Poprawna wentylacja w kuchni: jak zadbać o czyste powietrze w kuchni? Czy kratka wentylacyjna to obowiązek? Oto co musisz wiedzieć!

Wentylacja w kuchni a prawo budowlane

Prawo budowlane w zakresie wentylacji kuchni regulowane jest przepisem PN-83/B-03430, który jasno precyzuje, że każdy budynek mieszkalny czy użyteczności publicznej powinien odprowadzać zużyte powietrze. Jest to szczególnie ważne w przypadku tzw. „brudnych pomieszczeń” , do których należą m.in. kuchnia, łazienka, WC, pralnia. Restrykcyjne przepisy w zakresie wentylacji musi spełniać także kuchnia, w której nie ma okna i standardowe działanie wentylacji jest niemożliwe do zrealizowania, a także każda kuchnia, w której znajdują się urządzenia spalające gaz.

Dla kuchni bez okna powietrze zewnętrzne musi zostać doprowadzone z innego pomieszczenia w domu otworami w dolnych częściach drzwi.

Przepisy określają także jasno, że kratka wentylacyjna musi być zlokalizowana 15 cm od sufitu, w pobliżu źródeł pary i zapachu.

Wentylacja w kuchni i w domu: dlaczego ma takie znaczenie?

Zarówno w przypadku kuchni, jak i patrząc całościowo pod kątem inwestycji, prawidłowa wentylacja powinna być traktowana priorytetowo.

W obecnych standardach wznoszenia budynków szczelnie zaizolowanych, pozbawionych mostków termicznych, wentylacja grawitacyjna nie jest najlepszym wyborem, ponieważ po pierwsze działa tylko przy jednoczesnym zaistnieniu odpowiednich warunków atmosferycznych (a więc w określonych porach roku), po drugie i najważniejsze bazowanie na naturalnym wentylowaniu domu otworami w przegrodach budowlanych lub poprzez uchylanie drzwi, nawiewniki okienne itp. generuje znaczne straty ciepła, a co za tym idzie wyższe rachunki w sezonie grzewczym, a także wątpliwą jakość powietrza nawiewanego do domu, zwłaszcza zimą.

Co zamiast wentylacji grawitacyjnej w kuchni?

Odpowiednią wymianę powietrza gwarantowaną w sposób płynny, ciągły, niezależnie od pory roku, zapewnia system wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Mechaniczne wspomaganie wentylowania domu i jednoczesna filtracja powietrza wpuszczanego do pomieszczeń ma szczególne znacznie właśnie w przypadku kuchni.

Dlaczego? Kuchnia to newralgiczne miejsce na mapie domu:

• tutaj gotujemy: podczas przyrządzania posiłków generujemy spore ilości tłuszczu, pary wodnej, ale przede wszystkim bardzo uciążliwe zapachy: bez odpowiedniej wentylacji będziemy skazani na utrzymującą się godzinami woń nieprzyjemnych zapachów np. smażonej ryby, przypalonego jedzenia, czosnku czy starego oleju: a tego nie wytrzymaliby nawet najwięksi kucharze tego świata;
• blat z kuchenką gazową? Sprawna wentylacja w kuchni zadba o bezpieczeństwo i redukcję produktów spalania gazu;
• bazując na wentylacji mechanicznej nie ma ryzyka ciągu wstecznego, czyli zjawiska zachodzącego przy użyciu wentylacji grawitacyjnej. Ciąg wsteczny to sytuacja, w której zanieczyszczone powietrze zamiast być usunięte przez kanał wentylacyjny, cofa się do wnętrza pomieszczenia. Pogorszenie jakości powietrza to jedna z konsekwencji ciągu wstecznego, ale zagrożenie zdrowia domowników poprzez cofające się spaliny to poważne zagrożenie;
• wentylacja grawitacyjna nie usunie nadmiaru tłuszczu i wilgoci, a także w konsekwencji zarodników pleśni i grzybów, a dbałość o meble oraz sprzęty kuchenne ma szczególne znaczenie w przypadku użytkowania kuchni.

