EkspertBudowlany.pl

Czy plastyfikator zastępuje wapno w zaprawie budowlanej?

Czy plastyfikator zastępuje wapno w zaprawie budowlanej?

Czy plastyfikator zastępuje wapno w zaprawie budowlanej?

W wielu krajach stosowanie plastyfikatorów (domieszek) do zapraw cementowych wykonywanych bezpośrednio na budowie jest prawnie zakazane. Normy europejskie zawierają liczne ostrzeżenia przed ich pochopnym użyciem. A w Polsce? A w Polsce można je kupić bez większych problemów w wielu składach budowlanych.

treść sponsorowana

Plastyfikatory (domieszki do zapraw cementowych)

„Eliminuje wapno z zapraw”, „Zastępuje wapno”, „Uplastycznia zaprawę cementową zastępując wapno” takie informacje przekazywane są klientom na etykietach opakowań zawierających domieszki (popularna ich nazwa to „plastyfikatory”). Dodatkową informacją jest to, że domieszki pozwalają na wykonywanie zapraw w ujemnych temperaturach (od -2ºC do -7ºC, w zależności od producenta).

zaprawa z wapnem vs zaprawa z domieszka

Wykonawcom wydaje się, że stosowanie wapna oraz domieszki napowietrzającej daje te same efekty. Jednak struktura zaprawy cementowej z domieszką napowietrzającą oraz cementowo-wapiennej jest zupełnie różna.

Czytając powyższe oznaczenia, wybór zdaje się być oczywisty. Należy wybrać plastyfikator, bo saszetka czy butelka z plastyfikatorem jest tańsza niż tona wapna, a stosowanie plastyfikatora daje ten sam efekt – poprawieniu ulega urabialność zaprawy cementowej. Dzisiaj, po kilkunastu latach stosowania domieszek w polskim budownictwie widać wyraźnie, że ich użycie obarczone jest dużym ryzykiem i przynosi więcej szkody niż pożytku. Większość domieszek reklamowanych jako zastępujące wapno jest środkami napowietrzającymi zaprawę. Do zaprawy cementowej zostają wprowadzone liczne mikropęcherzyki powietrza, które działając jak łożyska kulkowe poprawiają urabialność zaprawy. Stąd wykonawcom wydaje się, że stosowanie wapna oraz domieszki napowietrzającej daje te same efekty. Jednak struktura zaprawy cementowej z domieszką napowietrzającą oraz cementowo- wapiennej jest zupełnie różna (zdjęcie obok).

W normach europejskich znalazło się ostrzeżenie, iż przed zastosowaniem przedmiotowej domieszki należy laboratoryjnie sprawdzić jej działanie ze wszystkimi składnikami zaprawy (cement, piasek, woda), gdyż na parametry użytkowe zaprawy z domieszką napowietrzającą wpływ ma:

  1. Ilość i rodzaj cementu
  2. Rodzaj piasku
  3. Temperatura mieszanki (im niższa temperatura tym większa całkowita objętość wytworzonego powietrza).
  4. Parametry techniczne betoniarki (duża, mała; szybkie; wolne obroty).
  5. Stopień załadowania betoniarki.
  6. Czas mieszania (zbyt krótki lub zbyt długi ma ujemny wpływ na jakość pęcherzyków).
  7. Ilość wody (zbyt duża powoduje trudności ze stabilizacją pęcherzyków, zbyt mała pogarsza urabialność).
  8. Twardość wody.

Ilość wprowadzonego do zaprawy powietrza decyduje w istotny sposób o parametrach zaprawy. Duża zawartość powietrza w zaprawie prowadzi do znaczących spadków wytrzymałości zaprawy na ściskanie i zginanie (nawet do 50%) w porównaniu z zaprawą wzorcową niezawierającą domieszki. Znaczącemu pogorszeniu ulega również przyczepność zaprawy do cegły (często występuje całkowita jej utrata). Skutkuje to tym, że woda łatwo dostaje się do środka muru powodując tam niejednokrotnie bardzo duże zniszczenia. Zaprawy cementowe ze środkami napowietrzającymi są kruche, mało elastyczne, mają tendencję do pękania.

