Instalacja fotowoltaiczna na dachu płaskim

Dachy są przestrzenią najczęściej niezagospodarowaną i ich wykorzystanie nie powoduje konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów w postaci dzierżawy gruntu itp., jednocześnie nie są także dostępne dla osób trzecich, co, jak pokazuje doświadczenie rynkowe, istotnie wpływa na bezpieczeństwo montowanych urządzeń. 

Instalacje fotowoltaiczne różnią się od innych instalacji dachowych, ponieważ ich obecność nie jest wymagana dla poprawnego funkcjonowania obiektu, a inwestorzy rozpatrują je dziś bardziej jako inwestycję, z której uzyskany szybki zwrot pozwoli generować dochody oraz w pewnym stopniu zapewnić niezależność energetyczną.

Czytaj też: Ocieplanie i termomodernizacja dachów i stropodachów

Niestety, ale rozpatrywanie instalacji jedynie pod kątem opłacalności może skutkować błędami projektowymi, wykorzystywaniem nieodpowiednich komponentów, a także błędami wykonawczymi. Niepokojem może napawać fakt, że nawet jeśli powstaje projekt budowlany, to prawie zawsze dotyczy on jedynie branży elektrycznej, dlatego też zamieszczone poniżej opisy i wytyczne mają służyć budowaniu świadomości i zwiększeniu bezpieczeństwa wykonywanych na wysokości instalacji.

Zasady prawidłowego montażu instalacji fotowoltaicznych na dachach

• Rozmieszczenie instalacji na dachu nie powinno mieć negatywnego wpływu na prawidłowe działanie innych urządzeń ani utrudniać dostępu serwisowego. Pod uwagę należy wziąć zachowanie odpowiednich warunków BHP, wpływ na warstwy układu dachowego oraz możliwość przeciążenia konstrukcji. Ze względu na większe oddziaływanie sił wiatru oraz warunki BHP nie zaleca się umieszczania konstrukcji z panelami blisko krawędzi dachu.
• Należy dobrać odpowiednie warstwy separujące na styku konstrukcji i hydroizolacji. W przypadku najczęściej stosowanych konstrukcji obciążanych balastem, w przeciwieństwie do innych instalacji dachowych, jej elementy nie przenikają przez stałe elementy obiektu ani nie posiadają stałych zamocowań. Niedopuszczalne jest więc stosowanie luźnych przekładek, które będą powodowały zmniejszenie siły tarcia, co mogłoby prowadzić do przemieszczania się instalacji w sposób niekontrolowany. Wykorzystywane na warstwy separujące materiały powinny być także dobierane do konkretnej warstwy wodochronnej pod względem możliwości wystąpienia niepożądanych reakcji między tymi materiałami. Dla przykładu nie zaleca się, aby takie materiały jak np. bitum czy EPDM miały bezpośredni kontakt z membranami PVC.
• Warstwy separujące powinny być na stałe związane z konstrukcją w taki sposób, aby niemożliwe było uszkodzenie dachu przez ostre krawędzie konstrukcji czy też jej przetarcie w wyniku długotrwałych oddziaływań.

• Konstrukcja powinna być dobierana w taki sposób, aby powierzchnia kontaktu z powierzchnią dachu była jak największa, dzięki czemu masa instalacji rozłoży się na większą powierzchnię, zmniejszając powstające w poszczególnych warstwach dachu naprężenia.
• Niedopuszczalne jest obciążanie konstrukcji w sposób wywołujący odkształcenie termoizolacji. O ile powstawanie zastoin wodnych na dachach płaskich w małym stopniu nie jest niepokojącym zjawiskiem, o tyle powstawanie zastoin pod konstrukcją balastową powoduje zmniejszenie siły tarcia – zwłaszcza w okresie zimowym, kiedy zebrana pod konstrukcją woda zacznie zamarzać.
• Dla każdej instalacji powinien zostać przygotowany projekt uwzględniający oddziaływanie wiatru oraz śniegu. Wszelkie wytyczne producentów mówiące np. o masie balastu na jeden moduł fotowoltaiczny mogą być traktowane jedynie jako minimalne wymagania i nie zwalniają z obowiązku wykonania kalkulacji.
• W przypadku dużych obszarów pokrytych instalacją należy stosować przerwy dylatacyjne w konstrukcji, aby nie wprowadzać dodatkowych naprężeń w warstwie hydroizolacji.
• Na dachach o nachyleniu powyżej 3° rekomenduje się stosowanie dodatkowego zabezpieczenia w postaci stałych zamocowań, aby zminimalizować ryzyko wystąpienia naprężeń hydroizolacji oraz zapobiegać przemieszczaniu się konstrukcji.