Okap kuchenny a wentylacja kuchni: jak wspomóc przepływ powietrza w kuchni?

Okap kuchenny to wyposażenie niemalże każdej kuchni. I słusznie, ponieważ nawet odpowiednio zlokalizowane kratki wywiewne i dobrze zamontowana oraz spełniająca swoje zadanie kratka wentylacyjna, która w przypadku wentylacji naturalnej doprowadza powietrze, mogą nie wystarczyć, jeśli nie zaistnieje zjawisko ciągu kominowego, a jak już wspomniano stanie się to przy optymalnych warunkach panujących na zewnątrz i wewnątrz pomieszczeń (różnica temperatury i ciśnienia). Montaż okapu kuchennego to doskonałe rozwiązanie, które może współpracować zarówno z wentylacją grawitacyjną, jak i rekuperacją.

Jak działa instalacja okapu kuchennego w praktyce?

Głównym zadaniem, które cechuje okap kuchenny, jest płynne oczyszczanie powietrza z nadmiaru wilgoci oraz tłuszczu, produktów ubocznych powstających w następstwie gotowania. Co do zasady okap kuchenny działa w dwóch trybach:

• jako pochłaniacz: w takim scenariuszu okap kuchenny zasysa powietrze, następnie dzięki filtrom tłuszczowym i węglowym powietrze zostaje przefiltrowane i wpuszczone z powrotem do kuchni. Choć taka opcja wyróżnia się mało skomplikowanym montażem, nie jest jednak efektywna i wydajna, wymuszając ciągłe wymiany filtrów;
• okap kuchenny jako wyciąg: to z kolei opcja usuwania powietrza, ale podłączona do systemu wentylacyjnego w domu. W takiej opcji okap kuchenny w pierwszej kolejności zasysa powietrze, by potem je usunąć poza budynek. Wyciąg nie wymaga używania filtrów, ponieważ co do zasady nie filtruje zanieczyszczonego powietrza, a je usuwa, natomiast bezwzględnie konieczne jest podłączyć okap w takim wariancie do kanału wentylacyjnego.

W niektórych przypadkach do wspomagania pracy okapu kuchennego wykorzystuje się także dodatkowo wentylator dachowy lub zabudowany na poddaszu. Należy pamiętać, aby każdy wylot zużytego powietrza z okapu był zakończony kratką o odpowiednim profilu, a montaż został przeprowadzony tak, by zabezpieczyć całą instalację przed działaniem wody opadowej lub gryzoni. Dzięki takiemu rozwiązaniu wentylacja kuchni będzie działała bez zakłóceń. Z kolei niewłaściwe podłączenie okapu będzie zakłócać działanie wentylacji.

Na jaki rodzaj okapu się zdecydować? Okap sufitowy, wyspowy czy w szafce kuchennej?

To, na jaki rodzaj okapu kuchennego zdecyduje się inwestor, zależy chociażby od układu kuchni, planowanej zabudowy, a nawet planowanego gotowania.

• okap w szafce kuchennej: to rozwiązanie, które zdaje egzamin w niewielkich kuchniach, gdzie stawia się na jak najlepsze wykorzystanie każdego metra powierzchni i zabudowy. Okapy podszafkowe są kompaktowe i stosunkowo tanie, dają także możliwość ręcznego sterowania wyciągiem i intensyfikowania mocy okapu, ale należy liczyć się z tym, że są głośne i mniej wydajne, co jest ich słabą stroną;
• okap wyspowy: stosowany w przypadku dużych przestrzeni kuchennych, kuchni otwartych z tzw. wyspą, czyli dodatkowym, osobnym blatem roboczym. Okapy wyspowe najczęściej dodatkowo posiadają system oświetlenia, nowoczesny design, ale wyróżniają się także wysoką wydajnością, mocnym, ale cicho działającym wyciągiem oraz intuicyjnym sterowanie;
• okap sufitowy: okap, który choć cechuje się trudniejszym montażem i wymaga dostępu do dobrej wentylacji i mocnej turbiny, to w zamian oszczędza miejsce nad płytą grzewczą / kuchenką elektryczną, jednocześnie zapewniając dyskretny i minimalistyczny wygląd;
• okap blatowy: to okap, który spełnia rolę pochłaniacza: zasysa powietrze, oczyszcza i wpuszcza z powrotem przez dno szafki. Taki rodzaj okapu sprawdza się, jeśli w kuchni jest tylko jeden kanał wentylacyjny.