Uwaga! Niska temperatura

czy plastyfikator zastepuje wapno w zaprawie wykres 1

Przy stosowaniu domieszek napowietrzających już w temperaturze +5°C obserwuje się znaczące obniżenie wytrzymałości zaprawy (nawet do 40%) w stosunku do parametrów jakie otrzymano przy mieszaniu i utwardzaniu w temp. +20°C zaprawy o tych samych proporcjach składników.

Co prawda na opakowaniach plastyfikatorów umieszczone zostały napisy zachęcające do prowadzenia prac murarskich i tynkarskich w niskich temperaturach (poniżej 5ºC), lecz żadna z Aprobat Technicznych wydanych przez Instytut Techniki Budowlanej nie zezwala na stosowanie domieszek w ujemnych temperaturach. Przy stosowaniu domieszek napowietrzających już w temperaturze +5ºC obserwuje się znaczące obniżenie wytrzymałości zaprawy (nawet do 40%) w stosunku do parametrów jakie otrzymano przy mieszaniu i utwardzaniu w temp. +20ºC zaprawy o tych samych proporcjach składników (wykres z prawej).

Szczególnie niebezpieczne dla konstrukcji murowej jest to, że przy stosowaniu plastyfikatorów w ujemnych temperaturach, początkowa wytrzymałość zaprawy przez wiele dni utrzymuje się poniżej 1,0 MPa. Jeśli w tym okresie mur zostanie dociążony (np. poprzez wylany strop), to zwykle prowadzi to do jego wyboczenia. Możliwe również jest pojawienie się rys i szczelin.

katedra w gdansku

Katedra w Gdańsku - spoiwem używanym przy wznoszeniu bazyliki w XIV w. było wapno

15 argumentów za stosowaniem w zaprawach wapna – materiału używanego w budownictwie od kilku tysięcy lat:

  1. Budynki postawione na zaprawach wapiennych lub wapienno-cementowych charakteryzują się długą żywotnością (nawet kilkaset lat).
  2. Wapno jest samodzielnym, naturalnym, ekologicznym, materiałem wiążącym – niezależnie czy użyjemy cement w zaprawie czy nie – z wapnem uzyskamy zaprawę.
  3. Nadaje tynkom i zaprawom wysoką odporność na korozję biologiczną.
  4. Zwiększa przyczepność zaprawy do podłoża, chroniąc w ten sposób mur przed wodą.
  5. Zapewnia wystąpienie efektu samozabliźniania się mikropęknięć w zaprawie.
  6. Wapno szczególnie powinno być stosowane w budownictwie zlokalizowanym na terenach sejsmicznych i parasejmicznych (górniczych).
  7. W utwardzonej zaprawie poprawia jej odkształcalność pod wpływem obciążeń.
  8. Pozwala na zwiększenie odległości pomiędzy dylatacjami w murze.
  9. Zdecydowanie poprawia urabialność zaprawy świeżo zarobionej.
  10. Wydłuża czas przydatności zaprawy do stosowania.
  11. Zmniejsza przewodnictwo cieplne zaprawy.
  12. Zwiększa przepuszczalność zaprawy dla pary wodnej.
  13. Ogranicza występowanie wykwitów solnych.
  14. Zwiększa więźliwość wody w zaprawie (umożliwia to dopasowanie zaprawy do nasiąkliwości cegły).
  15. Zdecydowanie poprawia plastyczność zaprawy murarskiej i tynkarskiej (plastyczna zaprawa dobrze rozkłada się na murze).
tabela 1 stowarzyszenie przemyslu wapienniczego

Proporcje objętościowe dla zapraw murarskich wykonywanych w miejscu budowy

tabela 2stowarzyszenie przemyslu wapienniczego

Wybór zaprawy w zależności od lokalizacji konstrukcji murowej. Należy również uwzględnić zalecenia projektowe

