Jak projektować instalację elektryczną w łazience

 NKT  |  1
Fot. NKT

Łazienka to dla mieszkańców domu przestrzeń relaksu w pianie i strumieniach gorącej wody, jednak projektanci instalacji elektrycznych wiedzą, że obecność gniazd zasilających i urządzeń w takim mokrym środowisku może stanowić potencjalne zagrożenie.

Współczesne łazienki to nie tylko miejsca przeznaczone do celów kąpielowych. Aby dawały pełny komfort użytkowania i funkcjonalność, są często wyposażane w wiele urządzeń elektrycznych pełniących różnorodne funkcje. Można do nich zaliczyć oprawy oświetleniowe, pralkę, podgrzewacze wody czy wentylatory wyciągowe. W łazience często również korzystamy z mniejszych urządzeń podłączanych do gniazd zasilających, jak na przykład suszarki czy golarki.

W nowoczesnych salonach kąpielowych instalowanych jest ponadto wiele źródeł światła, pełniących nie tylko funkcję oświetlenia ogólnego, ale także pomocniczego, jak kinkiety przy lustrach czy nawet oprawy akcentujące, które podkreślają ciekawe elementy wystroju wnętrza. Dowiedz się więcej >>

Ze względu jednak na obecność wody i pary instalacje elektryczne w łazienkach generują dużo większe zagrożenie porażenia prądem elektrycznym, niż te znajdujące się w innych pomieszczeniach w budynkach mieszkalnych. Dlatego projektanci i wykonawcy instalacji elektrycznych muszą przestrzegać zasad zapisanych w wykazie polskich norm przywołanych w załączniku 1 do rozporządzenia [2] - PN-HD 60364-7-701:2010[5].

Najważniejsze są odległości

W łazienkach należy przede wszystkim zwrócić uwagę na rozmieszczenie instalacji. Wymagania normatywne w tym zakresie są bardzo rozbudowane i szczegółowe, gdyż w grę wchodzi bezpieczeństwo ludzi. Przed przystąpieniem do projektowania należy szczegółowo zapoznać się z wszystkimi wytycznymi.

Rys. 1. Strefy ochronne w łazience z wanną i przykładowe trasy prowadzenia instalacji z wykorzystaniem przewodów NKT (obwód oświetlenia i wentylatora z higrostatem)
Rys. 1. Strefy ochronne w łazience z wanną i przykładowe trasy prowadzenia instalacji z wykorzystaniem przewodów NKT (obwód oświetlenia i wentylatora z higrostatem)

Podstawą jest znajdująca się w wymienionej powyżej normie arkuszowa część 7-701, która określa trzy strefy ochronne: w pomieszczeniu łazienki z wanną/brodzikiem i dwie strefy dla natrysku bez brodzika i wanny. W przypadku łazienki z wanną i kabiny natryskowej wyposażonej w brodzik wytycza się je następująco (rys.1):

  • Strefa "0" to wnętrze wanny lub brodzika. Zamontowany w niej sprzęt i osprzęt powinny mieć ochronę przed dostępem wody w stopniu IPX7.
  • Strefa "1" została wytyczona dwoma płaszczyznami: pionową, która przebiega wzdłuż zewnętrznej krawędzi obrzeża wanny (lub brodzika/basenu natryskowego) oraz poziomą, sięgającą do wysokości 225 cm, licząc od powierzchni podłogi, łącznie z przestrzenią pod wanną i pod brodzikiem. Instalowane w niej oprawy oświetleniowe i urządzenia muszą się charakteryzować stopniem ochrony co najmniej IPX4.
  • Strefa "2" jest ograniczona płaszczyzną pionową przebiegającą w odległości 60 cm od zewnętrznej płaszczyzny ograniczającej strefę "1" oraz poziomą wytyczoną na wysokości 225 cm nad powierzchnią podłogi. W przypadku, gdy w łazience znajduje się natrysk bez brodzika, wyznacza się tylko dwie strefy: "0" i "1".
  • Strefa "0" stanowi wnętrze ograniczone w pionie stałą ścianką pod natryskiem wraz z przestrzenią do 120 cm bez ścianki i do wysokości 10 cm w poziomie.
  • Strefa "1" jest ograniczona płaszczyznami: pionową, która przebiega wzdłuż zewnętrznej krawędzi stałej ścianki (nad strefą "0") oraz poziomą do wysokości 225 cm. Ponadto w obwodach PELV (o bardzo niskim napięciu znamionowym, z uziemieniem roboczym i zasilanym z bezpiecznego źródła zapewniającego oddzielenie elektryczne od innych obwodów) i SELV (bez uziemienia roboczego) należy stosować urządzenia o ochronie IPXXB lub IP2X wg PN-EN 60529:2003 [7]. Jeśli w budynku nie zastosowano żadnego z tych układów, bezwzględnie należy stosować wyłącznik różnicowoprądowy RCD o DI ≤ 30 mA. Podstawowe zasady projektowania instalacji umieszczono w tabeli.
Tabela. Podstawowe wymagania w pomieszczeniach wyposażonych w wannę/brodzik wg PN-HD 60364-7-701:2010
Tabela. Podstawowe wymagania w pomieszczeniach wyposażonych w wannę/brodzik wg PN-HD 60364-7-701:2010

Jak planować instalację w pomieszczeniach mokrych?

