Pelargonia - roślina o wielu obliczach

Obok pelargonii w naszych narodowych barwach, występują też różowe, w kolorze fuksji, fiołka, lawendy, moreli, pomarańczy, kremu czy odmiany dwukolorowe. Są pelargonie bluszczolistne i rabatowe oraz  wielkokwiatowe i pachnące.

Pelargonie dostępne w Europie można podzielić na różne grupy, z których każda obejmuje wiele odmian. Większość z nich należy do pelargonii rabatowych, czyli ogrodowych oraz bluszczolistnych - zwisających. Dodatkowo, istnieją odmiany, które stanowią połączenie różnych grup.

Pelargonie rabatowe

Pelargonie rabatowe są najbardziej powszechne. Mają lekko okrągławe, omszone liście i łodygi oraz liczne drobne kwiaty o dużych, prawie kulistych kwiatostanach w bogatej kolorystyce. Mogą być małe i zwarte, o zdrewniałych pędach u podstawy. Jedną z cech tych pelargonii są liście, które mają charakterystyczny brązowy pierścień. Ze względu na obfite kwitnienie przez całe lato są bardzo popularne do sadzenia w skrzynkach i donicach na balkonach oraz tarasach, a także na kwietnikach i rabatach, w ogrodach i parkach.

Pelargonie bluszczolistne

Pelargonie bluszczolistne, czyli zwisające, mają woskowe, lśniące liście i nieco wrzecionowate łodygi. Są równie popularne jak pelargonie rabatowe. Mogą dorosnąć do 150 cm długości i niczym bluszcz rozlewać się kaskadą kwiatów z wiszących koszy, skrzynek balkonowych i doniczek. Pelargonie rabatowe wymagają regularnego obrywania zwiędniętych, zżółkłych liści, w przypadku bluszczolistnych odbywa się to samoistnie. Są idealne dla osób, które kochają otaczać się pięknymi roślinami, niemających jednocześnie czasu na ich pielęgnację. Bluszczolistne występują w podobnej palecie kolorystycznej jak pelargonie rabatowe.

Odmiany międzygatunkowe

Mieszańce pelargonii stanowią głównie krzyżówki pelargonii bluszczolistnej i rabatowej, z których niektóre zachowują pionowy wzrost, a inne mają zwisające pędy, przypominające bluszcz. Te stosunkowo nowe odmiany zyskują popularność już od kilku lat ze względu na wiele pozytywnych cech: obficie kwitną, są wytrzymałe na niesprzyjające warunki atmosferyczne i niezwykle wszechstronne. Mogą być sadzone nie tylko w skrzynkach balkonowych i donicach, ale również na kwietnikach i w ogrodach.

Pelargonie o niezwykłych liściach 

Wśród pelargonii występują odmiany, które mają nie tylko piękne kwiaty, ale również finezyjne liście. Ich kolory mają różne odcienie, od zielonych i żółtych, po brązowe, a nawet białe. Wiele z nich obsypana jest delikatnymi kwiatami. Ze względu na bogactwo kolorów liści pięknie współgrają z pelargoniami bluszczolistnymi czy innymi letnimi kwiatami. Większość odmian o tych niezwykłych liściach należy do pelargonii rabatowych, ale również do bluszczolistnych i pachnących. 

Pelargonia wielkokwiatowa

Pelargonia wielokwiatowa charakteryzuje się dużymi kwiatostanami o intensywnych kolorach z ciemnym środkiem, który czyni ją królową wśród pelargonii. W XVII wieku w Anglii była uprawiana jako roślina pokojowa, obecnie równie chętnie wykorzystywana jest do dekoracji wnętrz. Wybierając stanowisko na zewnątrz, należy wybrać miejsce osłonięte przed wiatrem i deszczem. Pelargonie wielkokwiatowe mają duże, lekko owłosione liście i duże kwiaty. Podobnie jak inne gatunki mogą zimować w chłodnym, jasnym miejscu w domu.

Pelargonia o pachnących liściach

W ciągu ostatnich kilku lat coraz bardziej popularne stają się pelargonie o pachnących liściach. W porównaniu do pelargonii rabatowych i bluszczolistnych mają stosunkowo niewielkie i mniej efektowne kwiaty. Ale przy najmniejszym podmuchu lub delikatnym dotyku, ich liście uwalniają intensywny aromat. Pachnące pelargonie doniczkowe mogą zawierać szereg różnych aromatów - bzu, brzoskwiń, cytryn i pomarańczy, mięty, kokosa, a nawet coli i czekolady. Różnią się w zależności od składu olejków wytworzonych w liściach rośliny. W naturze oleje te służą do ochrony roślin przed szkodnikami i pasożytami. Dlatego stawiając pelargonie na parapecie, można skutecznie odstraszyć komary i inne owady.

W kuchni pachnące pelargonie również znajdują zastosowanie: ich liście i kwiaty są jadalne i nadają wspaniały aromat potrawom mięsnym, sałatkom i deserom. Wysuszone liście można wykorzystać do pachnących mieszanek (woreczków zapachowych). Pięknie kwitną nie tylko we wnętrzach, ale też na balkonie lub tarasie.

Do pelargonii pachnących należy Pelargonium crispum, która charakteryzuje się wyjątkowo obfitym kwitnieniem i pięknymi, dwukolorowymi kwiatami z ciemnym środkiem. Jest idealną rośliną balkonową oraz ogrodową. Jest gatunkiem niskim i zwartym (20-30 cm), jednak jej bogata kolorystyka i kształty sprawiają, że wpisuje się w aktualne trendy. Zimą, podobnie jak inne pelargonie preferuje chłodne i jasne stanowisko. 

Pelargonie dostępne w Europie stanowią tylko niewielki procent pelargonii istniejących na świecie. Do tej pory zarejestrowano ponad 1000 odmian i około 280 gatunków dzikich. W samej Afryce Południowej, w kraju pelargonii, występuje ich aż 250.

Źródło: "Pelargonium for Europe"