii na nikiel, jedynym zaleceniem jest unikanie produktów zawierających ten pierwiastek. Inne skutki nadmiaru niklu w organizmie to uszkodzenie błon śluzowych oraz zmiany w chromosomach i szpiku kostnym. Nikiel może przyczyniać się także do rozwoju komórek nowotworowych. Zdarza się, że alergia na nikiel skutkuje odrzuceniem implantów stomatologicznych i ortopedycznych oraz niekorzystnie wpływa na proporcje innych pierwiastków w organizmie - obniża poziom magnezu i cynku w organach miąższowych.

Stężenie niklu

A jakie jest najwyższe dopuszczalne stężenie niklu w wodzie pitnej? Określa je Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 13.11.2015 r. (DzU poz. 1989), będące wdrożeniem dyrektywy unijnej 98/83/WE z dnia 3.11.1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Najwyższe dopuszczalne stężenie niklu wynosi 20 µg/, co sytuuje go w grupie najbardziej toksycznych metali. Dla porównania, stężenie jednoznacznie kojarzących się z zagrożeniem dla zdrowia ołowiu i arsenu może wynosić 10 µg/l, nieco mniej toksyczny jest chrom (50 µg/l). Warto dodać, że dopuszczalne stężenie miedzi to 2 mg/l. Jest to wartość stukrotnie wyższa niż dopuszczalna w przypadku niklu.

KAN - woda pitna

Systemy instalacyjne ze złączkami niklowanymi

Jak w praktyce wygląda zagadnienie niklowania złączek w instalacjach wodociągowych w Polsce? Problem dotyczy zwłaszcza części systemów rur wielowarstwowych (złączki zaprasowywane i skręcane) oraz polipropylenowych (złączki z gwintami). Złączki w tych systemach posiadają Atesty Higieniczne dopuszczające do montażu w instalacjach wody pitnej. W atestach możemy przeczytać, że produkt zawiera jedynie mosiądz, brakuje niestety informacji, że jest to mosiądz pokryty powłoką niklową.

Informacja o niklu pojawia się co prawda w materiałach technicznych tych systemów - w katalogach, instrukcjach i ulotkach - nie wspomniano jednak, że jest to powłoka obecna również na powierzchniach mających styczność z wodą. Nawiasem mówiąc, w niektórych Atestach Higienicznych systemów rur z PP nie ma nawet informacji, że produkt zawiera mosiądz - czy należy przez to rozumieć, że złączki z gwintami nie podlegają atestom? Wydaje się to wątpliwe.

Dlaczego nikluje się złączki mosiężne? Można przypuszczać, że chodzi o poprawę estetyki złączki, ale nie jest to główny powód - niklowanie pozwala bowiem na dodatkowe zabezpieczenie niższej jakości mosiądzu podatnego na odcynkowanie (czyli procesy korozyjne) oraz o dużej zawartości metali ciężkich, np. ołowiu. W kształtkach z polipropylenu z "wtopkami" mosiężnymi dochodzi jeszcze inny czynnik - tańszy granulat polipropylenowy jest wrażliwy na działanie jonów miedzi, wydzielających się z mosiądzu. Aby tego uniknąć, należy stosować polipropylen wzbogacony o odpowiednie inhibitory.

Działania firmy KAN w sprawie niklowania złączek

Firma KAN stosuje w swoich systemach instalacyjnych KAN-therm Push, Press i PP złączki z tworzywa PPSU (całkowicie neutralnego dla wody pitnej) oraz z mosiądzu odpornego na odcynkowanie, bez dodatkowych powłok (w tym niklowych), który również może być bezpiecznie stosowany w instalacjach wodociągowych.

Aby wyjaśnić sprawę niklowania złączek, skontaktowaliśmy się z Narodowym Instytutem Zdrowia Publicznego - Państwowym Zakładem Higieny, który wydaje Atesty Higieniczne, tym samym dopuszczając systemy instalacyjne do montażu instalacji wodociągowych, centralnego ogrzewania, sprężonego powietrza i innych.

W piśmie z dnia 16.04.2015 r. PZH jednoznacznie stwierdza, że zapatruje się negatywnie na stosowanie kształtek pokrytych powłoką niklową w instalacjach służących do przesyłania wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Kształtki te stanowią źródło przenikania do wody dużej ilości niklu, w wyniku czego stężenia tego metalu w wodzie znacznie przekraczają wartości dopuszczalne. Takie złączki mogą być stosowane w instalacjach grzewczych, ale w katalogach producentów najczęściej te same złączki polecane są zarówno do instalacji wodociągowych, jak i grzewczych.