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

  • warcislaw warcislaw, 19.11.2012r., 22:46:41 Gdyby to nie był artykuł podpisany przez powyższe stowarzyszenie to może bym uwierzył, a tak to mam duże wątpliwości!!!
  • Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego, 01.07.2013r., 11:40:36 Szanowny Panie, Przedstawiona w artykule treść jest tylko potwierdzeniem dowodów, jakimi są zamieszczone w artykule zdjęcia budynków. W razie jakichkolwiek wątpliwości prosimy o kontakt (dane w stopce artykułu). Posłużymy radą.
  • Mojzesz Mojzesz, 06.03.2015r., 22:24:46 Bez badan, roznych dostaw piaskow i wody z uzyciem plastyfikatora niech ktoś spróbuje wyburzyc sciane, jestem wlasnie po tym bo dokonywalem przerobek, trzeci dzien mnie rece napierd....
  • Emil Emil, 10.04.2016r., 09:36:27 najgorzej jak się człowiek nie zna, to nie ma szans zeby dopilnowac ekipe budowlana
  • Klawisz Klawisz, 26.07.2017r., 20:39:37 Panocki. Dzisiejsze srodki do zapraw owszem wprowadzają do 18% powietrza co znacznie zwieksza mrozoodpornosc mieszanki, przerywa kapilary co zmniejsza nasiakliwosc, poprawia urabialnosc.Jest również dodaby srodek wydłużający urabialnosc nawet do 3 dni. Odpowiedni stosunek w/c daje nam roznorodne wytrzymalosci zaprawy zgodnie z zaleceniem projektanta. Jeszcze nigdzie nie spotkalem sie na betoniarni aby dodawano wapno. Pozdrawiam.
  • alek alek, 28.10.2019r., 09:30:08 starą zaprawę wapienną z pomiędzy cegieł ja wydrapuje paznokciem z niektórych ścian

Powiązane

Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego

Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego Stowarzyszenie Przemysłu Wapienniczego

Tynki wapienne i cementowo–wapienne - tradycja nie do pogardzenia

Tynki wapienne i cementowo–wapienne - tradycja nie do pogardzenia Tynki wapienne i cementowo–wapienne - tradycja nie do pogardzenia

Rozmowa ze Sławomirem Gąsiorowskim, poświęcona zasadom i przewagom stosowania tynków wapiennych nad produktami konkurencyjnymi.

Rozmowa ze Sławomirem Gąsiorowskim, poświęcona zasadom i przewagom stosowania tynków wapiennych nad produktami konkurencyjnymi.

Wykwity - jakie są przyczyny ich powstawania i jak im zapobiegać

Wykwity - jakie są przyczyny ich powstawania i jak im zapobiegać Wykwity - jakie są przyczyny ich powstawania i jak im zapobiegać

Dość często białe naloty na murach są kojarzone z występowaniem wapna w zaprawie murarskiej. Jest to głównie spowodowane białą barwą nalotu, która jest automatycznie kojarzona z białym wapnem hydratyzowanym...

Dość często białe naloty na murach są kojarzone z występowaniem wapna w zaprawie murarskiej. Jest to głównie spowodowane białą barwą nalotu, która jest automatycznie kojarzona z białym wapnem hydratyzowanym dodawanym do zaprawy murarskiej.

Najnowsze produkty i technologie

Dachy płaskie - odwodnienie i hydroizolacja

Dachy płaskie - odwodnienie i hydroizolacja Dachy płaskie - odwodnienie i hydroizolacja

System odprowadzania wody opadowej jest nieodłącznym elementem każdego dachu. Im większy kąt nachylenia połaci, tym łatwiej jest odprowadzić deszczówkę za pomocą rynien i rur spustowych do kanalizacji...

