Jak wykonać taras na skarpie

Nierówny teren to nowe możliwości

Zacznijmy od tego, dlaczego taka sytuacja może nastąpić. O ile działka w spadku jest sytuacją zastaną i w zasadzie nie mamy na nią wpływu, o tyle wyniesiony lub zagłębiony taras są decyzjami czysto projektowymi. W pierwszym przypadku może to wynikać na przykład z wysokiego poziomu parteru budynku, przy którym taras ma się znaleźć, lub z chęci zapewnienia bardziej atrakcyjnego widoku z tarasu. Drugi przypadek może wystąpić na bardzo małej działce, na której zagłębienie części rekreacyjnej daje możliwość zapewnienia odrobiny prywatności w ogrodzie – w końcu (pomijając ukrycie przed wzrokiem ciekawskich) ziemny wał doskonale izoluje akustycznie. Lekko zagłębiony w ziemi taras otoczony odpowiednio dobraną roślinnością może więc zapewnić odcięcie się od otoczenia nawet na naprawdę małych działkach położonych w bardzo ruchliwej okolicy.

Pamiętajmy o odwodnieniu

W zależności od tego, czy planowany taras ma znajdować się nad czy pod skarpą – nieco inne będzie zakończenie powierzchni brukowanej. W pierwszym wypadku grozi nam „rozjechanie się” nawierzchni – należy więc zabezpieczyć ją dobrze umocowanym krawężnikiem. W przypadku drugim sytuacja jest w zasadzie prostsza, ponieważ masy ziemi dociskają kostkę do siebie. Wystarczy więc odpowiednio zabezpieczyć skarpy.

Problemem robi się jednak odwodnienie takiej przestrzeni, przy czym na im późniejszym etapie projektowania i budowy domu podejmiemy decyzję o takim usytuowaniu tarasu, tym jest to problem trudniejszy do rozwiązania. Warto więc pomyśleć o tym na samym początku, przy projektowaniu instalacji kanalizacji deszczowej lub innego systemu odwodnienia.

Prawidłowe zabezpieczenie skarpy

Osobnym tematem wymagającym poważniejszego przemyślenia są same skarpy. Każdy grunt w zależności od składu i stopnia zagęszczenia charakteryzuje się parametrem zwanym w geotechnice kątem tarcia wewnętrznego. W dużym uproszczeniu jest to kąt mierzony od poziomego podłoża do linii stoku, poniżej którego skarpa będzie w naturalny sposób stabilna. Najczęściej przyjmuje się za bezpieczny kąt około 30–35°. Powyżej tej wartości należy pomyśleć o zabezpieczeniu skarpy. W zależności od nachylenia i właściwości podłoża, a także od gustów inwestora, mogą do tego służyć na przykład specjalne nasadzenia, geowłókniny lub maty gabionowe (forma gabionów, czyli koszy z siatki stalowej wypełnionych kamieniami, jednak o zupełnie innych proporcjach przypominających raczej materac niż cegłę). Sam materiał wypełniający (o ile traktujemy gabiony jako elementy dekoracyjne) zależy wyłącznie od fantazji projektanta lub właściciela ogrodu. Jedynym ograniczeniem jest tu rozmiar oczek siatki, które muszą ten materiał zatrzymać. Jednak już operowanie samym kolorem, wielkością i sposobem wykończenia kamieni stawia przed nami niemal nieskończone możliwości. Zupełnie inny efekt dadzą kosze wypełnione łamanym granitem czy bazaltem, a inny – rzecznymi otoczakami. Poza estetyką ogromną zaletą gabionów jest fakt, że nie wymagają w zasadzie żadnej podkonstrukcji, podstawowym czynnikiem stabilizującym jest tu masa. Także zwyczajnych pod względem wymiarowym gabionów można doskonale użyć do zabezpieczenia skarp o ostrym kącie. W wypadkach ekstremalnych (na przykład przy bardzo wysokich skarpach) należy jednak wtedy zwrócić uwagę na właściwe fundamentowanie takiej konstrukcji.

Podobnie rzecz ma się z wykonaniem pionowych uskoków, do których zabezpieczenia należy wykonać mur oporowy. W obu ostatnich przypadkach należy najpierw zwrócić się do fachowca i wykonać projekt konstrukcyjny. Pewnym wyjątkiem są tu niewielkie murki oporowe o wysokości do 60 cm, do których konstrukcji można użyć zwykłych palisad. W tym wypadku należy jednak pamiętać, że im wyższa skarpa czy uskok – tym większe siły działają na utrzymujące je w ryzach konstrukcje oporowe. Jeśli więc decydujemy się na wykonanie ścianki oporowej z palisady – trzeba pamiętać o właściwym jej osadzeniu w betonowej podbudowie, jak również o tym, żeby przynajmniej 1/3 wysokości elementów znajdowała się pod ziemią. Słupki palisady o wysokości 90 cm wystarczą więc do wykonania uskoku o maksymalnej wysokości 60 cm.