Zmiany w programie Czyste Powietrze

Utworzenie we wrześniu 2018 r. rządowego programu „Czyste Powietrze” podyktowane było koniecznością ochrony środowiska naturalnego i tym samym zdrowia Polaków oraz obniżenia kosztów ogrzewania. Realizacja programu oparta jest na systemie dopłat do wymiany przestarzałych i nieefektywnych źródeł ciepła w budynkach mieszkalnych na nowoczesne i nieszkodzące środowisku oraz na ich termomodernizacji.

Dlaczego konieczne jest wprowadzanie zmian?

Jednocześnie resort klimatu i środowiska na bieżąco analizuje ceny nośników energii i materiałów budowlanych. Wyniki tych analiz są podstawą do wprowadzania zmian w programie „Czyste Powietrze”. Chodzi bowiem o to, aby proponowane zachęty były atrakcyjne dla osób, które będą wnioskować o dotację na wymianę źródła ciepła i termomodernizację domu. Zaplanowana inwestycja powinna więc doprowadzić do znacznego ograniczenia zużycia ciepła niezbędnego do ogrzania budynku, poprawiając tym samym jakość powietrza w Polsce.

– Ta idea przyświeca nam od początku realizacji programu, który jest największym projektem proekologicznym, służącym skutecznej walce ze smogiem w naszym kraju. Cel pozostaje niezmienny: poprawa jakości powietrza i zmniejszenie emisji do atmosfery gazów cieplarnianych, natomiast zmiany w elastyczny sposób odnoszą się do rynkowego otoczenia, w którym funkcjonuje program „Czyste Powietrze” – uzasadnia minister klimatu i środowiska, Anna Moskwa.

Co obecnie oferuje program?

Z programu mogą skorzystać właściciele lub współwłaściciele jednorodzinnych budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych, wydzielonych w domach jednorodzinnych z wyodrębnioną księgą wieczystą. A dotację można przeznaczyć na wymianę starych i nieefektywnych pieców na paliwo stałe na nowoczesne źródła ciepła spełniające najwyższe normy oraz na gruntowną termomodernizację budynku – na jego ocieplenie oraz wymianę drzwi i okien.

Ponadto dotację z programu można wykorzystać na dofinansowanie dokumentacji zaplanowanej inwestycji, np. na sporządzenie audytu energetycznego. Taki audyt umożliwia bowiem ocenę stanu domu i wskazuje rozwiązania, które sprawią, że budynek będzie efektywny energetycznie. Oczywiście, korzyści ekologiczne i ekonomiczne z wykonanych prac muszą być wymierne.

Czytaj też o: Pompach ciepła w istniejących budynkach

Wysokość dotacji z programu „Czyste Powietrze” wynosi obecnie: do 30 tys. zł – dla podstawowego poziomu dofinansowania, 37 tys. zł – dla poziomu podwyższonego oraz 69 tys. zł – dla najwyższego poziomu. Wnioski o jej przyznanie można składać w oddziałach NFOŚiGW (szczegółowe informacje na stronie: www.czystepowietrze.gov.pl).

Jakie zmiany czekają beneficjentów?

25 stycznia 2022 r. uruchomiono modyfikację drugiego etapu 3. części programu, a na przełomie III i IV kwartału 2022 r. ma zostać wdrożony kolejny jej etap. Zakłada on dodatkowe wsparcie dla najmniej zamożnych właścicieli domów jednorodzinnych.

Intencją przyszłych zmian jest nie tylko finansowe wsparcie beneficjentów, lecz również pomoc logistyczna w realizacji niezbędnych inwestycji, służących poprawie jakości powietrza oraz komfortu życia.

Trwają też jeszcze prace nad przygotowaniem programu „Czyste Powietrze” do absorpcji środków zewnętrznych z Krajowego Planu Odbudowy (KPO) oraz nowego programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021–2027, kontynuującego dwa wcześniejsze: Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) 2007–2013 i 2014–2020. Chodzi bowiem o to, aby zaplanowane środki finansowe mogły być wykorzystane zgodnie z warunkami zatwierdzonymi przez Komisję Europejską i jednocześnie aby ułatwić beneficjentom aplikowanie do programu.

Co warto wiedzieć o programie?

Lista ZUM. Dla wnioskodawców „Czystego Powietrza” powstała lista zielonych urządzeń i materiałów (ZUM), które spełniają wymagania techniczne określone w programie. Lista ma pomóc zainteresowanym w wyborze produktów kwalifikujących się do dofinansowania (we wniosku można również umieścić urządzenie/materiał spoza listy, pod warunkiem, że spełnia ono wymagania techniczne programu). Baza jest współtworzona przez producentów. Żeby wpisać do niej urządzenie/materiał, wymagana jest rejestracja przez producenta lub inny upoważniony podmiot. Zgłoszone urządzenia/materiały, po weryfikacji, zostaną umieszczone na liście.

Na liście dostępne są urządzenia i produkty z kategorii: węzeł cieplny, pompy ciepła, kotły, ogrzewanie elektryczne, kolektory słoneczne, wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła (SWM), mikroinstalacje fotowoltaiczne, materiały budowlane (materiały izolacyjne, okna/drzwi balkonowe/drzwi tarasowe oraz drzwi zewnętrzne/bramy garażowe).

Dobór wysokiej jakości wyrobów przyczyni się też do redukcji emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw w sektorze komunalno-bytowym i trwałej poprawy stanu powietrza wokół nas. Baza ma charakter informacyjny, nie stanowi rankingu, a urządzenia/materiały uszeregowane są w kolejności losowej.

Ogólnopolska infolinia

Kwestie formalne i zasady oraz regulamin programu można wyjaśniać oraz doprecyzować, dzwoniąc pod numer tel. 22 340 40 80, na infolinię programu „Czyste Powietrze” (przy czym pytania o status złożonego wniosku lepiej kierować bezpośrednio do wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska). Jak podkreśla NFOŚiGW, program będzie systematycznie ewoluował z powodu coraz większych wyzwań klimatycznych, ekologicznych i ekonomicznych.

Aktualnych informacji o zmianach i nowych wersjach programu można szukać na stronie www.czystepowietrze.gov.pl.

Opracowano na podstawie informacji NFOŚiGW oraz programu „Czyste Powietrze”