• Podpory konstrukcji powinny przylegać do dachu całą powierzchnią, nie powinny przechodzić przez miejsca, w których następuje zmiana nachylenia połaci. Wyjątkiem może być kalenica, o ile producent konstrukcji przewidział takie rozwiązanie.
• Konstrukcja powinna być dobrana i rozmieszczona w taki sposób, aby możliwe było poprawne odprowadzenie wody z dachu.
• Przewody instalacji powinny być odpowiednio zabezpieczone i nie powinny mieć bezpośredniego kontaktu z powierzchnią dachu.
• Nie zaleca się umieszczania instalacji na dachach, które nie są w odpowiednim stanie technicznym.
• Zamocowanie mechaniczne instalacji może się odbyć jedynie po dokładnym określeniu parametrów podłoża, dobraniu odpowiednich dla niego zamocowań oraz pod warunkiem, że nie spowoduje negatywnego wpływu na właściwości układu dachowego. Ilość stosowanych zamocowań powinna wynikać z wykonanych kalkulacji oddziaływań na konstrukcję.
• Wszelkie prace związane z instalacją fotowoltaiczną na dachu powinny zostać uzgodnione z wykonawcą dachu, zwłaszcza w okresie gwarancji.

***

Nowe wytyczne DAFA dotyczące instalacji fotowoltaicznych na dachach płaskich – przełom w branży!

Stowarzyszenie Wykonawców Dachów Płaskich i Fasad DAFA wydało „Wytyczne projektowania, montażu i eksploatacji instalacji fotowoltaicznych na dachach płaskich”. Jest to pierwsze tego typu opracowanie w Polsce, stanowiące kluczowe wsparcie dla wykonawców, instalatorów, inspektorów, inwestorów, producentów, projektantów, ubezpieczycieli oraz każdej osoby zainteresowanej tą tematyką. Wytyczne powstały w odpowiedzi na brak regulacji prawnych oraz norm jednoznacznie określających kryteria oceny wykonywania instalacji fotowoltaicznych na dachach płaskich, co często prowadziło do licznych błędów projektowych oraz wykonawczych, mogących mieć negatywny wpływ na trwałość i bezpieczeństwo instalacji, jak również całego obiektu.

W tym celu w Stowarzyszeniu powstała Grupa Tematyczna Fotowoltaika, skupiająca zespół ekspertów reprezentujących zarówno producentów i wykonawców, jak i środowisko naukowe. Efektem ich blisko dwuletniej pracy jest stworzenie dokumentu, w których została zebrana wiedza techniczna niezbędna do prawidłowego i bezpiecznego zaprojektowania oraz wykonania instalacji PV. Wytyczne zostały opracowane pod redakcją merytoryczną mgr. inż. Karola Miazio (Asekom).

Publikacja powstała przy współpracy dr. hab. inż. Arkadiusza Węglarza, prof. uczelni – wybitnego eksperta w zakresie efektywności energetycznej budynków, doradcy zarządu ds. gospodarki niskoemisyjnej w Krajowej Agencji Poszanowania Energii, profesora na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej.

Zespół redakcyjny tworzą: Artur Bogucki (CW Lundberg), Bartosz Bogucki (GOLDBECK SOLAR), Jakub Całka (Izodach), Jacek Czyż (Bauder), Michał Dąbrowski (Balex Metal), Maciej Drobczyk (IBC ­Solar), Aneta Sacharczuk-Otto (Sika) i Maciej Urbanek (Sika).

W opracowywaniu wytycznych uczestniczyli również: Artur Kocioł (SFS Group), Grzegorz Krawczyk (IBC Solar), Maciej Kulawik (GOLDBECK SOLAR), Rafał Księżopolski (Balex Metal) i Jacek Stankiewicz (Ejot).