System odprowadzania wody opadowej jest nieodłącznym elementem każdego dachu. Im większy kąt nachylenia połaci, tym łatwiej jest odprowadzić deszczówkę za pomocą rynien i rur spustowych do kanalizacji lub gruntu. Jak jednak poradzić sobie z tym wyzwaniem, gdy projekt naszego domu zakłada budowę dachu płaskiego?

Elewacja pod niezawodną ochroną

Elewacja pod niezawodną ochroną Elewacja pod niezawodną ochroną

Wygląd elewacji ma wpływ na postrzeganie budynku, a także oddziałuje na obraz otoczenia, w którym budynek ten jest usytuowany. Obok koloru, decydującego o walorach estetycznych, równie istotnymi elementami...

Wygląd elewacji ma wpływ na postrzeganie budynku, a także oddziałuje na obraz otoczenia, w którym budynek ten jest usytuowany. Obok koloru, decydującego o walorach estetycznych, równie istotnymi elementami pięknej elewacji są jej trwałość i czystość.

Nowa kamera termowizyjna testo 883

Nowa kamera termowizyjna testo 883 Nowa kamera termowizyjna testo 883

Testo jako ekspert w dziedzinie technologii pomiarowej poszerza swoją ofertę o nową kamerę termowizyjną testo 883 dla audytorów energetycznych. Charakteryzuje się ona najlepszą jakością obrazu oraz umożliwia...

Testo jako ekspert w dziedzinie technologii pomiarowej poszerza swoją ofertę o nową kamerę termowizyjną testo 883 dla audytorów energetycznych. Charakteryzuje się ona najlepszą jakością obrazu oraz umożliwia tworzenie profesjonalnych raportów pomiarowych, co znacznie ułatwia codzienną pracę przy jednoczesnym oszczędzaniu kosztów ogrzewania i energii.

Galeco BEZOKAPOWY

Galeco BEZOKAPOWY Galeco BEZOKAPOWY

Galeco BEZOKAPOWY to system rynnowy zaprojektowany zgodnie z rozwijającymi się trendami w budownictwie, czyli system dla dachów bez okapu. Jest idealnie dopasowany do nowoczesnego budownictwa tzw. „nowoczesnej...

Galeco BEZOKAPOWY to system rynnowy zaprojektowany zgodnie z rozwijającymi się trendami w budownictwie, czyli system dla dachów bez okapu. Jest idealnie dopasowany do nowoczesnego budownictwa tzw. „nowoczesnej stodoły”, geometrycznych kształtów budynków oraz dachów dwuspadowych.

RESET – montaż na dachach od 5° kąta nachylenia

RESET – montaż na dachach od 5° kąta nachylenia RESET – montaż na dachach od 5° kąta nachylenia

Okna dachowe, dostępne standardowo w ofercie wielu producentów, montuje się na dachach o kącie nachylenia od 15 do 90º. Próżno szukać rozwiązań dla posiadaczy dachów o niższym spadzie, bez ponoszenia dodatkowych...

Okna dachowe, dostępne standardowo w ofercie wielu producentów, montuje się na dachach o kącie nachylenia od 15 do 90º. Próżno szukać rozwiązań dla posiadaczy dachów o niższym spadzie, bez ponoszenia dodatkowych kosztów na zakup specjalnych kołnierzy. W przypadku dachów płaskich (tj. od około 2º spadu) można zastosować okna, przeznaczone specjalnie do takich rozwiązań. Jednak wachlarz ich możliwości i rodzajów jest dość ograniczony.

Trwałe połączenia i sprawdzone wyroby na merXu

Trwałe połączenia i sprawdzone wyroby na merXu Trwałe połączenia i sprawdzone wyroby na merXu

Platforma merXu ułatwia producentom, hurtownikom, dystrybutorom i wykonawcom z branży budowlanej z terenu Europy Środkowo-Wschodniej handel materiałami budowlanymi oraz wykończeniowymi, a także umożliwia...

Platforma merXu ułatwia producentom, hurtownikom, dystrybutorom i wykonawcom z branży budowlanej z terenu Europy Środkowo-Wschodniej handel materiałami budowlanymi oraz wykończeniowymi, a także umożliwia poszerzenie grona kontrahentów.