W pomieszczeniach łazienkowych przewidywalność i przejrzystość planowania przewodów ma szczególne znaczenie. Trasy instalacji elektrycznej należy prowadzić wyłącznie do urządzeń stosowanych w tym pomieszczeniu. Na rys. 2 zamieszczono podstawowy schemat wykonawczy podłączenia obwodu oświetlenia i wentylatora. Skonsultuj się ze specjalistami firmy NKT >>

Rys. 2. Przykładowy schemat wykonawczy połączeń przewodów obwodu oświetlenia i wentylatora z higrostatem (połączenie bezpuszkowe)
Rys. 2. Przykładowy schemat wykonawczy połączeń przewodów obwodu oświetlenia i wentylatora z higrostatem (połączenie bezpuszkowe)

Wykonany w systemie bezpuszkowym przykładowy układ połączeń umożliwia prostą realizację czynności łączeniowych. Tak wykonana instalacja jest bezpieczna dla użytkowników pomieszczenia. Instalację układa się w rurkach, kanałach ścian lub najczęściej podtynkowo.

Przy obróbce przewodów zaleca się stosować najwyższą staranność, gdyż potencjalne uszkodzenie żył ochronnych może doprowadzić do awarii instalacji i porażenia użytkowników. Do powyższych instalacji proponujemy oferowane przez firmę nkt przewody nkt instal PLUS na napięcie 450/750 V z oznaczeniami kolorystycznymi w postaci linii biegnącej wzdłuż żyły ochronnej. Odpowiednio do instalacji oświetlenia należy stosować przewody nkt instal PLUS YDYpżo 3×1,5 mm2 z oznaczeniem niebieskim (schemat na rys. 2), zaś do układania obwodów gniazd wtyczkowych - nkt instal PLUS YDYpżo 3×2,5 mm2 z zieloną identyfikacją kolorystyczną.

Zgodnie z prenormą N SEP-E-002 [8] przewody należy zawsze układać w pionowych i poziomych strefach instalacyjnych o szerokości odpowiednio 20 i 30 cm. Zalecane trasy prowadzenia znajdują się w poziomie na wysokości 30 cm pod sufitem i 115 cm nad powierzchnią podłogi. Natomiast w pionie należy prowadzić instalację w odległości 15 cm od ościeżnicy lub zbiegu ścian. Wyłączniki oświetlenia umiejscawia się wyłącznie na zewnątrz pomieszczenia w taki sposób, aby środkowa część obudowy nie znajdowała się wyżej niż 115 cm nad powierzchnią podłogi.

Projektując pomieszczenie łazienkowe, należy pamiętać, że prąd elektryczny i woda stanowią niebezpieczne połączenie, dlatego przestrzeganie tych zasad powinno mieć pierwszoplanowe znaczenie, co nie wyklucza jednak zapewnienia wygody korzystania z przyborów czy estetyki wnętrza. Dlatego w procesie projektowym warto wcześniej ustalić rozmieszczenie poszczególnych urządzeń i strefy kąpielowej tak, aby pomieszczenie spełniało łącznie wszelkie wymogi bezpieczeństwa, jak i życzenia inwestora.

Literatura
 1. Markiewicz H.: Instalacje elektryczne. Wyd. 6, WNT, Warszawa 2005.
 2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [DzU 02.75.690], zmiany: DzU 2008 Nr 291, poz. 1238, DzU 2009-56-461, DzU 2010-239-1597. DzU 2012 poz. 1289. DzU 2013 poz. 926.1.
 3. Musiał E.: Ochrona przeciwporażeniowa w urządzeniach niskiego napięcia. Spodziewane zmiany w normalizacji. Automatyka, Pomiary, Zakłócenia - Jurata, 24-27 maja 2006.
 4. Strzyżewski J.: Norma z serii PN-HD dla łazienek. Koło 536 SEP Oddział Warszawski.
 5. PN-HD 60364-7-701:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 7-701: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Pomieszczenia wyposażone w wannę lub prysznic.
 6. PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed porażeniem elektrycznym.
 7. PN-EN 60529:2003 Stopnie ochrony zapewnianej przez obudowy (Kod IP).
 8. N SEP-E-002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych. Podstawy planowania.
 9. PN-IEC 60364-5-52:2002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Oprzewodowanie.
10. PN-EN 50525-1:2011 Przewody elektryczne. Niskonapięciowe przewody elektroenergetyczne na napięcie znamionowe nieprzekraczające 450/750 V (Uo/U). Część 1: Wymagania ogólne.
11. PN-E-90060:1987 Przewody elektroenergetyczne ogólnego przeznaczenia do układania na stałe. Przewody o izolacji i powłoce polwinitowej, płaskie - norma wycofana, zastępuje ją norma PN-E-90060:1974.

