Pobierz bezpłatny poradnik

 

Hydroizolacja fundamentów - materiały i wykonanie

POBIERZ BEZPŁATNY PORADNIK - po prostu ZALOGUJ SIĘ na swoim koncie

Dachy zielone

Kiedy warto zdecydować się na dach zielony?
Kiedy warto zdecydować się na dach zielony?
Fot. FAKRO

Dach zielony wymaga współpracy projektanta, dekarza, ogrodnika oraz doradcy technicznego producenta materiałów wchodzących w skład systemu. Bezwzględne pierwszeństwo przy projektowaniu i wykonawstwie mają jednak wymagania sztuki budowlanej, a nie aspekty dekoracyjno-ekologiczne i wegetacyjne.

Aby móc odpowiedzieć na pytanie, czy można zdecydować się na dach zielony i jaki rodzaj zazielenienia należy zastosować, należy przeanalizować następujące zagadnienia:

  • statykę i nośność konstrukcji,
  • przewidywane obciążenia od warstw przy różnym rodzaju zazielenienia,
  • spadek połaci dachowej,
  • odwodnienie dachu,
  • wymogi pielęgnacyjne zazielenienia,
  • funkcję dachu (tylko dach zielony, dodatkowo parking, taras odwrócony),
  • usytuowanie (teren otwarty, zacieniony),
  • warunki klimatyczne,
  • koszty budowy i koszty utrzymania.

Jako że dachy zielone projektowane są w większości przypadków dla budynków nowych, to konstrukcję wymiaruje się dla przewidywanych obciążeń. Jeżeli natomiast sytuacja dotyczy budynku remontowanego czy też modernizowanego, to dobór sposobu zazielenienia determinowany jest najczęściej przez nośność istniejącej konstrukcji.

Dach zielony może być założony na połaci, której spadek nie przekracza 45°. Pozwala to projektantowi na dość swobodną realizację koncepcji architektonicznej i dopasowanie ogólnego wyglądu budynku do otoczenia, uwzględniając ostateczne przeznaczenie projektowanego obiektu.

Punktem wyjścia doboru zazielenienia powinna być funkcja zazielenionej połaci. Zieleń ekstensywna wymaga jedynie okresowej kontroli i przeglądu, dlatego też nie zakłada się tu regularnego użytkowania zazielenionej połaci. Stanowi ona jedynie element dekoracyjny, niewymagający szczególnej pielęgnacji.

Zaletą zazielenienia ekstensywnego jest zdolność roślin do samoregeneracji. Nie są wymagane osobne instalacje nawadniające, a niewielka grubość warstw konstrukcji nie powoduje zbytniego obciążenia elementów nośnych. Jest to relatywnie tani rodzaj zazielenienia, pozwalający na uzyskanie powierzchni dekoracyjnej, nieprzeznaczonej do chodzenia. Regularne użytkowanie może wystąpić tylko wówczas, gdy warstwą zieleni jest murawa, ale ze względu na wysokie wymagania pielęgnacyjne ten typ zazielenienia należałoby zaliczyć do intensywnego.

Inaczej kształtuje się sytuacja dla zazielenienia intensywnego. Niezaprzeczalną zaletą dachów z taką zielenią jest możliwość wykorzystania ich jak terenów zielonych, tym bardziej, że przy odpowiednim zróżnicowaniu grubości warstwy wegetacyjnej możliwe jest nawet posadzenie drzew.

Zazielenienie intensywne stawia jednak wysokie wymagania nośne elementom konstrukcyjnym. Poza tym wymaga stałej pielęgnacji (tak jak klasyczne ogrody, skwery, zieleńce), zapewnienia odpowiedniej ilości wody (niezbędna jest tu instalacja nawadniająca). Jest to niewątpliwie kosztowna inwestycja zarówno w wykonaniu, jak i utrzymaniu. Przyjęcie konkretnego typu zazielenienia wiąże się z zastosowaniem warstwy wegetacyjnej odpowiedniej grubości, co bezpośrednio przekłada się na obciążenia połaci dachowej.

Tabela 1 przedstawia przeciętne grubości warstwy wegetacyjnej dla różnego rodzaju roślinności, zaś przykładowe obciążenia dla różnych typów zazielenienia podano w tabeli 2.

Tabela 1 i tabela 2 zawierają wartości orientacyjne, dokładne wartości podają w swoich specyfikacjach producenci systemów dachów zielonych.

