Malowanie wnętrz krok po kroku

Najważniejszy pierwszy krok…

Najpierw trzeba dokładnie przyjrzeć się podłożu. Nie powinno ono pylić, kruszyć się ani rozwarstwiać. Sprawdzenie jego odpowiedniej wytrzymałości najlepiej wykonać, zarysowując ścianę ostrym narzędziem, np. gwoździem lub opukując ją delikatnie młotkiem. Jeżeli podłoże trudno zarysować, można przyjąć, że jego wytrzymałość jest wystarczająca. Kiedy natomiast daje się ono zarysować bez trudu, a podczas lekkiego opukiwania słyszalny jest głuchy odgłos, oznacza to, że tynk jest w nienajlepszym stanie. W takim przypadku należy go koniecznie usunąć.

W nowych mieszkaniach ściany często pokryte są tynkami gipsowymi, które, jeśli zostały prawidłowo położone, nie wymagają przed pomalowaniem specjalnych zabiegów poza gruntowaniem. Powinniśmy jednak pamiętać, że przed przystąpieniem do malowania świeżego tynku, musi być on idealnie suchy. Czas wysychania tynku to tak zwane sezonowanie podłoża, które ma na celu zakończenie wszelkich procesów zachodzących w materiale, związanych z uzyskiwaniem przez niego odpowiednich parametrów mechanicznych. Zależnie od rodzaju zastosowanego tynku, proces ten może trwać od kilku dni do 4–5 tygodni. W tym czasie oddawana jest także woda technologiczna znajdująca się w materiale podczas jego wbudowania.

Współczesne mieszkania bardzo często wykańczane są również płytami gipsowo-kartonowymi. W tym przypadku przed malowaniem ścian należy się upewnić, czy płyty zostały prawidłowo położone. Zbyt mała sztywność powierzchni może powodować pękanie i odpadanie warstw farby. Ważne jest, aby spoiny pomiędzy płytami były wykonane starannie, przy użyciu siatki zbrojącej z włókna szklanego i gładzi szpachlowej, a cała powierzchnia była gładka i tworzyła jednolitą płaszczyznę. W przeciwnym razie wszelkie nierówności będą widoczne po pomalowaniu ścian. Jeśli na tynkach wewnętrznych ścian i sufitów zauważymy drobne pęknięcia i ubytki, należy je wypełnić masą szpachlową. Po jej całkowitym wyschnięciu, szlifujemy ją do uzyskania gładkości. Na zakończenie tego etapu prac należy usunąć wszelkie zanieczyszczenia w postaci starych, łuszczących się warstw farb, tapet itp. Szczególnie ważne jest oczyszczenie podłoża z resztek olejów, sadzy i plam nikotyny, gdyż osłabiają one przyczepność i mogą powodować przebarwienia powłok malarskich. Do mycia i ewentualnego odtłuszczenia podłoża możemy użyć np. benzyny ekstrakcyjnej lub rozcieńczonego amoniaku. Ściany, które wcześniej pokryte były dobrze przylegającymi powłokami farb emulsyjnych lub olejnych, można ponownie malować farbami emulsyjnymi. Powłoki olejne należy jednak zmatowić papierem ściernym, a ściany pokryte farbami emulsyjnymi umyć wodą z detergentem. W przypadku farb klejowych starą powłokę trzeba nasączyć wodą i zmyć lub zeskrobać.

Grunt to dobry grunt

Proces gruntowania ścian ma na celu wyeliminowanie takich nieprawidłowości, jak:

• odspajanie farby nawierzchniowej wraz z odrywaniem przyklejonej taśmy malarskiej
• nierównomierna chłonność podłoża
• nierównomierne tło malowanej powierzchni, powstawanie smug i przebarwień
• zmniejszona wydajność farby, a tym samym zwiększone koszty malowania
• szybkie wysychanie farby podczas malowania trudności w malowaniu.

Gruntowaniu podlegają wszystkie podłoża, które będą malowane farbami dyspersyjnymi (zwanymi też emulsyjnymi). Są to: płyty gipsowo-kartonowe, tynki cementowo-wapienne, podłoża betonowe, gładzie i szpachlówki gipsowe, polimerowe i mineralne, tapety papierowe i z włókna szklanego oraz płyty drewnopochodne. Świeże i niemalowane podłoże gipsowe bardzo chłonie wodę. Gruntowanie stabilizuje ten proces. Jeśli pomalowalibyśmy gips od razu farbą, to wchłonąłby on z niej wodę zanim zdążyłaby się związać. Tak nałożona farba zaczęłaby się łuszczyć już podczas drugiego malowania, a najpóźniej w czasie kolejnego odnawiania ścian. Preparaty gruntujące często tworzą swego rodzaju barierę wodoodporną w pomieszczeniach, w których występuje podwyższona wilgotność powietrza (kuchnie, pralnie, suszarnie). Ważne jest jednak, aby używać gruntów zalecanych przez producenta pod konkretną farbę, np. akrylową. Mamy wtedy pewność, że preparat jest odpowiednio dopasowany chemicznie i stworzy spójny system z farbą oraz nawierzchnią.