Skontaktuj się z naszymi specjalistami >>

Zalecenia PZH odnośnie stosowania niklu

W piśmie z dnia 16.01.2017 r. PZH podaje konkretne dane dotyczące skutków niklowania złączek oraz wskazuje na planowane działania, które podejmie w celu wyeliminowania podobnych praktyk. PZH stwierdza, że:

  • we wszelkich urządzeniach mających kontakt z wodą pitną powłoki niklowe i niklowo-chromowe mogą być stosowane wyłącznie na powierzchniach zewnętrznych, które nie wchodzą w bezpośrednią styczność z wodą;
  • kontakt powłok niklowych z wodą powoduje, że nikiel osiąga w wodzie bardzo wysokie stężenie, testy migracji niklu wykazały, że stężenie to osiąga od 200 do 350 µg/l, co 10-15 razy przekracza normatyw (20 µg/l);
  • dotychczasowe Atesty Higieniczne nie zawierały zastrzeżenia, że powłoka niklowa może być stosowana wyłącznie na zewnątrz, gdyż uważano to za oczywiste i nie brano pod uwagę możliwości stosowania w praktyce wyrobów z wewnętrzną powłoką niklową (uwaga ta dotyczy głównie takich produktów, jak baterie i zawory - nagminne jest, że producenci łączników do rur nie informują o zawartości mosiądzu niklowanego w swoich wyrobach);
  • PZH deklaruje, że stosowny w Atestach Higienicznych zapis będzie brzmiał: "mosiądz z zewnętrzną powłoką niklową" lub "mosiądz, zewnętrzna powłoka niklowa". Czy wyeliminuje to zastosowanie w instalacjach wodociągowych łączników producentów, którzy formalnie nie deklarują niklowania, a je stosują - czas pokaże.

Atesty i certyfikaty

Podobnie jak w ostatnim czasie zaczęto zdawać sobie sprawę ze szkodliwości smogu, tak w omawianym problemie istotne znaczenie ma wzrost świadomości zagrożeń płynących ze stosowania niklowanych elementów instalacji wodnych. Inwestorzy powinni wiedzieć, że formalne potwierdzenie w postaci Atestu Higienicznego, dotyczące możliwości stosowania określonego produktu, nie musi oznaczać, że zostało ono wydane na podstawie pełnych danych i zgodnie z intencjami Ustawodawcy.

Na zakończenie warto wyjaśnić wątpliwości pojawiające się na spotkaniach z inwestorami i wykonawcami. "Staracie się wykazać zagrożenie płynące ze stosowania niklowanych łączników, a sami posiadacie w ofercie system KAN-therm INOX, wykonany ze stali nierdzewnej?" - padają pytania.

W systemie KAN-therm INOX rzeczywiście wykorzystuje się rury i złączki ze stali chromowo-niklowo-molibdenowej lub chromowo-niklowo-tytanowej, o zawartości niklu 10 do 13%. Przeprowadzone badania migracji niklu wykazały jednak, że w przypadku stali nierdzewnej ten proces jest wielokrotnie mniejszy, niż w przypadku powłok niklowych, a co za tym idzie stężenie metalu w wodzie nie przekracza dopuszczalnych wartości. Potwierdzają to m.in. certyfikaty DVGW, poświadczające, że stosowanie w instalacjach wody pitnej systemu KAN-therm INOX jest całkowicie bezpieczne

kontakt

KAN Sp. z o.o.
16-001 Białystok-Kleosin
ul. Zdrojowa 51
tel.: 85 74 99 200

www.kan-therm.com

Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  3
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie

 


Wybór drewnianej podłogi. Zobacz 10 najczęściej zadawanych pytań »

Drewniana podłoga w sypialni

W przypadku mocno nasłonecznionych pomieszczeń warto unikać gatunków, które pod wpływem promieni UV mocno zmieniających kolor, np. doussie czy jatoba. W przypadku ogrzewania podłogowego powinniśmy wybierać (...) czytaj dalej »


Kurtyny powietrzne, które komponują się z architekturą budynku i wnętrz »

Kurtyna powietrzna Rosenberg

Próby ukrycia kurtyn powietrznych często kończą się niepowodzeniem z powodu konieczności zapewnienia właściwego przepływu strugi powietrza. czytaj dalej »


