Pompy ciepła – skuteczne źródło ogrzewania

Dobry początek roku dla rynku pomp ciepła

Poprzedni kryzys paliwowy w 2022 r. mocno rozkręcił europejski rynek pomp ciepła do ogrzewania budynków. W Polsce mieliśmy wówczas niemal 100% wzrost sprzedaży tych urządzeń. Kolejne trzy lata były jednak trudne. Sprzedaż znacząco wyhamowała, a nasz ry­nek pomp ciepła normalizował się po boomie dotacyjnym.

Dane z I kwartału tego roku dają nadzieję na przełamanie impasu. Wskazują, że rynek wraca do wyraźnych wzrostów w głównym segmencie pomp ciepła do centralnego ogrzewania. Ich łączna sprzedaż zwiększyła się w I kwartale 2026 r. średnio o 20% w porównaniu z analogicznym okresem ubie­głego roku (patrz tabela).

Wśród pomp ciepła typu powietrze/woda najmocniej wzrosło zainteresowanie pompa­mi monoblokowymi. Sprzedano ich o 42% więcej, co przełamało ubiegłoroczny trend spadkowy w tej grupie urządzeń. Z kolei spli­ty, utrzymując tendencję wzrostową, uzyska­ły rok do roku wynik lepszy o 14%. Łącznie sprzedaż pomp ciepła typu powietrze/woda wzrosła o 19%.

Najwyższą dynamikę wzrostu odnotowa­ły pompy ciepła typu solanka/woda i woda/ woda, których sprzedano o 33% więcej niż w I kwartale 2025 r. Warto zaznaczyć, że zainteresowanie polskich konsumentów tymi urządzeniami systematycznie rośnie, a wyniki z I kwartału są znacznie lepsze niż wcześniej­sze prognozy.

Jedyną grupą pomp ciepła, która na począt­ku tego roku odnotowała spadki, są urządze­nia przeznaczone wyłącznie do przygotowania ciepłej wody użytkowej. Ich sprzedaż zmalała o 21% rok do roku, co oznacza kontynuację widocznego od wielu miesięcy trendu spad­kowego. Nie wpływa to jednak znacząco na dobre wyniki sprzedaży dla całego polskiego rynku pomp ciepła.

Kompleksowa elektryfikacja – remedium na kryzysy paliwowe

Doświadczenia z różnych krajów Europy wy­raźnie pokazują, że pompy ciepła zyskują szczególnie w okresach kryzysu paliwowego i wysokich cen gazu. Konsumenci znacznie większą wagę przywiązują wówczas do bez­pieczeństwa energetycznego oraz stabilności i przewidywalności kosztów ogrzewania. Dane Europejskiego Stowarzyszenia Pomp Ciepła (EHPA) wskazują, że w 2022 r., podczas poprzedniego kryzysu paliwowego, łączna sprzedaż pomp ciepła w Europie wzro­sła o niemal 39%, a w części krajów Europy Środkowej była bliska podwojeniu.

Podobnie jest obecnie, gdy Europę pośred­nio dotykają skutki wojny w Iranie. Mamy kolejny, po tym wywołanym wojną w Ukra­inie, gigantyczny kryzys paliwowy. W tle, jak pokazują wstępne dane EHPA za I kwartał 2026 r., rośnie popyt na pompy ciepła, m.in. w Niemczech (wzrost o 34%) czy we Francji (wzrost o 21%). Z kolei w Wielkiej Brytanii firma energetyczna Octopus Energy odnotowała w pierwszych trzech tygodniach marca tego roku skok sprzedaży pomp ciepła o 51% oraz instalacji fotowoltaicznych o 54% w porównaniu z tym samym okresem miesiąc wcześniej.²⁾ Jednocześnie gwałtownie wzro­sło zainteresowanie konsumentów samocho­dami elektrycznymi, co zauważa m.in. firma OLX po analizie platform sprzedażowych we Francji oraz w Rumunii, Portugalii i Polsce.

Przytoczone dane pokazu­ją, że po trudnym okresie polski rynek pomp ciepła ponownie odzyskuje potencjał wzrostu. To ważny sygnał nie tylko dla branży, ale także dla bezpieczeństwa energetycznego i modernizacji ogrzewnictwa. Doświad­czenia innych krajów Europy pokazują, że w warunkach kryzysów paliwowych i wysokich cen gazu pompy ciepła stają się jednym z najważniejszych kierunków zmian w energetyce – podsumowuje Paweł Lachman, prezes Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła.

Z tej sytuacji trzeba wyciągnąć wnioski na przyszłość. Jak widać kryzysy paliwowe mogą się powtarzać w Europie nawet co kilka lat. I chociaż nie mamy większego wpływu na globalną politykę, to możemy zadbać o włas­ne bezpieczeństwo energetyczne, stawiając na kompleksową elektryfikację w wymiarze indywidualnym − na pompę ciepła, foto­woltaikę, magazyn energii czy też samochód elektryczny. Właśnie takie działanie istotnie zwiększy naszą odporność na zawirowania na globalnych rynkach.