W ofercie wielu producentów są także farby gruntujące. Mają one praktycznie te same zalety, co preparaty gruntujące, ale ze względu na odmienny charakter produktu (obecność pigmentów) tworzą powłoki kryjące, dodatkowo scalające kolorystycznie podłoże (zazwyczaj są barwione na kolor farby nawierzchniowej). W przypadku transparentnych preparatów gruntujących istnieje ryzyko zeszklenia powierzchni i ma to miejsce zazwyczaj w sytuacji gruntowania podłoży malowanych wcześniej. W niektórych przypadkach jako preparat gruntujący może posłużyć również sama farba nawierzchniowa rozcieńczona czystą wodą. Takie rozwiązanie może być stosowane jedynie w przypadku, gdy producent farby nie zaleca konkretnego preparatu gruntującego lub malowana powierzchnia jest niewielka, a zakup oraz zastosowanie dodatkowych gruntów jest nieopłacalne.

Większość producentów preparatów gruntujących zaleca nakładanie gruntów za pomocą wałka lub pędzla, nie zaś natrysku. Malowanie pędzlem lub wałkiem ma za zadanie dokładne rozprowadzenie gruntu na powierzchni oraz związanie ewentualnych luźnych, pylących cząstek. Ruchy pędzla lub wałka powodują obtoczenie większości luźnych ziaren w spoiwie gruntu i przytwierdzenie go do ściany. Nie zwalnia to oczywiście wykonawcy od dokładnego przygotowania podłoża przed gruntowaniem (oczyszczenie, odpylenie), pomaga jednak zminimalizować ryzyko popełnienia błędu.

Malować, ale jak?

Mając już właściwie przygotowane podłoże, możemy przystąpić do malowania farbą nawierzchniową. Na rynku dostępna jest szeroka gama farb emulsyjnych. Wybierając farbę, należy się kierować zarówno walorami estetycznymi, jak i użytkowymi. Jeśli chcemy zaoszczędzić czas, możemy zastosować farbę emulsyjną o podwójnej sile krycia. Jest to farba wysokokryjąca – po wcześniejszym zagruntowaniu wystarczy jedna jej warstwa, aby uzyskać na ścianie odpowiedni efekt dekoracyjno-ochronny.

Do malowania sufitów pokrytych tynkiem gipsowym i ścian z płyt gipsowo-kartonowych, a więc podłoży stosunkowo gładkich, najlepiej użyć farb emulsyjnych z właściwościami tiksotropowymi. Właściwości te powodują, że farby nie kapią i nie rozpryskują się podczas malowania oraz łatwo rozprowadzają się na ścianie. Dzięki czemu nie musimy zakrywać ani mebli, ani podłogi w pomieszczeniu podczas jego malowania.

Na rynku dostępne są również farby emulsje akrylowe – odporne na zmywanie. Zabrudzoną powierzchnię pokrytą tego rodzaju farbą można wyczyścić za pomocą wilgotnej szmatki. Przepuszczają one parę wodną i powietrze, dzięki czemu pozwalają ścianie oddychać.

Sam proces nakładania farby na ściany i sufity nie jest skomplikowany. Można aplikować ją zarówno pędzlem, wałkiem, jak i metodą natryskową. Ważne jest jednak, aby prace te prowadzić w temperaturze nie niższej niż +10°C. Musimy także pamiętać, że kolejną warstwę farby powinno się nakładać po wyschnięciu poprzedniej i nie wcześniej niż po upływie około 3 godzin, chyba że producent określił to inaczej. Trzeba również pamiętać, aby wymalowanie przeprowadzić w możliwie krótkim czasie, pamiętając o zachowaniu zasady tzw. mokre na mokre, w przeciwnym razie na ścianie mogą pojawić się nieestetyczne plamy i zacieki. Prace malarskie prowadzi się zaczynając od góry, malując najpierw sufit, a potem ściany. Takie postępowanie pozwoli uniknąć przypadkowego zachlapania ścian farbą w kolorze malowanego sufitu.

Sufit za pierwszym razem malujemy prostopadle do osi padania światła z głównego okna. Za drugim zaś równolegle do promieni wpadającego do pomieszczenia światła. Pozwoli to uniknąć widocznych po malowaniu śladów wałka lub pędzla. Ściany malujemy dopiero po wyschnięciu sufitu, czyli po upływie co najmniej 3 godzin. Jeśli ściany malujemy na inny kolor niż sufit, to miejsca łączenia obu powierzchni oklejamy taśmą malarską w celu uniknięcia zabrudzenia płaszczyzn pomalowanych wcześniej. Tak samo postępujemy, gdy chcemy pomalować poszczególne ściany na różne kolory. Malowanie zaczynamy od narożników. Do tego celu dobrze jest użyć nieco mniejszych wałków niż do malowania pozostałej powierzchni. Malowanie narożników pędzlem może spowodować powstawanie smug, co spowoduje, że miejsca te będą się negatywnie wyróżniać się na tle całości. Duże powierzchnie malujemy od góry do dołu. Pracę przerywamy dopiero po pomalowaniu całej ściany. Pierwszą warstwę farby rozprowadzamy ruchem krzyżowym. Drugi raz, dla nadania ostatecznego wyglądu, malujemy całą powierzchnię od góry do dołu, nakładając pełne pasy farby.