Jak powstaje krzesło gięte?

Meble z naturalnego drewna są piękne i solidne. To produkty na dekady. Te wykonane z drewna giętego zachwycają już od 150 lat, a procedura ich wytwarzania wciąż jest taka sama. To meble, które łączą tradycję z nowoczesnością, pięknym rzemiosłem i ergonomią. Proces ich powstawania jest skomplikowany i czasochłonny, ale niezwykle ciekawy. Zanim jednak przybliżymy, jak powstaje krzesło gięte, warto cofnąć się o 150 lat do jego korzeni.

Zobacz też: Drewno w domu

Ojciec mebli giętych

Pomysłodawcą gięcia mebli był Michael Thonet, niemiecko-austriacki stolarz, który opracował technologię gięcia drewna bukowego poprzez nasycanie go parą wodną. Eksperymentował z różnymi gatunkami drewna i technikami gięcia. Jego odkrycie zrewolucjonizowało świat meblarstwa. Innowacyjne projekty przyciągały uwagę i bardzo duże zainteresowanie. Już w 1841 r. Thonet zaprezentował swoje gięte meble na wystawie w Koblenz, a w 1867 r. otrzymał brązowy medal na Światowej Wystawie w Paryżu. Nagrodę tę dostał za słynne krzesło nr 14, znane jako krzesło bistro. 

Krzesło nr 14

Krzesło to było nie tylko piękne, ale także rewolucyjne pod względem produkcji. Składało się z zaledwie sześciu części i można je było łatwo montować oraz demontować, co czyniło je idealnym produktem do masowej produkcji i transportu. Krzesło nr 14 stało się znakiem rozpoznawczym wiedeńskich kawiarni. Było pożądane w całej Europie. 

Godni następcy

10 grudnia 1869 r. przestał obowiązywać wydany Michaelowi Thonetowi i jego synom przywilej, uprawniający członków tej rodziny do wytwarzania siedzisk i nóg stołowych z nasycanego parą giętego drewna. W krótkim czasie inni producenci zaczęli korzystać z patentu Thoneta i mogli tworzyć krzesła gięte według jego metody.

Aktualnie, mimo ogromnego zapotrzebowania rynkowego, dziedzictwo technologiczne Michaela Thoneta wykorzystywane jest zaledwie przez kilka fabryk w Europie. Jedną z nich jest fabryka Paged Meble w Jasienicy. Jej początki sięgają 1881 r. Firma kontynuuje produkcję mebli giętych właśnie według metody Michaela Thoneta. Przyjrzyjmy się, jak powstaje krzesło gięte w tej fabryce.

Produkcja krzeseł giętych – obróbka wstępna

Każde krzesło gięte to praca co najmniej 20 par rąk. Jest to zespół rzemieślników, stolarzy, wykończeniowców, którzy od sześciu pokoleń nadają parowanemu drewnu nowe kształty i formy. 

Do produkcji najczęściej wykorzystywane jest drewno bukowe. Krzesła wytwarzane są także z drewna dębowego i jesionowego. Wykorzystuje się drewno sezonowane.

Najpierw jest ono poddawane obróbce wstępnej. Maszynowo wycinane są poszczególne elementy krzesła, zostają poddane procesom toczenia, strugania i formatowania w celu uzyskania odpowiedniego kształtu i wymiaru.

Następnie, elementy, które mają zostać wygięte poddawane są obróbce hydrotermicznej. Ma ona na celu uplastycznienie drewna. 

Obróbka hydrotermiczna

Gięcie parowe wykorzystuje ciepło i wilgoć pary wodnej do hartowania drewna. Przeprowadzane jest w specjalnych urządzeniach nazywanych parnikami. Elementy drewniane poddawane są działaniu pary wodnej, która ma odpowiednią temperaturę i ciśnienie. Jej parametry dostosowywane są do konkretnego rodzaju drewna. Gdy włókna drewna są miękkie, można nim sterować. W fabryce Paged Meble, w zależności od przeznaczenia danego elementu, drewno gięte jest ręcznie lub maszynowo. Do gięcia służą specjalne gitarki lub aluminiowe formy giętarskie wyposażone w metalową taśmę, która dopasowana jest szerokością do wymiarów giętego drewna.

Gięcie parowe jest zrównoważoną formą rękodzieła, ponieważ zużywa niewielkie ilości energii i powoduje minimalne straty. 

Utrwalanie kształtu drewna

Następnie zagięte elementy drewna wraz z formami i taśmami poddawane są na dobę schładzaniu i suszeniu, co pozwala na utrwalenie kształtu drewna. Po wyjęciu drewna z form jest ono sezonowane w celu wyrównania napięć wewnętrznych w strukturze drewna i nadany mu nowy kształt stabilizuje się. 

Składanie mebli

Przygotowane drewno jest szlifowane, a następnie wszystkie elementy mebla są składane i powstaje krzesło. Na koniec pozostaje już tylko lakierowanie i ewentualnie tapicerowanie. Złożone krzesła są ponownie sezonowane i pakowane. 

Cały proces produkcji giętych krzeseł jest niezwykle praco- i czasochłonny oraz wymaga niezwykłych umiejętności. Sama zaś technologia wciąż zaskakuje swoimi możliwościami i po upływie 140 lat działalności fabryki w Jasienicy doskonale sprawdza się w produkcji mebli, zarówno nowoczesnych, jak i klasycznych.