Poradnik inwestora – czyli na co zwrócić uwagę wybierając powietrzną pompę ciepła

Poradnik inwestora – czyli na co zwrócić uwagę wybierając powietrzną pompę ciepła Poradnik inwestora – czyli na co zwrócić uwagę wybierając powietrzną pompę ciepła

Jak podaje Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC), liczba sprzedanych pomp ciepła typu powietrze/woda w I półroczu 2019 r., w stosunku do I półrocza 2018 r. wzrosła dwukrotnie. Można...

Jak podaje Polska Organizacja Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC), liczba sprzedanych pomp ciepła typu powietrze/woda w I półroczu 2019 r., w stosunku do I półrocza 2018 r. wzrosła dwukrotnie. Można być niemal pewnym, że ten trend zostanie utrzymany. Pompa ciepła to bowiem idealne rozwiązanie dla osób poszukujących ekologicznego i komfortowego w użytkowaniu źródła ciepła, które będzie dodatkowo ekonomiczne w eksploatacji.

Standard WT 2021: Nowe domy wyłącznie z wykorzystaniem OZE

Standard WT 2021: Nowe domy wyłącznie z wykorzystaniem OZE Standard WT 2021: Nowe domy wyłącznie z wykorzystaniem OZE

Planujesz budowę domu w 2021 roku? W regulacjach dotyczących warunków technicznych zmieniło się wiele, a efektywność energetyczna będzie teraz jeszcze ważniejszym parametrem niż dotychczas. Jeśli rozważałeś...

Planujesz budowę domu w 2021 roku? W regulacjach dotyczących warunków technicznych zmieniło się wiele, a efektywność energetyczna będzie teraz jeszcze ważniejszym parametrem niż dotychczas. Jeśli rozważałeś inwestycję w odnawialne źródła energii, to otrzymasz do tego dodatkową motywację. Sprawdź, jak zmieniły się przepisy i co oznacza nowy standard WT 2021.

Nowa jakość w płaskim dachu

Nowa jakość w płaskim dachu Nowa jakość w płaskim dachu

Oferta okien do płaskiego dachu VELUX to szeroki wybór wariantów oraz dodatkowego wyposażenia. Okna pozwalają doświetlić pomieszczenia światłem naturalnym od góry, jednocześnie oferując najwyższą jakość,...

Oferta okien do płaskiego dachu VELUX to szeroki wybór wariantów oraz dodatkowego wyposażenia. Okna pozwalają doświetlić pomieszczenia światłem naturalnym od góry, jednocześnie oferując najwyższą jakość, izolacyjność oraz estetykę, dopasowaną do potrzeb domowników.

Dlaczego warto ocieplać dom?

Dlaczego warto ocieplać dom? Dlaczego warto ocieplać dom?

Przy obecnym poziomie cen nośników energii i prognozowanym ich wzroście coraz większego znaczenia nabiera kontrolowanie ilości zużycia energii w gospodarstwach domowych. Koniecznością staje się minimalizowanie...

Przy obecnym poziomie cen nośników energii i prognozowanym ich wzroście coraz większego znaczenia nabiera kontrolowanie ilości zużycia energii w gospodarstwach domowych. Koniecznością staje się minimalizowanie strat ciepła. Ocieplenie domu pomaga zredukować koszty konsumowanej energii, a co również istotne - utrzymać przytulne ciepło w jego wnętrzu.

Budowa i wykończenie domu/mieszkania z merXu

Budowa i wykończenie domu/mieszkania z merXu Budowa i wykończenie domu/mieszkania z merXu

Uruchomiona niedawno platforma merXu ułatwi firmom z regionu Europy Środkowo-Wschodniej handel materiałami budowlanymi i wykończeniowymi. Poznaj funkcjonalności merXu i zobacz, jak łatwe może być prowadzenie...