Do obliczeń statycznych przyjmuje się ciężar wszystkich warstw konstrukcji dachu zielonego w stanie nasyconym wodą oraz ciężar objętościowy zieleni. Dodatkowo, zgodnie z obowiązującymi normami, należy uwzględnić obciążenie śniegiem, wiatrem oraz obciążenie użytkowe połaci dachowej.

Ciężar substratów wegetacyjnych waha się między 13 a 15 kg/m2/1 cm grubości. Warstwy dachu muszą ponadto być odpowiednio odporne na ssanie wiatru. Najbardziej narażone na działanie wiatru są strefy krawędziowe dachu, tzw. obszar brzegowy oraz obszar narożnikowy (rys. 1).

Wielkość obciążenia wiatrem zależy od warunków ekspozycji budynku, jego lokalizacji, kształtu i kątów nachylenia połaci oraz obszaru połaci. Z tego względu w obszarze brzegowym i krawędziowym konieczne jest zawsze dociążenie połaci, np. płytami betonowymi lub warstwą żwiru.

W przypadku zazielenienia intensywnego wysokiego, zwłaszcza w postaci krzewów i drzew, należy liczyć się z dodatkowym wpływem oddziaływania wiatru.

Optymalnym rozwiązaniem dla konstrukcji dachu zielonego jest nachylenie połaci 1-3°. Nie należy się tu obawiać zalania połaci przez wody opadowe, występuje tu bowiem swego rodzaju stan równowagi między szybkością dostarczania wody a ilością odprowadzoną przez warstwę drenażową.

Dla dachów o nachyleniu 3-10° także mamy do czynienia z powierzchniowym odprowadzeniem wody.

Nachylenie połaci powyżej 10° narzuca praktycznie tylko ekstensywny sposób zazielenienia. Na warstwę drenażową, ze względu na znaczny spływ wody po powierzchni warstwy roślinnej, stosuje się specjalne maty i płyty niepozwalające na zbyt szybki odpływ wody z warstwy drenażowej i wyposażone dodatkowo w specjalne zabezpieczenia (ruszt) przeciwdziałające zsuwaniu się. Takie konstrukcje wykonuje się na dachach o pochyleniach połaci do około 25-30°. Większe pochylenia połaci wymagają indywidualnego podejścia.

Pomimo zdolności dachów zielonych do zatrzymywania i oddawania z powrotem do atmosfery znacznej ilości wód opadowych, konieczne jest skuteczne odprowadzenie nadmiaru wody opadowej. Celowo używam tu słowa „nadmiar”, gdyż przy grubości warstw konstrukcji dachu zielonego rzędu 50 cm nawet 90% wody opadowej jest zatrzymywane, a tylko 10% zostaje odprowadzone. Oczywiście ostateczna ilość zależy od wielkości opadów, przyjętego rozwiązania konstrukcyjnego oraz kąta nachylenia połaci dachowej.

Wytyczne FLL Dach­begrünungs­richt­li­nie [2] podają zarówno sposób obliczania ilości wody niezbędnej do odprowadzenia przez systemy odwodnieniowe, jak i powierzchnię przypadającą na jeden odpływ w zależności od jego średnicy, spadku dachu i grubości warstwy zazielenienia. Natomiast ze względów bezpieczeństwa liczbę wpustów warto przyjmować jak dla dachów nieobsadzonych zielenią. Zapewnia to sprawne odprowadzenie wody opadowej, nawet w razie zamulenia lub wpływu innego czynnika powodującego zmniejszenie przekroju odpływu. Nadmiar wody może być usuwany przez wpusty dachowe, orynnowanie zewnętrzne, rynny wewnętrzne i rzygacze (rys. 2).

Ze względów bezpieczeństwa dachy z odprowadzeniem wody do wewnątrz muszą, niezależnie od powierzchni połaci dachowej, być wyposażone w dwa wpusty lub jeden wpust i tzw. przelew zabezpieczający. Systemy odwodnieniowe muszą zbierać wodę zarówno z wierzchu połaci dachowej, jak i z warstwy drenażowej (rys. 3, rys. 4).

