Nawadnianie ogrodu

Koszty poniesione na założenie automatycznego systemu nawadniania zwracają się w ciągu kilku lat użytkowania ogrodu. Założenie takiej instalacji, choć nie jest trudne, wymaga znajomości produktów irygacyjnych, zasad ich montażu oraz wiedzy z zakresu botaniki. Warto bowiem mieć na uwadze różne potrzeby poszczególnych gatunków roślin. Wręcz konieczne jest sporządzenie podziału roślin pod względem wymagań wodnych, w celu zaprojektowania całego systemu podlewania.

Projekt możemy powierzyć specjaliście - najczęściej firmie zajmującej się projektowaniem i urządzaniem terenów zielonych lub pokusić się o samodzielne zaprojektowanie i wykonanie systemu nawadniania. Jednak zdecydowanie lepiej zlecić tę pracę fachowcom, którzy mają doświadczenie w tego typu realizacjach. 

Pierwszy krok...

Przed przystąpieniem do projektu konieczne jest naniesienie na mapę (można w tym celu wykorzystać podkład geodezyjny działki lub wykonany przez architekta krajobrazu projekt naszego ogrodu) wszystkich elementów - zarówno tych, które mają być podlewane, np.: trawniki, rabaty kwiatowe, drzewa, krzewy, skalniaki, jak i tych nieprzeznaczonych do podlewania: wszystkie budynki, elementy małej architektury, ścieżki i podjazdy.

Na tak przygotowanym planie można przystąpić do nanoszenia poszczególnych produktów systemu nawadniającego. Odpowiednie rozmieszczenie elementów nawadniających jest proste, należy zapoznać się z parametrami technicznymi - zasięgiem podlewania, wydatkiem wody oraz wymaganym jej ciśnieniem. Konieczny będzie również pomiar tych parametrów dla naszego źródła wody. Na tej podstawie można przeprowadzić w ogrodzie podział na sekcje, dostosowany przy tym do rodzaju roślin.

W ten sposób trawniki podlewane są przez zraszacze wynurzalne, krzewy i drzewa przez linię kroplującą, natomiast rabaty kwiatowe za pomocą mikrozraszaczy. Dla prawidłowego działania systemu nawadniającego wymagane jest ciśnienie min. 2 atmosfer, nie należy jednak przekraczać 5 atmosfer. Jeśli ciśnienie jest zbyt niskie, należy założyć pompę, gdy za wysokie - potrzebny będzie reduktor.

Elementy nawadniające

Zraszacze wynurzalne można podzielić na turbinowe (rotacyjne) oraz zraszacze statyczne. Oba typy polecane są do podlewania trawników, z tą różnicą, że zraszacze turbinowe instalowane są na dużych powierzchniach, ponieważ mają duży zasięg (6-15 m), natomiast zraszacze statyczne (zasięg 2-5 m) sprawdzają się na mniejszych powierzchniach trawnika, a nawet w bardzo wąskich pasach darni.

Linia kroplująca to przewód z zatopionymi kroplownikami (o różnym wydatku wody) w różnej rozstawie, dzięki czemu możliwe jest jej dobranie do żywopłotów czy luźno sadzonych drzew i krzewów. Linia kroplująca ma wiele zalet, może być układana zarówno na powierzchni, jak również pod korą, a nawet możliwe jest jej wkopanie.

Mikrozraszacze, czyli niewielkie zraszacze są doskonałe na rabaty i skalniaki, o niewielkim zasięgu. Wyposażone są w szpilkę, którą wkopuje się w ziemię oraz cienki wężyk, przez który doprowadzana jest woda do elementu zraszającego.

Należy pamiętać, aby nie łączyć różnych elementów w jednej sekcji, ponieważ mają one różne wydatki i prędkości nawadniania. Zraszacze powinno się tak rozmieszczać, aby ich zasięgi pokrywały się w 30-50%.

Montaż automatycznego systemu nawadniania

Programując sterownik, należy uwzględnić rodzaj sekcji, czy jest to np. trawnik, czy rabata kwiatowa, jak również porę dnia. Nie należy podlewać ogrodu w upalne dni w samo południe, ponieważ grozi to poparzeniem roślin. Ponadto długość i ilość podlewania powinna być zmienna w ciągu sezonu wegetacyjnego. Sterownik powinien być montowany w miejscu nienarażonym na zalewanie, a w czasie zimy chowany do domu.

Elektrozawory montowane są w specjalnych studzienkach, które mogą być usytuowane w dowolnym miejscu - najczęściej w pobliżu źródła wody. Możliwe jest podłączenie pod układ sterujący czujnika deszczu, który przerywa pracę systemu nawadniania podczas opadów. Pod koniec sezonu cały system należy przedmuchać sprężonym powietrzem, zalegająca bowiem w zraszaczach czy rurach woda może po zamarznięciu uszkodzić system.

Planując założenie ogrodu, najlepiej wcześniej przemyśleć, czy decydujemy się na automatyczny system zraszający. Z reguły lepiej zainstalować nawodnienie jeszcze przed posadzeniem wszystkich roślin. Możliwe jest jednak wykonanie systemu w istniejącym już ogrodzie, aczkolwiek trawniki i rabaty mogą ulec częściowemu zniszczeniu.

Ile to kosztuje

Koszt założenia systemu nawadniania dla ogrodu o powierzchni około 1000 m² to wydatek około 3000 zł na materiały. Jeśli zaś chodzi o instalację tego systemu wykonaną przez specjalistów, to minimalna cena równorzędna jest cenie materiałów. Przykładowe ceny podstawowych elementów:

• elektrozawór - ok. 80 zł,
• sterownik na cztery sekcje - ok. 250 zł,
• zraszacz turbinowy o zasięgu do 15 metrów - ok. 80 zł,
• zraszacz turbinowy o zasięgu do 8 metrów - ok. 70 zł,
• zraszacz statyczny (obudowa) - ok. 10 zł,
• zraszacz statyczny (dysza uniwersalna) - ok. 7 zł,
• linia kroplująca (1 m) - około 1,22 zł,
• przewód nawadniający 25 mm (1 m) - ok. 1,5 zł,
• mikrozraszacz - ok. 6 zł,
• studzienka na cztery zawory - ok. 86 zł,
• czujnik deszczu - ok. 85 zł.

Oprócz elementów nawadniających, na całość automatycznego systemu nawadniania składa się wiele części, jak np.: odpowiednio dobrane (do ciśnienia) przewody nawadniające, kształtki, elektrozawory, studzienki na elektrozawory, sterowniki czasowe, czujniki deszczu. Przewody nawadniające wkopuje się na głębokość około 25-35 cm. Zwykle montuje się dwa rodzaje przewodów: tzw. zasilające o większej średnicy, np. 25 mm, 32 mm oraz doprowadzające o mniejszej średnicy, np. 16 mm, 20 mm.

Bezpośrednio na przewodach o małych średnicach montuje się zraszacze, a ich kąt nawodnienia regulowany jest według projektu. Elementy wynurzalne systemu wykorzystują ciśnienie wody w instalacji poprzez otwarcie się elektrozaworów podłączonych do sterownika. Na sterowniku określa się czas pracy poszczególnych sekcji, jak również ilość cykli. Nie wszystkie więc sekcje muszą być podlewane tyle samo.