Okap kuchenny umożliwia wydajniejsze odprowadzenie zanieczyszczonego powietrza w kuchni niż kratka wentylacyjna wentylacji grawitacyjnej, pod warunkiem odpowiedniego doboru urządzenia i prawidłowego montażu okapu. Okap kuchenny bazuje na działaniu wentylatora tłoczącego powietrze pobierane znad pracującej kuchenki przez kanał wentylacyjny instalacji odprowadzającej powietrze poza budynek. Należy pamiętać, że okap kuchenny musi zostać podłączony do osobnego kanału wentylacyjnego, tak by nie dopuścić do zanieczyszczeń systemu wilgocią i tłuszczem.

Działanie wentylacji mechanicznej w kuchni

Rekuperacja aktywnie wymusza wymianę powietrza w każdym pomieszczeniu, także w kuchni, a to daje jej sporą przewagę nad tradycyjną wentylacją grawitacyjną, która skazuje inwestora na straty ciepła i działanie od przypadku do przypadku.

Kuchnia jako newralgiczne miejsce powinna mieć gwarantowany dostęp do najbardziej wydajnego systemu wentylowania, a właśnie takim jest wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. System rekuperacji charakteryzuje się zbilansowaniem strumienia objętości powietrza tłoczonego i powietrza usuwanego, a to pozwala na redukcję strat ciepła. Wentylacja mechaniczna pozwala także na zarządzanie wydajnością w zależności od zapotrzebowania na świeże powietrze, na daną chwilę. Nie jest zależna od warunków panujących na zewnątrz, a napływ powietrza nie musi odbywać się przez otwarte okno: rekuperacja działa w sposób mechaniczny poprzez wentylatory, które wymuszają przepływ powietrza. Wentylacja w kuchni oparta na systemie rekuperacji aktywniej i szybciej usunie przez kanał wywiewny wszystkie uboczne skutki procesów gotowania: uciążliwe nieprzyjemne zapachy, tłuszcz, wilgoć, parę wodną, chroniąc w ten sposób jednocześnie ściany oraz meble, zapobiegając rozwojowi pleśni i zapewniając stałą wymianę powietrza, również po przyrządzeniu posiłków.

Prawidłowa wentylacja w kuchni: podsumowanie

Prawidłowa wentylacja w kuchni to podstawa, jeśli zależy nam na oszczędności energii i stałej wymianie powietrza, gwarantującej barierę ochronną przed osiadającym tłuszczem i osadami. Ze względów bezpieczeństwa dobrze powierzyć montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła w domu zewnętrznej firmie specjalizującej się w systemach wentylacyjnych dla domów, aniżeli instalować rekuperację na własną rękę i dokonywać samodzielnego połączenia wentylacji mechanicznej z okapem. Działanie wentylacji w połączeniu z okapem kuchennym podlega wytycznym techniczym w zakresie krotności wymiany powietrza na godzinę, klapki zwrotnej na przewodzie wyrzutowym czy też łączeniu wentylacji mechanicznej z grawitacyjną. Nieznajomość przepisów i zasad montażu w tym zakresie będzie skutkować błędami instalacyjnymi kosztownymi dla portfela inwestora.

Więcej informacji o wentylcji w kuchni >>