Wpusty dachowe nie mogą być przykryte ani zielenią, ani warstwą żwiru i muszą być dostępne praktycznie o każdej porze roku (rys. 5). Wpusty i rynny umiejscawiane są w najniższych punktach dachu. Jednak jeżeli konstrukcja dachu przewiduje występowanie spiętrzeń wody, stosowane są specjalne wpusty umożliwiające odprowadzenie tylko wody, która spowodowałaby nadmierne spiętrzenie (rys. 2). Na podobnej zasadzie działają przelewy zabezpieczające.

Projektant, przyjmując układ warstw, musi uwzględniać możliwość wystąpienia kondensacji pary wodnej w wyniku jej dyfuzji przez przegrodę lub też na skutek dobrania odpowiedniej grubości warstwy termoizolacji i zastosowania warstw paroizolacyjnych wykluczyć możliwość powstawania strefy kondensacji poniżej hydroizolacji. To wszystko wpływa na trwałość i skuteczność wykonanych na dachu robót hydroizolacyjnych.

Dodatkowo układ paroizolacja–termoizolacja–hydroizolacja powinien być tak wykonstruowany, żeby w razie nieszczelności miejsce przecieku było łatwe do zlokalizowania. Dlatego też większe połacie przedziela się szczelnymi przegrodami, pozwalającymi wyodrębnić nieszczelny obszar połaci i zlokalizować miejsce przecieku. Konstrukcja dachu musi także zapewniać dostęp do każdego miejsca w celu naprawy ewentualnego przecieku.

Należy zauważyć, że z punktu widzenia szczelności dachu zielonego szczególnie ważne są dwie warstwy konstrukcji: hydroizolacyjna i zabezpieczająca hydroizolację przed przebiciem przez korzenie roślin. Jako że nie każda hydroizolacja spełnia wymogi odpowiedniej odporności na przerastanie, konieczne jest stosowanie tylko materiałów z odpowiednim atestem, a w razie wątpliwości dodatkowej warstwy zabezpieczającej przed przerastaniem.

Równie istotne jest zabezpieczenie hydroizolacji przed uszkodzeniem w trakcie kolejnych etapów robót. I podobnie jak w innych rodzajach prac budowlanych późniejszy brak problemów w trakcie eksploatacji mogą zapewnić:

  • prawidłowo wykonany projekt, uwzględniający specyfikę obciążeń i oddziaływań występujących na dachu zielonym, poparty także rzetelną analizą cieplno-wilgotnościową, zawierający starannie przemyślane rozwiązania konstrukcyjne i detale,
  • zastosowanie sprawdzonych, dobrej jakości materiałów, spełniających wszystkie niezbędne wymogi,
  • zgodne ze sztuką budowlaną, poprawne technicznie i staranne wykonawstwo, odpowiednia późniejsza pielęgnacja i eksploatacja dachu.

Wszystkie te trzy elementy muszą występować łącznie. Jakakolwiek próba obejścia reżimu technologicznego lub potanienia systemu jest, niestety, w późniejszym okresie trudna do naprawienia i kosztowna.

Literatura

1. Materiały firmy Austrotherm.
2. Dachbegrünungsrichtlinie. Richtlinien für die Planung, Ausführung und Pflege von Dachbegrünungen. Forschungsanstalt Landschaftsentwicklung Landschaftsbau e.V. (FLL), I.2002.
3. Materiały firmy ZinCo.
4. Materiały firmy Xeroflor.

Zapisz się na bezpłatny NEWSLETTER. Co tydzień najświeższe informacje o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz bezpośrednio na Twój e-mail.

[dachy, dachy zielone, projektowanie dachów, odwodnienie dachu, zazielenienie intensywne, warstwy dachu, połać dachowa, spadek połaci]

Galeria artykułu  Ilość zdjęć:  7
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników naszego portalu... dowiedz się więcej »

Komentarze

0

Wybrane dla Ciebie


Automatyka do bram - co warto wiedzieć?

W związku z dużym popytem na automatykę do bram na polskim rynku pojawiło się wielu producentów oferujących różnorodne rozwiązania

Czytaj dalej »


Rabat 10% tylko dla naszych czytelników!

Kod promocyjny: 8184b dla użytkowników portalu ekspertbudowlany.pl. Odbierz 10% rabatu na zakupy w markecie budowlanym

Skopiuj kod i skorzytaj »


Sprzątanie po pracach wykończeniowych - garść dobrych praktyk » Kabina prysznicowa – gotowa czy na wymiar?
Prace związane z remontem lub wykończeniem budynku kończą się sprzątaniem. Jego nieprawidłowy bądź nieprzemyślany przebieg może w najlepszym razie spowodować... czytaj dalej » Przyjrzyjmy się bliżej, co warto wziąć pod uwagę w obu przypadkach. czytaj dalej »

Jaka powinna być odzież robocza?

