EkspertBudowlany.pl Portal Budowlany

Zaawansowane wyszukiwanie

Wykwity – jakie są przyczyny ich powstawania i jak im zapobiegać

Wykwity – jakie są przyczyny ich powstawania i jak im zapobiegać? fot. Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego

Wykwity – jakie są przyczyny ich powstawania i jak im zapobiegać? fot. Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego

Dość często białe naloty na murach są kojarzone z występowaniem wapna w zaprawie murarskiej. Jest to głównie spowodowane białą barwą nalotu, która jest automatycznie kojarzona z białym wapnem hydratyzowanym dodawanym do zaprawy murarskiej.

treść sponsorowana

Na zdjęciu poniżej widać białe naloty, jednak podłoże jest wykonane z żelbetu, a na nim na kleju zostały ułożone płytki wykończeniowe. Więc przy dość znacznych białych wykwitach jednak ani w podłożu konstrukcyjnym, ani wykończeniowym nie ma dodatku wapna. Pierwszym warunkiem wystąpienia wykwitów jest występowanie w murze soli rozpuszczalnych. Skąd jednak sole rozpuszczalne w murze jeżeli brak w nim wapna?

Z badań wynika, że wapno zawiera wielokrotnie mniej soli rozpuszczalnych niż cementy. I to właśnie cement portlandzki jest podstawowym składnikiem zarówno betonu, jak i zaprawy klejowej, a sole rozpuszczalne po przetransportowaniu na powierzchnię ściany w postaci wykwitów widać na zdjęciu poniżej.

wykwity 1

Cement portlandzki jest podstawowym składnikiem betonu i zaprawy klejowej, za pomocą której przymocowano płytki wykończeniowe. Sole są rozpuszczalne po przetransportowaniu na powierzchnię ściany w postaci wykwitów.


 

Jednak do powstania wykwitów potrzebne jest jeszcze przetransportowanie soli rozpuszczalnych z wnętrza muru na jego elewację. Nośnikiem tego transportu jest w murach woda. Jednak woda najpierw w murze musi się znaleźć, czyli mieć możliwość przenikania przez mur. W przypadku murowanych ścian ważnym elementem wpływającym zasadniczo na możliwość ruchu wody w murze jest zaprawa murarska.

Jeżeli składnikiem zaprawy jest wapno, jak np. w zaprawie cementowo-wapiennej, to przez swoje właściwości wapno zapewnia większą szczelność muru niż w przypadku zapraw cementowych.

W tym miejscu należy wyjaśnić mechanizm zapewniający szczelność muru w przypadku stosowania zaprawy zawierającej wapno. Jednym z podstawowych warunków szczelności muru jest dobra urabialność zaprawy murarskiej powodująca, że zaprawa szczelnie wypełnia fugę w murze oraz przylega do elementu murowego, np. cegły. Urabialność zaprawy, której składnikiem jest cement portlandzki, otrzymuje się obecnie głównie poprzez dodanie albo plastyfikatora do zapraw, albo wapna hydratyzowanego. Inny jest jednak w każdym z tych przypadków mechanizm uplastycznienia zaprawy.

Stosowane do zapraw plastyfikatory zazwyczaj napowietrzają zaprawę cementową. Więc na etapie roboczej zaprawy murarskiej są do niej wprowadzone malutkie pęcherzyki powietrza, które powodują, że w świeżej zaprawie cementowej powstaje jakby zbiór bardzo wielu mikroskopijnych łożysk kulkowych, które sprawiają, że zaprawa ma lepszą urabialność. Problem w tym, że ta pęcherzykowata struktura pozostaje w związanej zaprawie i na połączeniu zaprawy z elementem murowym wytwarza się nieszczelna porowata struktura.

Struktura tynku, w którym użyto plastyfikatora Struktura tynku, w którym użyto wapna

Wapno powoduje uplastycznienie zaprawy w zupełnie inny sposób. W skali mikro cement ma kształt przestrzennych grudek, natomiast cząsteczki wapna mają kształt blaszek, które stwarzają powierzchnię poślizgu dla innych składników świeżej zaprawy. Więc stwardniała zaprawa, do której użyto wapna będzie miała bardziej szczelną strukturę. Ze względu na swój kształt wapno wypełni nierówności na powierzchni elementu murowego i da szczelną strukturę połączenia związanej zaprawy murarskiej z elementem murowym.