Uruchomiona niedawno platforma merXu ułatwi firmom z regionu Europy Środkowo-Wschodniej handel materiałami budowlanymi i wykończeniowymi. Poznaj funkcjonalności merXu i zobacz, jak łatwe może być prowadzenie biznesu dzięki nowoczesnym rozwiązaniom.

CLEVER CONTROL. Inteligentne sterowanie

CLEVER CONTROL. Inteligentne sterowanie CLEVER CONTROL. Inteligentne sterowanie

Wszystkie przeprowadzone badania i testy potwierdzają, że prawidłowo dobrane i zamontowane kurtyny powietrzne są wysoce skuteczne. Chronią cenną energię cieplną pozwalając zaoszczędzić nawet 80% energii...

Wszystkie przeprowadzone badania i testy potwierdzają, że prawidłowo dobrane i zamontowane kurtyny powietrzne są wysoce skuteczne. Chronią cenną energię cieplną pozwalając zaoszczędzić nawet 80% energii przy jednoczesnej ochronie klimatu wewnętrznego i zwiększeniu komfortu ludzi.

Pomiar szczelności powietrznej budynków, badania akustyczne czy badania termowizyjne – kiedy warto się na nie zdecydować?

Pomiar szczelności powietrznej budynków, badania akustyczne czy badania termowizyjne – kiedy warto się na nie zdecydować? Pomiar szczelności powietrznej budynków, badania akustyczne czy badania termowizyjne – kiedy warto się na nie zdecydować?

Hałas, przeciągi, niskie temperatury w danym budynku – to wbrew pozorom problemy, z którymi boryka się wielu Polaków. Można im jednak zaradzić, a kluczem do tego jest właściwe zdiagnozowanie problemu –...

Hałas, przeciągi, niskie temperatury w danym budynku – to wbrew pozorom problemy, z którymi boryka się wielu Polaków. Można im jednak zaradzić, a kluczem do tego jest właściwe zdiagnozowanie problemu – to właśnie dlatego warto zdecydować się na badanie termowizyjne, badanie akustyczne czy pomiar szczelności danego budynku.

Nowe Wytyczne Techniczne dla budownictwa energooszczędnego na 2021 rok

Nowe Wytyczne Techniczne dla budownictwa energooszczędnego na 2021 rok Nowe Wytyczne Techniczne dla budownictwa energooszczędnego na 2021 rok

Od 1 stycznia 2021 roku obowiązywać będą nowe Wytyczne Techniczne dla budownictwa energooszczędnego. Aktualizacja przepisów dotyczy energochłonności nowych i remontowanych budynków. Jest to kolejna wersja...

Od 1 stycznia 2021 roku obowiązywać będą nowe Wytyczne Techniczne dla budownictwa energooszczędnego. Aktualizacja przepisów dotyczy energochłonności nowych i remontowanych budynków. Jest to kolejna wersja Wytycznych Technicznych, jaka jest wprowadzana, po 4 latach obowiązywania przepisów WT 2017.

Jak dobrać odpowiedni napęd do okna?

Jak dobrać odpowiedni napęd do okna? Jak dobrać odpowiedni napęd do okna?

Napędy okienne najczęściej spotykamy tam, gdzie ich zastosowanie jest podyktowane przepisami, czyli w oknach czy klapach oddymiających. Niewiele osób wie, że automatykę okienną z powodzeniem możemy zastosować...

Napędy okienne najczęściej spotykamy tam, gdzie ich zastosowanie jest podyktowane przepisami, czyli w oknach czy klapach oddymiających. Niewiele osób wie, że automatykę okienną z powodzeniem możemy zastosować we własnym domu lub w innej przestrzeni, w której chcemy usprawnić pracę okien. Mogą to być także okna trudno dostępne, umiejscowione zbyt wysoko, aby otwierać je za pomocą tradycyjnej klamki.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Ekspertbudowlany.pl



Facebook     Instagram     Twitter     YouTube

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.ekspertbudowlany.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.ekspertbudowlany.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.