Jak dobrze zaizolować poddasze?

Jaka zatem powinna być skuteczna izolacja dachu i poddasza? W skrócie można powiedzieć, że zawsze szczelna, dobrze zabezpieczona przed wodą deszczową oraz przed parą wodną, a także stwarzająca wystarczający wysoki opór przewodzenia ciepła.

Podstawą dobrej izolacji jest jej właściwe zaprojektowanie i dobranie do konkretnej przegrody, fachowe wykonawstwo oraz odpowiedzialność projektanta i wykonawcy na każdym etapie wykonania izolacji. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że zmiany projektowanej izolacji cieplnej dokonywane samodzielnie przez inwestorów, bez konsultacji z projektantem, mogą potem wpłynąć na zwiększenie opłat za ogrzewanie.

Bardzo dobrym materiałem do izolacji poddasza, który skutecznie chroni przed ucieczką ciepła oraz dobrze izoluje od hałasu, jest wełna mineralna. Najczęściej stosowanym sposobem izolacji poddasza jest dwuwarstwowe ułożenie wełny mineralnej.

Dla trwałości domu

Dobre ocieplenie dachu i poddasza jest warunkiem nie tylko oszczędnego gospodarowania energią, ale także trwałości domu. Właściwie zaprojektowana i poprawnie wykonana izolacja dachu skośnego zapobiega wykraplaniu się pary wodnej, która może powodować zagrzybienie drewnianej konstrukcji więźby, a tym samym pogorszenie jej właściwości konstrukcyjnych, nie wspominając o aspekcie zdrowotnym.

Fachowe wykonanie to podstawa

Wykonanie ocieplenia poddasza najlepiej powierzyć sprawdzonym specjalistom, ale nawet jeśli zdecydujemy się zrobić to we własnym zakresie, to zawsze musimy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

• Przed podjęciem prac należy sprawdzić, jak ocieplić każdy element dachu.
• Szczególną uwagę należy zwrócić na takie detale dachu, jak gzymsy, wypusty czy połączenia z kominem – one też powinny być starannie ocieplone. Nie można pozwolić na jakiekolwiek przerwy w materiale izolacyjnym. Musimy mieć pewność, że każdy element dachu będzie prawidłowo zaizolowany. Wszelkie niedoróbki mogą powodować straty ciepła.
• Poddasze ocieplamy wełną mineralną dwuwarstwowo – pierwszą warstwę kładziemy pomiędzy krokwiami, zaś drugą prostopadle do niej pod krokwiami. Dwuwarstwowy układ izolacji dachu pozwala wyeliminować mostki termiczne. Ważne jest, aby zachować ciągłość izolacji.
• Trzeba pamiętać, że dach zawsze powinien być wentylowany. Wloty i wyloty powietrza znajdują się w kalenicy i przy okapie dachu. Jeśli nie uwzględnimy wentylacji dachu, to w domu może pojawić się grzyb i pleśń. Dlatego pod materiałem izolacyjnym należy stosować paroizolację, a nad nim wiatroizolację lub membranę wysokoparoprzepuszczalną.
• Należy dążyć do tego, aby paroizolacja była idealnie szczelna. Ma ona zminimalizować ilość pary wodnej przenikającej do wełny w dachu. Jednocześnie para wodna ulega skropleniu po zimnej stronie połaci dachu, co może doprowadzić do zawilgocenia izolacji. Żeby tego uniknąć, zewnętrzne warstwy dachu muszą umożliwić odprowadzenie pary wodnej. Dlatego stosuje się paroprzepuszczalne folie dachowe i pozostawia szczeliny wentylacyjne.

Dobre materiały – dlaczego wełna mineralna?

Wełna mineralna od lat jest powszechnie stosowana w Polsce jako sprawdzony materiał do ocieplania połaci dachowych. Jest niedroga i łatwa do ułożenia. Jako materiał sprężysty świetnie wypełnia przestrzenie pomiędzy i pod krokwiami więźby dachowej, zachowując swój kształt, wymiary i co najważniejsze parametry cieplne przez cały okres użytkowania liczony dekadami lat. Łatwość docinania materiału połączona z dużą elastycznością sprawia, że izolację można zawsze ułożyć szczelnie. Warto podkreślić, że wełna mineralna pozostaje trwale elastyczna, co nie jest bez znaczenia, gdyż dach „pracuje”, a nie jest sztywną powierzchnią. W sztywnym materiale mogą powstawać szczeliny na styku z więźbą dachową.

Prawidłowe ocieplenie poddasza wełną mineralną, poza skuteczną izolacją termiczną, zapewnia także wiele innych korzyści. Dzięki paroprzepuszczalnej, niepalnej izolacji cieplnej można zapewnić w mieszkaniach większy komfort cieplno-wilgotnościowy i jednocześnie ograniczyć ryzyko pożarowe.

Pamiętajmy, że wełna mineralna jest klasyfikowana jako materiał niepalny (euroklasa A1). Na poddaszu, w którym cała konstrukcja więźby jest drewniana, izolacja niepalną wełną mineralną może mieć ogromne znaczenie podczas pożaru, gdyż nie będzie powodować szybszego rozprzestrzeniania się ognia na inne elementy budynku, do czego mogą się przyczynić palne wyroby izolacyjne.