Dodatkowo, w przeciwieństwie do chemicznych plastyfikatorów, wapno hydratyzowane spełnia także funkcję spoiwa. Jednak wapno w przeciwieństwie do cementu portlandzkiego wiąże dłużej (tzw. wiązanie powietrzne). Odpowiadają za to właściwości wapna, które powodują, że w przypadku mikropęknięć powstających przy pracy konstrukcji murowej, wapno zabliźnia te mikropęknięcia. W efekcie zaprawa z wapnem jest mniej krucha niż zaprawa cementowa.

Jak więc widać, dodanie wapna do zaprawy potencjalnie zwiększa szczelność muru i przyczynia się w związku z tym do zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia wykwitów.

Ze względu na marketingowe uprzedzenia do wapna związane z rzekomym powodowaniem przez wapno wykwitów, niektórzy producenci chemii budowlanej proponują zaprawy murarskie oparte o pucolanę (często reklamowane jako zaprawy z trasem).

wykwity 4

Mur wykończony akrylowym tynkiem cienkowarstwowym z wykończeniem klinkierowym, mocowanym zaprawą z pucolaną

Na powyższym zdjęciu widać żelbetowy mur oporowy wykończony akrylowym tynkiem cienkowarstwowym wraz z wykończeniem od góry kształtkami klinkierowymi. Kształtki klinkierowe zostały wymurowane na zaprawie z pucolaną. Jak widać na powierzchni brązowego tynku pojawiły się wykwity. Od góry wykwity pojawiają się w takiej sekwencji jak fugi pomiędzy kształtkami klinkierowymi. Od dołu pojawia się wykwit, który ma źródło w pęknięciu w żelbecie.

Uważny czytelnik danych technicznych zauważy w zaprawach z pucolaną, że zawierają one także cement portlandzki. Więc jest w nich potencjalne źródło soli rozpuszczalnych.

Na zdjęciu powyżej widać, że fugi pomiędzy kształtkami klinkierowymi narażone są na ciągły napływ wody atmosferycznej.

Przy takiej ilości wody musiało nastąpić wypłukiwanie soli z zaprawy. Jednak gdyby woda zawierająca sole nie padała bezpośrednio na brązową elewację, to nie byłyby na niej widoczne wykwity. Co prawda, jak widać na zdjęciu poniżej, kształtka klinkierowa ma od spodu kapinos, który ma oddalać wodę ściekającą po kształtkach od lica muru pod spodem, jednak kontynuacja kapinosu z kształtki klinkierowej jest zaburzona w fudze wypełnionej zaprawą. Brązowy kolor tynku dodatkowo eksponuje biel wykwitów.

wykwity 5

Kapinos w kształtce ma zabezpieczać mur przed bezpośrednim kontaktem z wodą, jednak kontynuacja kapinosu z kształtki klinkierowej jest zaburzona w fudze wypełnionej zaprawą

Wszystkie powyżej przedstawione przykłady dotyczą sytuacji, w których nie stosowano wapna hydratyzowanego w jakimkolwiek elemencie muru.

Czy możliwe jest zupełne uniknięcie wykwitów na murze, jeżeli stosuje się zaprawy cementowo-wapienne? Niestety nie jest to możliwe. Mur podlega działaniu wody i nawet najlepiej wymurowana ściana nie jest na całej powierzchni doskonale szczelna, ponieważ zarówno elementy murowe, jak i zaprawy zawsze są w pewnym stopniu nasiąkliwe.

Zaprawy będą zawierać pewne ilości cementu portlandzkiego, który jest źródłem soli rozpuszczalnych. Ich źródłem mogą być także elementy murowe oraz piasek stosowany w zaprawach, chociaż jest to o wiele rzadsze zjawisko.

Działaniem racjonalnym i skutecznym jest takie projektowanie i wykonywanie murowanych obiektów, aby w maksymalnym stopniu unikać przyczyn powstawania wykwitów.