Atrakcyjne ceny nowych mieszkań w technologii Smart Home » Dlaczego warto zdecydować się na dach pokryty blachodachówką?
Nexity - nowe mieszkania Gerard Roofing System - blachodachówka
Różnorodność metraży i funkcjonalny układ lokali pozwoli zarówno singlom, jak i rodzinom z dziećmi wybrać mieszkanie dopasowane do ich potrzeb i oczekiwań...    czytaj dalej » Blachodachówki z posypką naturalną to 6 profili w 13 naturalnych kolorach skał (w tym czerwień burgundzka), odpornych na odbarwienia, działanie promieni UV czy kwaśnych deszczy.
czytaj dalej »

 


Ciesz się świeżym i czystym powietrzem, a przy tym oszczędzaj energię »

Czyste mieszkanie

Coraz większa świadomość inwestorów oraz dużo większa dostępność materiałów spełniających warunki energooszczędności powodują, że wentylacja grawitacyjna oparta na niewymuszonym ruchu powietrza nie zapewnia wystarczającej wymiany powietrza. czytaj dalej »

 


 

Jaki system alarmowy sprawdzi się w Twoim domu? Jak dopasować bramę garażową do elewacji budynku?
NAPAD - bezpieczne mieszkanie Brama garażowa
Decydując się na instalację systemu alarmowego w domu lub mieszkaniu należy pamiętać o umiejętnym doborze sygnalizatorów alarmowych. Sygnalizatory to ta grupa urządzeń, która... czytaj dalej » Jeżeli garaż jest integralną częścią domu, kolorystyka i wykończenie bramy istotnie wpływają na jego ogólny wygląd – tym bardziej że w wielu obecnie budowanych domach brama garażowa jest wyeksponowana z przodu budynku i stanowi jego wizytówkę. czytaj dalej »

 


 

Co powinieneś wiedzieć zanim zdecydujesz się na ogrzewanie podłogowe » Ile kosztuje remont łazienki - zobacz symulacje »
System ogrzewania podłogowego firmy Elektra Koszt remontu łazienki
Elektryczne ogrzewanie podłogowe jest jednym z najbardziej ekonomicznych systemów ogrzewania w domach niskoenergetycznych. Dzieje się tak dlatego, że ciepło jest wytwarzane w ściśle określonej ilości w pomieszczeniach, które chcemy ogrzewać. czytaj dalej » Przed rozpoczęciem remontu warto przyjrzeć się cenom nowoczesnych urządzeń i najmodniejszych elementów aranżacji. Na jakie rozwiązania nas stać? czytaj dalej »

 


Nie samą budową człowiek żyje:

przepisy kulinarne Gosi Kaźmierczyk Red Hot Chili Cooking - sprawdź nowe przepisy Gosi :)

Na gorąco

Certyfikat IEC dla szkła Pilkington Sunplus

NSG Group, właściciel marki Pilkington, otrzymał certyfikat IEC dla szkła Pilkington Sunplus™ BIPV powered by Solaria. Badania wykonane w holenderskim laboratorium Kiwa wykazały pełną zgodność...
Zapisz się na bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę:

Forum

arielpol  | 
28-07-2017, 14:01
 | 
1
cwaniara  | 
28-07-2017, 09:14
 | 
1
Liber07  | 
28-07-2017, 08:46
 | 
1
zafirynka  | 
05-06-2015, 09:52
 | 
119
pak  | 
27-11-2014, 10:27
 | 
118
DYSTANS  | 
04-12-2014, 13:21
 | 
100
szpachelka  | 
06-09-2014, 16:15
 | 
89
nikonxx  | 
21-05-2014, 14:49
 | 
86
M1gacz  | 
20-04-2015, 01:34
 | 
85
Gerard Roofing Systems
Gerard Roofing Systems
ŚWIATOWY LIDER W PRODUKCJI DACHÓWEK METALOWYCH Od ponad 50 lat Gerard AHI Roofing jest innowatorem w zakresie...

Pobierz Eksperta Budowlanego

Ekspert Budowlany 2017
Ekspert Budowlany do pobrania w formacie PDF.
Ekspert Budowlany 2016
Ekspert Budowlany do pobrania w formacie PDF.
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.Portal Budowlany - Ekspert Budowlany - www.ekspertbudowlany.pl
realizacja i CMS: omnia.pl