Wentylacja pokrycia dachowego – dlaczego jest tak ważna?

O tym, jak zasadniczym elementem jest wentylacja pokrycia dachowego, można przekonać się zwłaszcza wtedy, kiedy poddasze jest zabudowane, a więc dach nie tylko oddziela dom od otoczenia zewnętrznego, lecz również pełni funkcję ściany – tuż pod nią znajdują się pomieszczenia mieszkalne, a bezpośrednio pod pokryciem dachu mieści się termoizolacja z wełny, różnego rodzaju granulatów lub materiałów paroprzepuszczalnych. Wentylacja jest wskazana również w przypadku wykorzystania innych, nieprzepuszczalnych materiałów (jak np. poliuretan), które nie muszą „oddychać” – ze względu na odizolowywanie promieni słonecznych od poddasza.

Sprzyja ogrzewaniu i ochładzaniu pomieszczeń

Wentylacja pokrycia dachowego ma za zadanie odprowadzanie wilgoci z termoizolacji, takiej jak wełna czy granulat celulozowy.

Jeżeli nie odprowadzimy nagromadzonej pod dachem wilgoci, z czasem skumuluje się jej tam na tyle dużo, że termoizolacja przestanie spełniać swoją funkcję. Utraci właściwości izolujące, w związku z czym rachunki za ogrzewanie diametralnie wzrosną – przestrzega Krzysztof Sądel.

Także w przypadku najczęściej wybieranych obecnie kolorów pokryć dachowych – antracytowych lub czarnych – istnieje konieczność zainstalowania wentylacji w celu wychładzania. Jeżeli promienie słoneczne napierają na pokrycie dachowe, nagrzewa się ono do kilkudziesięciu, a w ekstremalnych przypadkach nawet do 90ºC, zaś wszystkie struktury znajdujące się pod spodem chłoną to ciepło. Bez odpowiedniej wentylacji w takich sytuacjach konieczny jest montaż klimatyzacji. Jest to więc kolejny wydatek, który pociąga za sobą wyższe opłaty za prąd.

Wentylacja a termoizolacja

Mówiąc o wentylacji pokrycia dachowego, nie sposób nie wspomnieć o termoizolacji, która jest istotna w każdych warunkach cieplnych. Potocznie błędnie określa się ten element pokrycia mianem ocieplenia.

Rolą termoizolacji nie jest stricte ocieplanie, lecz ograniczanie wnikania do wnętrza budynku temperatury innej niż pożądana przez mieszkańców. Warstwa ta uniemożliwia przenikanie gorąca lub zimna z zewnątrz, jak i „uciekanie” ciepła z wnętrza budynku na zewnątrz – tłumaczy Krzysztof Sądel.

W zimie wentylacja pokrycia dachowego chroni termoizolację przed zawilgnięciem, odprowadzając wilgoć, natomiast latem wychładza dach, nie doprowadzając do nadmiernego przegrzewania się. To właśnie główne cele, którym służy wentylacja pokrycia dachowego. W przypadku blach montowanych na dachach cała powierzchnia nagrzewa się i wytraca temperaturę w bardzo szybkim tempie. Sprzyja to wykraplaniu pary wodnej z przestrzeni znajdującej się pod pokryciem.

Ważne jest, by wentylacja pozostawała drożna – zarówno jej nawiew, jak i wywiew, poprzez które powietrze będzie mogło cyrkulować samoczynnie. Zasysa się powietrze o temperaturze niższej, a pod pokryciem podgrzewa się, co powoduje wzrost ciśnienia (w związku ze wzrostem temperatury), po czym powietrze wydmuchiwane jest w kalenicy.

Jak wygląda montaż elementów wentylacji dachowej?

Wentylacja jest elementem pokrycia dachowego, choć jednocześnie nie jest widoczna z zewnątrz. Wieńczenie krycia to najczęściej gąsior, czyli kalenicowa forma zamknięcia dachu. To pod tym elementem znajduje się kratka, która ma przepuszczać powietrze, zapobiegając jednocześnie wchodzeniu ptaków, większych owadów, a także kun pod pokrycie dachowe.

Sama przestrzeń między blachą a tym, co pod nią, jest tworzona przez konstrukcję pokrycia, a więc tzw. łacenie, w skład którego wchodzą łaty i kontrłaty składające się na konstrukcję dachu pod samym pokryciem. Tworzona jest tam przestrzeń pomiędzy kryciem wstępnym (w postaci np. membrany wysokoparoprzepuszczalnej) a kryciem zasadniczym. Do tej przestrzeni trzeba jednak wprowadzić powietrze, co najczęściej robi się w okapie tuż nad lub pod rynną, a następnie wypuścić je w kalenicy, czyli w najwyższym punkcie dachu. Tworzy to konstrukcję w rodzaju skośnego komina, gdzie powietrze ma możliwość swobodnej cyrkulacji.

Rodzajem pokrycia dachowego szczególnie wymagającym odpowiedniej wentylacji są panele dachowe – ze względu na swoją szczelność i tendencję do szybkich zmian temperatur.

Elementami, które w tym przypadku zapewniają pokryciu dachowemu odpowiednią wentylację, jest blacha płaska perforowana, którą montuje się w dolnej części dachu (w okapie), jak i perforowane listwy wentylujące dach od góry. Część ta służy również do mocowania gąsiorów, może ona zatem spełniać kilka ważnych funkcji – tłumaczy specjalista związany z firmą Regamet, która w swojej ofercie posiada wspomniane elementy wentylacyjne różnych długości.

Przy dachówkach, blachodachówkach czy innych formach pokryć dachowych do wentylacji wykorzystuje się tzw. taśmy kalenicowe. Pokrycia te w większości mają różnego typu kształt falisty, w związku z czym trudno byłoby wyginać elementy z blachy perforowanej. Dlatego też wentylację w tym przypadku zapewnia się za pomocą tzw. taśm kalenicowych wykonywanych z tkaniny zakończonej najczęściej paskiem z blachy aluminiowej, która w łatwy sposób poddaje się i formuje pod kątem blachodachówek czy tradycyjnych dachówek.

Wentylacja pokrycia dachowego zapewnia ochronę konstrukcji przed zawilgoceniem, pomaga oszczędzać energię i niweluje skutki oddziaływań termicznych. Zwiększa także komfort mieszkańców latem, gdyż gorące powietrze trafia na wolną przestrzeń, więc wysoka temperatura z ekstremalnie nagrzanej blachy nie przenosi się bezpośrednio do pomieszczeń. To właśnie powody, dla których jest ona tak ważna.