Jak zmniejszyć zużycie energii

Stan polskich budynków

W Polsce jest prawie 12 mln budynków (w tym ponad 6 mln wielorodzinnych). Wiele z nich (około 6,5 mln) powstało przed 1966 rokiem, są zwykle źle zaizolowane, a roczne zużycie energii na ogrzanie metra kwadratowego powierzchni każdego z nich przekracza nawet 300 kWh. Dla porównania – nowoczesne technologicznie budynki mieszkalne, wznoszone po 2000 roku, zużywają mniej niż 80 kWh/m.kw. rocznie. To pokazuje skalę problemu, przed jakim stoimy i wielowymiarowość działań wynikających z wdrożenia w Polsce dyrektywy dotyczącej efektywności energetycznej budynku.Każdy z nas powinien wiedzieć – a potwierdzają to szczegółowe badania – iż w Polsce około 40% energii zużywają budynki (mieszkalne, biurowe, magazynowe i użyteczności publicznej), w tym 80% stanowią koszty ogrzewania. Polska jest w niechlubnej czołówce krajów UE o najwyższym udziale procentowym ogrzewania w wydatkach gospodarstw domowych.Dlatego certyfikacja energetyczna budynków wskaże przede wszystkim powody wysokich opłat za nośniki energii. Skutkiem uchwalenia ustawy oraz kontroli urządzeń grzewczych i klimatyzacyjnych, w zakresie efektywności energetycznej, będzie zmniejszenie zużycia energii, a w skali makro – stopniowe uniezależnianie się Polski od dostaw surowców energetycznych. Dodatkowo, wskutek mniejszego zapotrzebowania na nośniki energii, obniży się również poziom emisji gazów cieplarnianych.

Dyrektywa EPBD

Polska jest sygnatariuszem protokołu z Kioto i ma obowiązek przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Dlaczego polski parlament powinien jak najszybciej uchwalić ustawę pozwalającą wdrożyć Dyrektywę EPBD dotyczącą efektywności energetycznej budynku? Po pierwsze, dyrektywa EPBD jest odpowiedzią Europy na globalne zapotrzebowanie na wspólne działania ekologiczne. Zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych jest wyrazem przeciwdziałania zmianom klimatycznym i wypełnieniem zapisów protokołu z Kioto. Po drugie, Polska jako członek Unii Europejskiej – na mocy art. 226 traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską – ma obowiązek wdrożyć Dyrektywę EPBD. Po trzecie, Dyrektywa EPBD przyznaje obywatelom krajów członkowskich UE określone prawa. Jeżeli ustawa wdrażająca dyrektywę nie zostanie uchwalona przez narodowy parlament w przewidzianym terminie, mogą oni wystąpić przeciwko swojemu państwu do sądu krajowego o odszkodowanie. Po czwarte, zgodnie z zasadami panującymi w Unii Europejskiej, za rozwój mieszkalnictwa i jego finansowanie odpowiadają kraje członkowskie, więc unijne fundusze pomocowe nie mogą być przeznaczane na ten cel. Wdrożenie Dyrektywy EPBD może jednak wspomóc starania rządu polskiego o pozyskanie finansowego wsparcia ze środków Unii na poprawę standardu energetycznego istniejących i nowo budowanych budynków. Po piąte, wdrożenie ustawy EPBD oznacza, w dłuższej perspektywie, stopniowe zmniejszanie zużycia energii i zanieczyszczenia środowiska. Po szóste, spowoduje to zmniejszenie zużycia energii w pojedynczych gospodarstwach domowych i – po siódme – zmniejszy uzależnienie naszego kraju od zewnętrznych dostaw surowców energetycznych. Po ósme, w wymiarze pojedynczego domu (mieszkania), wdrożenie Dyrektywy EPBD doprowadzi do zmniejszenia obciążeń opłatami za energię cieplną i elektryczną. Po dziewiąte, wdrożenie Dyrektywy EPBD to również stopniowa poprawa stanu technicznego istniejących budynków mieszkalnych. Wreszcie po dziesiąte, w wyniku podniesienia standardu izolacyjności i ogrzewania, poprawi się mikroklimat wewnątrz domu (mieszkania), a tym samym również zdrowie jego mieszkańców. W praktyce chodzi o uchwalenie takiego prawa, które w niedalekiej przyszłości spowoduje stałą redukcję zapotrzebowania na energię. Oczywiście, gospodarka rynkowa zmienia świadomość inwestorów i wymusza na nich takie działania, które pozwalają zminimalizować sezonowe koszty ogrzania metra kwadratowego domu. Jednak z powodu opóźnień w rozwoju polskiego budownictwa, a przede wszystkim bagażu starych, źle izolowanych i ogrzewanych mieszkań, które dostaliśmy w spadku po gospodarce socjalistycznej, konieczne jest wprowadzenie instrumentów łagodnego wymuszania na właścicielach domów i mieszkań zachowań prooszczędnościowych. Jednym z elementów takiej perswazji jest przygotowana właśnie ustawa.

Podejście innych Państw

Najdalej w realizacji Dyrektywy 2002/91/WE posunęli się Niemcy, którzy założyli obniżenie zużycia energii w nowych budynkach o 30% (i sukcesywne doprowadzenie do podobnego stanu istniejących zasobów budowlanych). W trwających w ubiegłym roku rozmowach koalicyjnych, przed utworzeniem rządu Angeli Merkel, jednym z tematów uzgodnień były (ostatecznie zapisane w umowie koalicyjnej) zobowiązania zwiększenia o 1,5 mld euro rocznie wydatków na wsparcie inwestycji przyczyniających się do redukcji zużycia energii w budynkach. Z kolei na Ukrainie, Prezydent Juszczenko powołał w grudniu ubiegłego roku Narodową Agencję ds. Oszczędności Energii, z budżetem rocznym 500 mln hrywien na finansowanie technologii wspomagających oszczędzanie energii.

Wyliczenia KBiN

Według wyliczeń KBiN, w Polsce straty z tytułu źle zaizolowanych budynków wynoszą prawie 45 000 MJ rocznie, a dla porównania w Niemczech tylko 18 000 MJ rocznie. Szybkie rozpoczęcie prac nad implementacją dyrektywy, zapewnienie powszechności zarówno w dostępnie do certyfikacji, jak i jej wykonywania oraz przekazanie wszystkich kompetencji w zakresie wdrożenia oraz nadzoru nad systemem Ministerstwu Budownictwa zagwarantuje czytelność, stabilność, niezależność, powszechność, jakość oraz zgodność z prawem Systemu Oceny Energetycznej Budynków.Opracowano na podstawie materiałów Stowarzyszenia Producentów Wełny Mineralnej Szklanej i Skalnej.

Dlaczego energia odnawialna powinna odgrywać coraz większą rolę? »