Budynek należy konstruować tak, żeby para wodna mogła bez przeszkód zostać usunięta na zewnątrz. Służy temu przede wszystkim dobra wentylacja. Jednak nie wolno zapominać, że przegrody zewnętrzne – ściany czy dach – też mają wpływ na właściwe zarządzanie wilgocią wewnątrz budynku. Dlatego też najlepszym rozwiązaniem jest stosowanie materiałów, które przepuszczają parę wodną. Takim materiałem izolacyjnym jest wełna mineralna. Ma ona doskonałe parametry paroprzepuszczalności. Współczynnik oporu dyfuzyjnego dla wełny mineralnej wynosi μ = 1. Przyjmuje się, że opór dyfuzyjny (μ) na poziomie 1 to pełna paroprzepuszczalność, a każda wyższa wartość to coraz większy opór dla przenikającej pary wodnej.

Izolacja z wełny mineralnej – szklanej lub skalnej – pozwala zapewnić w mieszkaniach również wysoki komfort akustyczny. Włóknista struktura wełny mineralnej ma bardzo dobre właściwości tłumiące dźwięk. Dzięki temu izolacja skutecznie wycisza hałasy pochodzące z zewnątrz, na przykład odgłosy bębniącego o dach deszczu, co jest szczególnie dokuczliwe, gdy dach pokryty jest blachą.

Jaka powinna być grubość izolacji?

Planując izolację dachu – skośnego lub płaskiego – i wybierając rodzaj izolacji termicznej, trzeba się upewnić, że ocieplenie zagwarantuje uzyskanie współczynnika przenikania ciepła nie większego niż U = 0,15 W/(m²·K). Od stycznia 2021 roku będzie to obowiązujące wymaganie.

Przyjmuje się, że grubość izolacji dachu powinna wynosić minimum 30 cm, a dla domów energooszczędnych 40 cm, przy czym każdą przegrodę budowlaną należy najpierw sprawdzić pod względem termiczno-wilgotnościowym z uwzględnieniem jej pełnej charakterystyki materiałowej. Warto zaizolować dach lepiej niż jest to obecnie wymagane prawem, ponieważ przyniesie to znaczne korzyści przez lata eksploatacji budynku zarówno pod względem komfortu użytkowania budynku, jak i rachunków za jego ogrzewanie.

Izolacja a smog

Jak już powszechnie wiadomo, głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza w Polsce jest indywidualne ogrzewanie budynków mieszkalnych. Za niemal 90% zanieczyszczeń pyłem zawieszonym PM10 i PM2,5 i prawie za 100% przekroczeń poziomu benzo(a)pirenu są odpowiedzialne budynki. Jak można to zmienić?

Rozwiązaniem jest systemowa termomodernizacja domów jednorodzinnych, co pozwoliłoby znacznie zmniejszyć ilość generowanych przez nie szkodliwych substancji. Wówczas tak szeroko promowana wymiana pieców byłaby tańsza i bardziej skuteczna. Dzięki solidnemu ociepleniu ścian i dachów wystarczy bowiem niewielka ilość paliwa, aby zapewnić w domu ciepło. Dlatego tak ważna jest kolejność działań modernizacyjnych.

Pierwszym etapem modernizacji powinna być analiza energetyczna budynku, następnie termomodernizacja jego przegród zewnętrznych, a dopiero w następnej kolejności wymiana źródeł ciepła i poprawa sprawności instalacji ogrzewczej. Tylko taka kolejność działań gwarantuje ograniczenie smogu w Polsce oraz obniżenie kosztów ogrzewania budynków jednorodzinnych dla ich właścicieli.

Kolejność odwrotna, czyli najpierw wymiana pieca, a następnie izolacja przegród zewnętrznych, oznacza przewymiarowanie źródeł ciepła, ich późniejszą nieefektywną pracę oraz wzrost kosztów ogrzewania. Wydajność urządzeń grzewczych jest bowiem ściśle uzależniona od właściwości izolacyjnych budynku.

Dobrze wykonana termomodernizacja domu to korzyści na kilkadziesiąt lat i są one widoczne od razu. To inwestycja, która mieszkańcom domów jednorodzinnych zwróci się na dwa sposoby:

• po pierwsze, będą odczuwać w domu komfort – ciepło w zimie, a chłód latem,
• po drugie – każdy rok przyniesie im oszczędności związane z ogrzewaniem.

Ponadto w skali kraju termomodernizacja zmniejsza występowanie zjawiska ubóstwa energetycznego, a także poprawia bezpieczeństwo energetyczne niezależnie od rodzaju paliw stosowanych do ogrzewania budynków jednorodzinnych.

Właściwie wykonane docieplenie przegród zewnętrznych budynków to również poprawa komfortu ich użytkowania, izolacyjności akustycznej przegród, bezpieczeństwa pożarowego oraz poprawa ich stanu technicznego i wizualnego.