Spiżarnia w domu – organizacja przestrzeni i wyposażenie

Strefa przechowywania dość często bywa traktowana po macoszemu. O ile na naczynia i podstawowe akcesoria do gotowania, w tym garnki, mamy w kuchni wydzielone miejsce w szafkach, tak zapasy żywności zazwyczaj je zmieniają. Mogą lądować w wielu miejscach w kuchni, często w przypadkowych. Dlaczego tak się dzieje? Kupowana żywność jest na bieżąco spożywana i w momencie gdy zrobimy duże zakupy, może na nie zabraknąć miejsca. Stąd kupowane produkty mogą lądować w różnych szafkach, a nawet pozostają nierozpakowane w siatkach – przecież i tak wszystko zostanie zjedzone. W efekcie często nie mamy rozeznania co dokładnie znajduje się w naszej kuchni i czego aktualnie potrzebujemy. Prowadzić to może do niepotrzebnego kupowania zbędnych produktów, a przez to również do marnowania żywności. Tymczasem sposób na  przechowywanie jest prosty i znany od lat – to odpowiednio zorganizowana i wyposażona spiżarnia w domu. Jej posiadanie szczególnie docenimy jesienią, gdy przygotowywane są różnego rodzaju przetwory na zimę.

Zobacz też: Spiżarnia, strych, wnęka, czyli jak zaaranżować pomieszczenie gospodarcze

Miejsce na spiżarnię

Idealnym rozwiązaniem na przechowywanie jest wydzielenie do tego celu osobnego pomieszczenia. Warto o tym pomyśleć już na etapie planowania bądź budowy domu czy urządzania mieszkania. Najlepszym umiejscowieniem dla spiżarni jest bezpośrednie sąsiedztwo kuchni (najlepiej od północnej strony domu), aby korzystanie z tego pomieszczenia było wygodne i poręczne. Jeżeli na przechowywanie nie możemy przeznaczyć oddzielnego pomieszczenia, na ten cel można wydzielić wnękę w kuchni czy chociaż kilka szafek lub szafę. Liczy się dobre i funkcjonalne zagospodarowanie miejsca – spiżarnia w domu nie musi zajmować dużej powierzchni. 

Wielkość pomieszczenia

Wielkość spiżarni należy dostosować do indywidualnych potrzeb i przyzwyczajeń domowników. Powierzchnia pomieszczenia nie musi być duża. Wystarczy nawet 2,5 mkw. Jeżeli jest to możliwe, warto wybrać wnętrze na planie kwadratu – dzięki temu łatwiej będzie je urządzić i ustawić poszczególne meble.

Temperatura 

Idealną temperaturą panującą w spiżarni powinna będzie ta oscylująca w granicach 10-15°C – im chłodniej, tym lepiej. Ciepło sprzyja bowiem rozwojowi drobnoustrojów i przyspiesza proces psucia się produktów żywnościowych. Utrzymanie dość niskiej temperatury zimą nie będzie stwarzało problemów – wystarczy zakręcić kaloryfer. Latem natomiast, gdy jest szczególnie ciepło, można wykorzystać w tym celu specjalny agregat, co jednak wiąże się z dodatkowymi kosztami zarówno zakupu sprzętu jak i jego użytkowania. 

Wentylacja i wilgotność

Spiżarnia w domu musi mieć dobrą wentylację, gdyż wilgotność powietrza w tym pomiesczeniu powinna osiągać ok. 55-60%. Zbyt duże nagromadzenie wilgoci może prowadzić do skraplania się pary wodnej, zawilgocenia przechowywanej w spiżarni żywności i rozwoju bakterii czy grzybów. Z kolei zbyt suche powietrze, będzie wyciągać wodę z warzyw i owoców. Dlatego w spiżarni bezwzględnie musi być zainstalowany otwór wentylacyjny (kratka wywiewna) prowadzący do kanału wentylacyjnego mieszczącego się w kominie, co sprzyja szybkiej wymianie powietrza. Kratka musi być drożna. Należy ją więc systematycznie czyścić. Jeżeli grawitacyjna wentylacja zawodzi, trzeba wspomóc obieg powietrza za pomocą wentylatora wymuszającego jego wymianę. 

Co na podłogę i ścianę?

To pomieszczenie, w którym nietrudno o zabrudzenia. Dlatego podłogę warto wykończyć płytkami ceramicznymi, które są bardzo łatwe w utrzymaniu w czystości. Ściany najprościej będzie pomalować, ale do tego celu warto wybrać farbę odporną na zmywanie i szorowanie. 

Wyposażenie spiżarni  

Głównym zadaniem spiżarni w domu jest przechowywanie produktów spożywczych. W co więc warto wyposażyć to pomieszczenie?

„Najważniejsze są tutaj różnorodne półki, które powinny być dostosowane do wielkości opakowań, takich jak słoiki, puszki czy większe pojemniki. Należy jednak unikać zbyt głębokich półek, ponieważ produkty schowane z tyłu łatwo przeoczyć.

Praktycznym rozwiązaniem jest wydzielenie stref w spiżarni. Na przykład: półki na suche produkty, słoiki z przetworami, miejsce na butelki, a niższe poziomy przeznaczyć na większe opakowania lub sprzęty, które rzadziej używamy. Warto także rozważyć zamykane szafki. Pozwolą one na przechowywanie produktów mniej estetycznych lub bardziej wrażliwych na działanie światła i temperatury” – komentuje architektka Katarzyna Skonieczko, PRW Design.

Pojemne cargo

W przypadku spiżarni o małej powierzchni lub mieszczącej się w kuchni, warto pomyśleć o szafkach typu cargo. Systemy te, dzięki możliwości całkowitego wysunięcia z szafki, ułatwią dostęp do przechowywanych w nich zapasów – nie trzeba będzie przestawiać stojących z brzegu produktów. Ułątwią też utrzymanie porządku – specjalne relingi i wkłady, które można zamontować w cargo, ułatwią segregację produktów oraz zabezpieczą je przed przesuwaniem się i przewracaniem. 

Pojemniki na żywność

Urządzając spiżarnię w domu warto wyposażyć się w różne pojemniki na żywność. Fabryczne opakowania warto zamienić np. na szklane słoiki. Można w nich przechowywać zarówno artykuły sypkie jak i przyprawy, suszone owoce i orzechy czy konfitury, przeciery i kiszonki. Jest to bezpieczne i praktyczne rozwiązanie, gdyż szkło nie wchodzi w reakcję z jedzeniem – nie zmienia jego smaku i zapachu. Poza tym z daleka widać co w danym pojemniku się znajduje.