Nowe strategie UE wzmocnią kierunek na elektryfikację

Obecny kryzys paliwowy zbiega się z finali­zacją prac Komisji Europejskiej nad dwoma ważnymi dokumentami precyzującymi nowe strategie w zakresie elektryfikacji oraz ogrze­wania i chłodzenia. Ich publikacja przewi­dywana jest już wkrótce. Pierwszy z nich to Electrification Action Plan, a jego zasadni­czym celem ma być przyspieszenie opłacalnej i systemowo korzystnej elektryfikacji w sek­torze budynków, przemyśle i transporcie. Drugi to Heating and Cooling Strategy – ten dokument ma z kolei przyspieszać wdrażanie czystego ogrzewania i chłodzenia oraz zwięk­szać ich wykorzystanie m.in. w budynkach i przemyśle. W obu dokumentach pompom ciepła przypisuje się zasadniczą rolę.

Jednocześnie następuje wyraźne wzmoc­nienie znaczenia pomp ciepła w polityce ener­getycznej Unii Europejskiej. W opublikowa­nym niedawno planie „Accelerate EU” pompy ciepła zostały wskazane jako jedno z kluczo­wych rozwiązań dla bezpieczeństwa ener­getycznego i konkurencyjności gospodarki. Dokument ten odnosi się do pomp ciepła wielokrotnie i zapowiada działania mające na celu zwiększenie ich konkurencyjności, w tym zmiany w systemie opodatkowania energii. Co ważne, znajduje się w nim reko­mendacja, aby rządy państw członkowskich wprowadziły zerową stawkę podatku VAT na pompy ciepła, samochody elektryczne i inne technologie elektryfikacji.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ur­sula von der Leyen podkreśliła, że energia elektryczna powinna być najmniej opodatko­wanym nośnikiem energii.

To bardzo ważny sygnał dla rynku. Po raz pierwszy widzimy tak silne powiązanie pomp ciepła z bezpieczeństwem energe­tycznym i konkurencyjnością gospodarki na najwyższym szczeblu Unii Europejskiej. To potwierdza, że kierunek elektryfikacji ogrze­wania jest uznany za strategiczny – mówi Paweł Lachman.

Dla Polski oznacza to konieczność przyspie­szenia działań na rzecz elektryfikacji ogrze­wania oraz poprawy konkurencyjności energii elektrycznej względem paliw kopalnych. Bez tego krajowy rynek pomp ciepła nie będzie w stanie w pełni wykorzystać potencjału wy­nikającego z polityki europejskiej.

Polski rynek gotowy na przyspieszony rozwój

Przez ostatnie lata polski rynek pomp ciepła, bogatszy o doświadczenia nagłego wzrostu popytu, a potem spadków i stagnacji, wyraź­nie dojrzał. Wzrosła świadomość inwestorów oraz znaczenie jakości instalacji i profesjonal­nego podejścia. Jego najlepszą wizytówką jest bardzo wysoki poziom zadowolenia użytkow­ników pomp ciepła − sięgający 80%³⁾, czemu niewątpliwie sprzyja fakt, że od wielu mie­sięcy pompy ciepła są w czołówce rozwiązań grzewczych zapewniających najniższe koszty ogrzewania. Zawdzięczają to jednak przede wszystkim dużo wyższej efektywności pracy – pompy ciepła wykorzystują energię z oto­czenia, dzięki czemu są kilkukrotnie bardziej efektywne niż systemy oparte na paliwach kopalnych. W praktyce oznacza to znaczą­ce ograniczenie zużycia paliw kopalnych w ogrzewaniu budynków, a wraz z rozwojem odnawialnych źródeł energii w elektroenerge­tyce – dalsze zmniejszanie zależności od gazu, węgla i importowanych surowców.

Wyniki za I kw. 2026 r. można uznać za dobry sygnał, świadczący o odbiciu na polskim rynku pomp ciepła pomimo pro­blemów programu „Czyste Powietrze”. Nie przesądzają one jednak o całorocznym tren­dzie. Bo chociaż nasz rynek jest gotowy na przyspieszenie, również w obliczu kolejnego kryzysu paliwowego, to niezwykle ważną kwestią pozostaje zapewnienie przez poli­tyków odpowiednich warunków formalnych do tego wzrostu – dobrze skrojonych progra­mów wsparcia oraz stabilnych reguł i zasad zarówno dla inwestorów, jak i konsumentów. Kluczowe będzie tempo wdrażania strategii unijnych, w tym działań zwiększających kon­kurencyjność energii elektrycznej i obniżają­cych ceny pomp ciepła.

¹⁾ Dane uwzględniają tzw. sprzedaż sell-in, czyli do hur­towni i instalatorów. Nie jest to sprzedaż do użytkow­ników końcowych (sell-out)
² Źródło: https://pl.euronews.com/  
³⁾ Badanie zrealizowane przez SW Research w sierpniu 2025 r. na reprezentatywnej próbie 1000 właścicieli budynków jednorodzinnych ogrzewanych pompami ciepła

Opracowano na podstawie informacji PORT PC