Jak uzyskać świadectwo charakterystyki energetycznej?

Ustawa z 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 497, z późn. m.) nakłada obowiązek posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej dla budynku lub części budynku na właściciela lub zarządcę budynku lub części budynku lub osobę, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub osobę, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego:

• zbywanego na podstawie umowy sprzedaży,
• zbywanego na podstawie umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu,
• wynajmowanego.

Wynika z tego, że świadectwo nie jest wymagane w przypadku budynków wykorzystywanych na własny użytek i takiego, który nie jest wynajmowany.

Zobacz też: Świadectwo charakterystyki energetycznej – kiedy jest wymagane?

Kiedy należy zlecić sporządzenie świadectwa?

Sporządzenie świadectwa zleca inwestor przed złożeniem zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie.

Co zawiera świadectwo charakterystyki energetycznej?

Przy sporządzaniu świadectwa charakterystyki energetycznej uwzględnia się parametry techniczne konstrukcji i instalacji budynku oraz parametry techniczne źródła ciepła zasilającego budynek lub część budynku.

Świadectwo charakterystyki energetycznej zawiera: 

• dane identyfikacyjne budynku lub części budynku; 
• charakterystykę energetyczną budynku lub części budynku; 
• zalecenia określające zakres i rodzaj robót budowlano-instalacyjnych, które poprawią charakterystykę energetyczną budynku lub części budynku; 
• oświadczenie osoby, która sporządziła świadectwo charakterystyki energetycznej, że dokument został wygenerowany z centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków. 

Formy świadectwa charakterystyki energetycznej

Osoba uprawniona do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej przekazuje zlecającemu sporządzenie tego świadectwa w postaci: 

papierowej, opatrzone numerem nadanym w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków oraz podpisem osobistym osoby uprawnionej lub elektronicznej, opatrzone numerem nadanym w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków oraz kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym osoby uprawnionej.

Kiedy dokument ten nie jest wymagany?

Obowiązek sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycznej nie dotyczy między innymi budynków podlegającego ochronie na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, mieszkalnego, przeznaczonego do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku, jak również wolnostojącego o powierzchni użytkowej poniżej 50 mkw.

Dokument dla nabywcy i najemcy

Właściciel lub zarządca budynku lub części budynku, osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub osoba, której przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego ma obowiązek przekazać nabywcy albo najemcy:

• świadectwo charakterystyki energetycznej - przy sporządzeniu aktu notarialnego umowy zbycia prawa własności albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu; 
• kopię świadectwa charakterystyki energetycznej, które przekazano w postaci papierowej, albo wydruk świadectwa charakterystyki energetycznej, które przekazano w postaci elektronicznej - przy zawarciu umowy najmu. 

W przypadku zawarcia umowy zbycia prawa własności części budynku albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu albo umowy najmu części budynku przekazywane świadectwo charakterystyki energetycznej dotyczy części budynku albo lokalu będących przedmiotem umowy. 

Okres ważności świadectwa

Świadectwo charakterystyki energetycznej jest ważne przez 10 lat od dnia jego sporządzenia. Traci ono ważność przed upływem wskazanego wyżej terminu, jeżeli w wyniku przeprowadzonych robót budowlano – instalacyjnych uległa zmianie charakterystyka energetyczna budynku lub części budynku.

Kto sporządza świadectwo?

Świadectwo charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku nie może być sporządzane przez właściciela lub zarządcę tego budynku lub tej części budynku oraz osobę, której przysługuje w tym budynku lub w tej części budynku spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu albo spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego.

Świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza osoba wpisana do wykazu osób uprawnionych do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej. Do tego wykazu może być wpisana osoba niekarana, która ukończyła studia wyższe zakończone uzyskaniem tytułu zawodowego inżyniera, inżyniera architekta, inżyniera architekta krajobrazu, inżyniera pożarnictwa, magistra inżyniera architekta, magistra inżyniera architekta krajobrazu, magistra inżyniera pożarnictwa albo magistra inżyniera oraz studia podyplomowe, których program uwzględnia zagadnienia związane z charakterystyką energetyczną budynków, wykonywaniem audytów energetycznych budynków, budownictwem energooszczędnym i odnawialnymi źródłami energii lub posiada uprawnienia budowlane na podstawie Prawa budowlanego.

Osoba uprawniona do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej ma obowiązek:

• przechowywania sporządzonego świadectwa charakterystyki energetycznej przez okres 10 lat;
• zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku ze sporządzaniem świadectwa charakterystyki energetycznej;
• przechowywania dokumentów lub ich kopii i danych, na podstawie których zostało sporządzone świadectwo charakterystyki energetycznej, przez okres ważności tego świadectwa, a także do udostępniania tych dokumentów lub danych na żądanie ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa (obecnie ministra rozwoju i technologii).

Brak sporządzenia świadectwa energetycznego budynku, jego sporządzenie przez osobę, która nie spełnia wymagań, jak również jego sporządzenie przez osobę, która nie jest wpisana do wykazu osób uprawionych do jego przygotowania podlega grzywnie.

Zmiany w przepisach dotyczących świadectw charakterystyki energetycznej

Nowelizacja ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz ustawy – Prawo budowlane z 7 października 2022 r. wprowadziła od 28 kwietnia 2023 r. zmiany w zakresie świadectw charakterystyki energetycznej. 

Po zmianach, osoba uprawiona do sporządzania świadectwa zlecającemu musi sporządzić je zarówno w formie papierowej, jak było dotychczas, ale również w formie elektronicznej. Właściciel części budynku lub osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, albo osoba, której przysługuje lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może otrzymać kopię świadectwa w formie papierowej lub w postaci wydruku elektronicznego.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami notariusze mają obowiązek odnotować w akcie notarialnym przekazanie nabywcy świadectwa charakterystyki energetycznej. W razie nieprzekazania świadectwa notariusz ma obowiązek pouczyć zbywającego nieruchomość o grzywnie.

Wskaźniki charakterystyki energetycznej trzeba podawać w reklamie o zbyciu lub najmie budynku lub jego części. W sytuacji gdy dla budynku lub części budynku zostało sporządzone świadectwo charakterystyki energetycznej, właściciel lub zarządca tego budynku lub tej części budynku, osoba, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, albo podmiot działający na ich zlecenie podają w ogłoszeniu lub reklamie dotyczących zbycia lub najmu budynku lub jego części wskaźniki rocznego zapotrzebowania na energię użytkową, energię końcową i nieodnawialną energię pierwotną, udział odnawialnych źródeł energii w rocznym zapotrzebowaniu na energię końcową oraz jednostkową wielkość emisji C02.

Wskazana wyżej nowelizacja wprowadziła również w Prawie budowlanym obowiązek dołączenia do zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie kopii świadectwa energetycznego przekazanego w postaci papierowej albo wydruku elektronicznego.

Świadectwa charakterystyki energetycznej sporządzane przed dniem wejścia w życie omawianej nowelizacji ustawy, a więc przed 28 kwietnia 2023 r. zachowują ważność przez okres, na jaki zostały sporządzone.