  1. Należy stosować odpowiednie zaprawy zapewniające szczelność fug muru.
  2. Elementy murowe, np. cegły, powinny mieć małą nasiąkliwość.
  3. Dobór kolorystyczny elewacyjnych elementów murowych powinien stanowić podkład, na którym nieznaczne wykwity nie są ostro eksponowane. Piasek używany do wykonania zaprawy powinien być płukany.
  4. Wszelkie materiały budowlane przed wbudowaniem powinny być chronione przed zawilgoceniem, np. po rozpakowaniu z foliowego opakowania palety elementy murowe powinny powinny być niezwłocznie wbudowane.
  5. Hydroizolacje od strony podłoża powinny skutecznie zapobiegać wnikaniu do muru wody z gruntu.
  6. Wszelkie obróbki blacharskie i inne zabezpieczenia przed wodą z atmosfery (włącznie z rozwiązaniem cokołów) powinny być przemyślane na etapie projektu i później konsekwentnie wykonane.
  7. Jeżeli już pojawią się na elewacji wykwity, należy usuwać je za pomocą miękkiej szczotki i pamiętać, że użycie środków chemicznych do czyszczenia wykwitów w rezultacie może doprowadzić do jeszcze większych przebarwień na elewacji.

Komentarze

  • Igor Igor, 09.04.2016r., 21:33:42 no właśnie myślałem, że ocieplenie ścian będzie rozwiązaniem, ale nic z tego
  • Sylwek Sylwek, 17.03.2018r., 20:48:51 dzięki za artykuł już wiem co robić
  • Miki81 Miki81, 26.03.2018r., 11:53:39 i tak to już jest nie da się mieć wszystkiego ale faktycznie czyszczenie wilgotną szczotka pomaga
  • gromek gromek, 21.09.2018r., 14:06:09 Są też gotowe zaprawy murarskie z Trasem. To trochę taki cement, ale dzięki składowi mineralnemu trochę lepiej wiąże wodę, przez co wykwity pojawiają się bardzo rzadko i raczej w ekstremalnych sytuacjach. Jedną z najlepszych gotowych zapraw z trasem do cegieł klinkierowych robi od lat marka Terca. Nie jest tanie, ale moim zdaniem bardzo warto!
  • sebas sebas, 26.12.2019r., 08:24:00 Najczęściej przyczyną są słabej jakości zaprawy murarskie. Zgadzam się, że zaprawy z trasem mogą być rozwiązaniem, ale to tylko przy dobrej jakości samego materiału. Często przy cegłach tzw. noname pojawiają się wykwity nawet pomimo stosowania dobrej zaprawy. Przy murowaniu np. z klinkierówek Terca, gdzie faktycznie tego materiału ceramicznego jest odpowiednio dużo, nie powinno być problemów. A jak producenci zabierają się za "uszlachetnianie" składu cegieł, to już robi się problem.
  • Grzegorz Grzegorz, 24.04.2024r., 10:17:22 Artykuł jest bardzo ciekawy i zawiera przekonywującą argumentację zjawiska powstawania wysoleń.

Najnowsze produkty i technologie

ELDMAR Sp z o.o. Duże płyty na tarasie – jak formaty 30x60 i 60x60 zmieniają wymagania wobec podłoża, spadku i fug

Duże płyty na tarasie – jak formaty 30x60 i 60x60 zmieniają wymagania wobec podłoża, spadku i fug Duże płyty na tarasie – jak formaty 30x60 i 60x60 zmieniają wymagania wobec podłoża, spadku i fug

Im większa płyta, tym zwykle mniej wybacza: nierówną podsypkę, brak spadku i za wąską fugę widać na niej szybciej niż na drobnej kostce. Taras z płyt 30x60 albo 60x60 cm udaje się wtedy, gdy podbudowa...

Im większa płyta, tym zwykle mniej wybacza: nierówną podsypkę, brak spadku i za wąską fugę widać na niej szybciej niż na drobnej kostce. Taras z płyt 30x60 albo 60x60 cm udaje się wtedy, gdy podbudowa jest równa i sztywna, powierzchnia ma spadek rzędu 2–3%, sąsiednie płyty są dobrane po grubości krawędzi, a fuga ma szerokość z instrukcji producenta i nigdy nie jest robiona „na styk”.

Legasus Ekspertyza techniczna przy legalizacji samowoli budowlanej – kiedy jest wymagana i co musi rozstrzygnąć

Ekspertyza techniczna przy legalizacji samowoli budowlanej – kiedy jest wymagana i co musi rozstrzygnąć Ekspertyza techniczna przy legalizacji samowoli budowlanej – kiedy jest wymagana i co musi rozstrzygnąć

W uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej ekspertyza techniczna jest jednym z trzech dokumentów, których żąda organ nadzoru budowlanego. Musi jednoznacznie odpowiedzieć na dwa pytania: czy stan techniczny...

W uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej ekspertyza techniczna jest jednym z trzech dokumentów, których żąda organ nadzoru budowlanego. Musi jednoznacznie odpowiedzieć na dwa pytania: czy stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i czy pozwala na bezpieczne użytkowanie zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (art. 49g ust. 2 pkt 3). Od tej odpowiedzi zależy, czy sprawa skończy się decyzją o legalizacji, czy nakazem rozbiórki. W niektórych...

Pobudowani Budowa domu murowanego krok po kroku: od projektu do odbioru

Budowa domu murowanego krok po kroku: od projektu do odbioru Budowa domu murowanego krok po kroku: od projektu do odbioru

Budowa domu murowanego to pięć kroków: projekt, pozwolenie albo zgłoszenie, formalności przed startem, roboty i zakończenie budowy. Kolejność formalności wyznacza Prawo budowlane. Bez projektu nie ma pozwolenia,...

Budowa domu murowanego to pięć kroków: projekt, pozwolenie albo zgłoszenie, formalności przed startem, roboty i zakończenie budowy. Kolejność formalności wyznacza Prawo budowlane. Bez projektu nie ma pozwolenia, a bez pozwolenia albo zgłoszenia nie wolno zacząć nawet prac przygotowawczych. Nazwy etapów, np. „stan zerowy” czy „stan surowy zamknięty”, nie mają definicji ustawowej, więc ich zakres ustala dopiero umowa z wykonawcą.

ZMK SAS SP. Z O.O. Modernizacja ogrzewania – rozwiązania grzewcze ZMK SAS

Modernizacja ogrzewania – rozwiązania grzewcze ZMK SAS Modernizacja ogrzewania – rozwiązania grzewcze ZMK SAS

Dla inwestorów planujących modernizację ogrzewania istotne znaczenie ma właściwy dobór urządzenia do zapotrzebowania energetycznego budynku. Szczególnie ważne jest uwzględnienie efektów planowanego ocieplenia,...

Dla inwestorów planujących modernizację ogrzewania istotne znaczenie ma właściwy dobór urządzenia do zapotrzebowania energetycznego budynku. Szczególnie ważne jest uwzględnienie efektów planowanego ocieplenia, wymiany stolarki otworowej i pozostałych prac termomodernizacyjnych. Pozwala to uniknąć przewymiarowania źródła ciepła i dopasować jego parametry do rzeczywistych potrzeb instalacji. Istotnym elementem procesu inwestycyjnego jest rzetelny audyt energetyczny, który pomaga określić potrzeby energetyczne...

okapy-apmb.pl Montaż okapu sufitowego: ile miejsca w suficie i jaka odległość od płyty?

Montaż okapu sufitowego: ile miejsca w suficie i jaka odległość od płyty? Montaż okapu sufitowego: ile miejsca w suficie i jaka odległość od płyty?

Dobrze zaplanowany montaż okapu sufitowego zaczyna się jeszcze przed wykonaniem zabudowy z płyt gipsowo-kartonowych lub sufitu podwieszanego. Właściwe przygotowanie miejsca wpływa na możliwość zamontowania...

Dobrze zaplanowany montaż okapu sufitowego zaczyna się jeszcze przed wykonaniem zabudowy z płyt gipsowo-kartonowych lub sufitu podwieszanego. Właściwe przygotowanie miejsca wpływa na możliwość zamontowania urządzenia, poprowadzenia kanałów wentylacyjnych oraz późniejszego serwisowania. Przed zakupem warto więc sprawdzić wymagania producenta oraz dopasować projekt do parametrów wybranego modelu.

Austrotherm Jak zaoszczędzić na ogrzewaniu? Postaw na EPS i XPS!

Jak zaoszczędzić na ogrzewaniu? Postaw na EPS i XPS! Jak zaoszczędzić na ogrzewaniu? Postaw na EPS i XPS!

Koszty ogrzewania to jeden z największych wydatków związanych z eksploatacją domu. Niestety, w dobie kryzysu energetycznego i rosnących cen energii, znacząco obciążają domowy budżet. Aby skutecznie ograniczyć...

Koszty ogrzewania to jeden z największych wydatków związanych z eksploatacją domu. Niestety, w dobie kryzysu energetycznego i rosnących cen energii, znacząco obciążają domowy budżet. Aby skutecznie ograniczyć te wydatki, kluczowe jest odpowiednie zaizolowanie domu już na etapie jego budowy.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Ekspertbudowlany.pl



Facebook     Instagram     Twitter     YouTube