Co jest kluczowe w kontekście ochrony przed różnymi zagrożeniami chemicznymi, termicznymi, mechanicznymi i atmosferycznymi? czytaj dalej »


Jaki tynk na elewację wybrać? Który jest odporny na wilgoć i brud? Szukasz sprawdzonych okien w dobrych cenach? Sprawdź »

Jakie wymagania musi spełnić dobry tynk na elewację? czytaj dalej » Tu kupisz okna z najlepszą szybą na świecie!czytaj dalej »

Kredyt na remont nieruchomości - co wybrać?

Prace remontowe zawsze odbijają się na kondycji domowego budżetu. Często konieczne jest skorzystanie z finansowego wsparcia banku. Jakie rozwiązania najlepiej nadają się do realizacji określonego celu? czytam dalej »


Czy energia odnawialna jest dla Ciebie? Przekonaj się » Bezpłatny poradnik: Pomysł na elewację »

Są trzy zasadnicze powody, dla których energia odnawialna powinna zyskiwać na znaczeniu.czytaj dalej » W poradniku podpowiadamy, jakie materiały wykorzystać na elewacje, aby uzyskać najlepszy efekt, jak ocieplać dom, jakie materiały są najpopularniejsze i co nowego oferuje rynek. . POBIERZ »


Czego użyć do hydroizolacji balkonu lub tarasu? Chcesz mieć nowoczesny system ogrzewania, ale nie wiesz od czego zacząć?
Malowanie elewacji to proces który przeprowadzamy raz na kilkanaście lat. Jest on zarówno czasochłonny jak i dość kosztowny. Dlatego... czytaj dalej » Na instalację grzewczą w domu składa się wiele elementów i urządzeń. Ich odpowiedni dobór i połączenie w jeden kompatybilny system może zapewnić nam... czytaj dalej »


Czego jeszcze nie wiesz o ocieplaniu styropianem? Planujesz wymianę bądź naprawę dachu? Sprawdź »
Ceny energii stale rosną. Nieocieplony dach, ściany i piwnica powodują niekontrolowaną utratę ciepła, którą nawet w 70% można wyeliminować.  czytaj dalej » Każdy, nawet najwyższej jakości produkt nie będzie spełniał prawidłowo swojej funkcji, jeżeli nie zostanie właściwie zamontowany. Dlatego... czytaj dalej »

Czym są panele winylowe i co je wyróżnia?

To podłoga w dużej mierze buduje styl i prestiż pomieszczenia. Dlatego, jeśli remontujesz dom, dobrze przemyśl jej wykończenie. czytaj dalej »


Nie samą budową człowiek żyje:

przepisy kulinarne Gosi Kaźmierczyk Red Hot Chili Cooking - sprawdź nowe przepisy Gosi :)

Aktualny numer

3/2019
Ekspert Budowlany 3/2019
W numerze m.in.:
  • - Rekuperacja dla początkujących
  • - Izolacja dachów płaskich

Forum

zafirynka  | 
05-06-2015, 09:52
 | 
130
DYSTANS  | 
04-12-2014, 13:21
 | 
125
pak  | 
27-11-2014, 10:27
 | 
123
M1gacz  | 
20-04-2015, 01:34
 | 
119
nikonxx  | 
21-05-2014, 14:49
 | 
99
szpachelka  | 
06-09-2014, 16:15
 | 
90
Elektra
Elektra
Wiodąca marka ELEKTRA specjalizuje się w systemach ogrzewania elektrycznego zarówno dla budownictwa mieszkalnego, jak też obiektów...

Pobierz Eksperta Budowlanego

Ekspert Budowlany 2019
Ekspert Budowlany do oglądania jako flipbook lub do pobrania w formacie PDF. Zaloguj si...
Ekspert Budowlany 2018
Ekspert Budowlany do oglądania jako flipbook lub do pobrania w formacie PDF. Zaloguj si...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.Portal Budowlany - Ekspert Budowlany - www.ekspertbudowlany.pl
realizacja i CMS: omnia.pl