NKT

NKT

ul. Gajowa 3
43-254 Warszowice
tel. 32 757 17 00


[NKT, łazienka, instalacja elektryczna, pomieszczenia mokre, pomieszczenia wilgotne, osprzęt elektryczny, instalacje elektryczne, warunki techniczne]

Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  3
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Komentarze

1
Zbudzka / 20-06-2018, 11:35
Nie jest to prosta sprawa :) osobiscie projektuje w GstarCAD, ale przy pomocy nakładki CADprofi Electrical. Sporo mi ułatwia
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


Drewniane czy aluminiowe? Które okna będą energooszczędne i trwałe?

Drewno i aluminium dają niezliczone możliwości kształtowania wyglądu stolarki okiennej. Profile mogą zostać wykonane w różnych kolorach i stylach... czytaj dalej »


Salon SPA we własnym domu? Szukasz sprawdzonego partnera w dostawach materiałów?
Do stworzenia takiego nastroju potrzebujemy aromatycznych olejków, muzyki relaksacyjnej, przytulnego światła bijącego od palących się świeczek. Czy to rzeczywiście już wystarczy? czytaj dalej » Nie trać czasu na poszukiwanie materiałów, skup się na kluczowych kwestiach swojego biznesu. czytaj dalej »

 


Czy wiesz, jak energooszczędnie oświetlać wnętrza?

Możesz łatwo zmniejszyć zużycie energii elektrycznej oraz koszty związane z wymianą źródeł światła czytaj dalej »


Czym i jak czyścić klimatyzatory? Używasz drewna przy budowie domu? To musisz wiedzieć »

Klimatyzator jest urządzeniem, które coraz częściej pojawia się w naszych domach. Często jest jednak dla nas nowością, nie zawsze więc wiemy jak należy o niego dbać ...czytaj dalej » Stosując drewno jako materiał budowlany, należy pamiętać, że zaliczane jest ono do grupy materiałów łatwopalnych i tym samym...czytaj dalej »

 


Gdzie kupisz znane w całej Europie farby?

Szukasz farb najwyższej jakości, które będą bezpieczne dla zdrowia Twojego i Twojej rodziny? czytaj dalej »


Jak urządzić i oświetlić szarą łazienkę? Nowoczesny system kominowy do odprowadzania spalin
Kolor szary we wnętrzu nie musi oznaczać, że będzie ono smutne i mało ciekawe. Wręcz przeciwnie, nowoczesne aranżacje pokazują, jak przekształcić szarą łazienkę w stylowe miejsce relaksu. czytaj dalej » Taki komin jest łatwy w montażu, lekki i niewielki, dzięki czemu oszczędzasz powierzchnię mieszkaniową i... czytaj dalej »

 


Nie wiesz, ile kosztuje strop lub jaki strop wybrać? Sprawdź »

Poznaj systemy stropowe, wybierz najlepszy i BEZPŁATNIE wyceń on-line czytaj dalej »


Nie samą budową człowiek żyje:

przepisy kulinarne Gosi Kaźmierczyk Red Hot Chili Cooking - sprawdź nowe przepisy Gosi :)

Na gorąco

Nowa paleta kolorów do renowacji fasad

Tikkurila wprowadziła nową paletę kolorów do renowacji fasad mineralnych - Tikkurila Facade 760. Składa się na nią 760 odcieni, na które można zabarwić produkty do elewacji mineralnych, a także...

Jesień i zima 2018/2019 w Leroy Merlin

W najnowszej kolekcji Leroy Merlin jesień zima 2018/19, która już wkrótce pojawi się w sklepach, potrzeby człowieka oraz otaczający nas świat wzajemnie się uzupełniają i podkreślają. Produkty...

Forum

RemKrak  | 
18-08-2018, 14:48
 | 
1
RemKrak  | 
18-08-2018, 14:26
 | 
1
Mati1234  | 
17-08-2018, 14:33
 | 
2
zafirynka  | 
05-06-2015, 09:52
 | 
128
DYSTANS  | 
04-12-2014, 13:21
 | 
120
pak  | 
27-11-2014, 10:27
 | 
118
M1gacz  | 
20-04-2015, 01:34
 | 
110
nikonxx  | 
21-05-2014, 14:49
 | 
92
szpachelka  | 
06-09-2014, 16:15
 | 
90
FLIR Systems
FLIR Systems
FLIR (Forward Looking InfraRed) jest światowym liderem w projektowaniu, produkcji i sprzedaży wysokiej klasy urządzeń do pracy w termografii....

Pobierz Eksperta Budowlanego

Ekspert Budowlany 2018
Ekspert Budowlany do oglądania jako flipbook lub do pobrania w formacie PDF. Zaloguj si...
Ekspert Budowlany 2017
Ekspert Budowlany do pobrania w formacie PDF.

Ciekawe strony

Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.Portal Budowlany - Ekspert Budowlany - www.ekspertbudowlany.pl
realizacja i CMS: omnia.pl