Zabytkowe hale fabryki Perun zostaną odrestaurowane

Teren dawnej Fabryki Perun to jedno z miejsc, w których przemysłowa historia Warszawy pozostaje wyjątkowo czytelna. Początki zakładu sięgają pierwszych dekad XX wieku – okresu, w którym spawalnictwo zaczynało odgrywać coraz większą rolę w rozwoju europejskiego przemysłu.

W 1913 roku w Warszawie firma „Perun” uruchomiła produkcję tlenu. Trzy lata później, z inicjatywy inżyniera Alfreda Sznerra, doszło do połączenia przedstawicielstwa L’Air Liquide ze Spółką Akcyjną „Perun”. Powstałe Towarzystwo Akcyjne „Perun” rozpoczęło przy ul. Grochowskiej produkcję sprzętu i materiałów spawalniczych.

Po I wojnie światowej przedsiębiorstwo weszło w okres dynamicznego rozwoju. W 1919 roku dyrektorem firmy został Alfred Sznerr, który kierował nią aż do 1944 roku. Zakłady Peruna produkowały m.in. tlen, urządzenia do cięcia oraz materiały wykorzystywane w spawaniu gazowym i elektrycznym.

Działalność firmy wykraczała jednak daleko poza przemysł. W okresie międzywojennym Perun rozwijał zastosowanie tlenu w medycynie, lecznictwie i ratownictwie. Produkował aparaturę do tlenoterapii, a także lampy wykorzystywane przez straż pożarną i ratownicze służby kolejowe.

Fabryka zapisała się również w historii polskiej architektury. Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku firma wykonała spawaną konstrukcję warszawskiego gmachu PKO. Ważący 700 ton szkielet był wówczas największą tego typu konstrukcją budowlaną w Europie. Skala i różnorodność działalności Peruna pokazują, jak ważnym ośrodkiem polskiej myśli technicznej był ten zakład.

Zobacz też: 50 najbardziej inspirujących budynków z cegły na świecie

Industrialne dziedzictwo w nowej roli

Dziś zachowane zabudowania dawnego Peruna mają stać się integralną częścią nowego fragmentu miasta. Alides Polska zdecydował się włączyć historyczne hale w projekt współczesnej inwestycji mieszkaniowej, przygotowany przez warszawską pracownię WWAA.

Koncepcja zakłada połączenie zachowanej zabudowy poprzemysłowej z nową architekturą mieszkaniową oraz przestrzeniami dostępnymi dla mieszkańców dzielnicy. W nowych budynkach powstanie docelowo 242 mieszkania, a także lokale usługowe przeznaczone dla mieszkańców osiedla i okolicy.

We wrześniu 2026 roku inwestycja wchodzi w etap realizacji. Jednym z najbardziej wymagających zadań będzie modernizacja czterech dawnych hal przemysłowych. Obiekty zostaną zachowane, gruntownie odrestaurowane i przystosowane do nowych funkcji usługowych. Dzięki temu historyczna część kompleksu nie pozostanie jedynie świadectwem przeszłości, lecz nadal będzie uczestniczyć w codziennym życiu dzielnicy.

Drugie życie zabytkowych hal

Renowacja historycznej zabudowy będzie prowadzona z poszanowaniem jej industrialnego charakteru. Zakres prac obejmie m.in. demontaż istniejących dachów i przewiezienie ich elementów do konserwacji, odtworzenie wtórnie zamurowanych okien oraz kompleksowe odrestaurowanie hal i przygotowanie ich do nowego sposobu użytkowania.

„Proces będzie wymagał pogodzenia dwóch pozornie przeciwstawnych założeń: zachowania autentyczności miejsca i jednoczesnego przygotowania dawnych obiektów  do zupełnie nowego sposobu użytkowania. Chcemy, by elementy stanowiące o charakterze dawnej fabryki pozostały ważną częścią architektury całego założenia”- mówi architekt Marcin Mostafa z WWAA.

„Perun to dla nas projekt z charakterem – nie zaczynamy od zera – wchodzimy na teren z gotową, ponad stuletnią historią. Rozpoczęcie prac budowlanych oznacza wejście w najbardziej fascynujący etap tego procesu i moment, w którym możemy zacząć przywracać historycznym halom dawną świetność. Zachowane obiekty nie staną się zamkniętym reliktem przeszłości ani dekoracyjnym elementem osiedla.  Zależy nam, by po zakończeniu inwestycji historia Peruna była wciąż obecna i naturalnie splatała się ze współczesnym życiem tego miejsca” – dodaje Luiza Grunwald, CO – Director Alides Polska.

Nowa architektura jako tło dla historii

Za projekt architektoniczny inwestycji odpowiada warszawska pracownia WWAA, założona przez Natalię Paszkowską i Marcina Mostafę. Nowa zabudowa ma nie konkurować z historycznymi halami, lecz stanowić dla nich współczesne tło.

Rozczłonkowane bryły, elewacje oraz materiały takie jak beton, siatki i tynki mają nawiązywać do przemysłowego charakteru tego miejsca. Istotnym elementem projektu są również osie widokowe, zaplanowane tak, aby ceglane hale pozostały dobrze widoczne i nadal odgrywały pierwszoplanową rolę w przestrzeni.

Jednocześnie założenie ma być otwarte na miasto. Teren inwestycji będzie ogólnodostępny, a pomiędzy zabudową mieszkaniową i usługową pojawią się tereny zieleni oraz ścieżka edukacyjna przybliżająca historię dawnej fabryki.

Ponad sto lat historii i nowy rozdział

Rozpoczęcie budowy nie oznacza końca historii Fabryki Perun. Przeciwnie – ponad sto lat po uruchomieniu produkcji w Warszawie dawny kompleks przemysłowy rozpocznie kolejny etap swojego istnienia.

Miejsce, które przez dekady było ważnym punktem na przemysłowej mapie stolicy, ma stać się adresem dla 242 nowych mieszkań, usług i ogólnodostępnych przestrzeni. Najważniejsze elementy jego tożsamości pozostaną jednak zachowane. Dzięki renowacji czterech historycznych hal przemysłowe dziedzictwo Peruna ma nie tylko przetrwać, ale ponownie stać się częścią życia Warszawy.

Źródło: Alides Polska