Jak dbać o trwałość drewna w kuchni?

Drewno może być zarówno głównym materiałem wykorzystywanym w aranżacji kuchni, jak i stanowić pojedynczy akcent. Coraz częściej zestawia się je z kamieniem, stalą nierdzewną, szkłem czy ceramiką. Drewniany może być cały blat, ale równie dobrze kilka frontów, półka, fragment zabudowy lub panel ścienny.

Takie zastosowanie pozwala wprowadzić do wnętrza materiał o wyraźnej strukturze bez konieczności budowania całej aranżacji wokół drewna.

Poszczególne powierzchnie mają jednak różne wymagania. Blat roboczy jest intensywnie użytkowany i ma kontakt z wodą, tłuszczem, żywnością oraz ostrymi narzędziami. Fronty są regularnie dotykane i czyszczone, stół jest narażony na kontakt z naczyniami, płynami i produktami spożywczymi, natomiast półki czy panele ścienne zwykle podlegają mniejszym obciążeniom mechanicznym.

Z tego względu sposób użytkowania i częstotliwość pielęgnacji powinny być dopasowane do konkretnego elementu. Blat roboczy może wymagać częstszej kontroli i odświeżania niż dekoracyjny panel ścienny.

Zobacz też: Odnawianie drewnianych mebli

Drewniany blat a kontakt z żywnością

W przypadku drewnianych blatów istotna jest nie tylko odporność powierzchni na wodę i zabrudzenia. Znaczenie ma również bezpieczeństwo materiału przeznaczonego do kontaktu z żywnością.

Warto uwzględnić tę kwestię już na etapie wyboru sposobu wykończenia, szczególnie jeśli blat ma służyć do przygotowywania posiłków lub bezpośredniego odkładania produktów spożywczych. Przy wyborze produktu pomocne mogą być deklaracje zgodności oraz dokumentacja dotycząca badań wykonanych dla danego zastosowania.

Jednym z produktów przeznaczonych do wykańczania drewnianych powierzchni wewnątrz pomieszczeń jest Oil Plus 2C marki Rubio Monocoat. Jest to olejowosk stosowany do jednoczesnego barwienia i zabezpieczania drewna. Według informacji producenta jego technologia wiązania molekularnego pozwala na aplikację w jednej warstwie.

Produkt nie tworzy klasycznej, grubej powłoki na powierzchni. Dzięki temu zachowany zostaje widoczny rysunek drewna i jego naturalna faktura. Oil Plus 2C może być stosowany m.in. na blatach, stołach, meblach i innych drewnianych elementach wyposażenia wnętrz.

Producent podaje również, że produkt zawiera 0% VOC oraz nie zawiera wody ani rozpuszczalników. Deklarowana wydajność wynosi około 30–50 m² z jednego litra, przy czym rzeczywiste zużycie zależy m.in. od gatunku i chłonności drewna oraz przygotowania powierzchni.

W zastosowaniach kuchennych istotna jest także deklarowana przez producenta zgodność Oil Plus 2C z wymaganiami dotyczącymi kontaktu z żywnością. Rubio Monocoat posiada deklarację Food Contact Compliance dla tego produktu, opartą – według producenta – na badaniach niezależnego laboratorium Eurofins.

„W kuchni wygląd drewna jest ważny, ale równie istotne jest to, czym zabezpieczamy powierzchnię, na której później przygotowujemy i spożywamy jedzenie. Dlatego przy blatach i stołach warto patrzeć nie tylko na deklaracje producenta, ale na konkretne badania i dokumenty. Oil Plus 2C posiada deklarację Food Contact Compliance, popartą badaniami niezależnego laboratorium Eurofins. A przy tym zabezpiecza i barwi drewno w jednej warstwie, zachowując jego naturalny wygląd i strukturę” – podkreśla Ewelina Przybysławska, Dyrektor Zarządzająca Rubio Monocoat Polska.

Wykończenie a wygląd drewna

Sposób zabezpieczenia drewna wpływa również na wygląd powierzchni. Wykończenie olejowe pozwala zachować widoczną strukturę i usłojenie, dzięki czemu drewno może zachować bardziej matowy, naturalny charakter.

Z perspektywy projektowej takie rozwiązanie może ułatwiać zachowanie spójności kolorystycznej różnych drewnianych elementów – od blatu i stołu po fronty, zabudowę czy panele dekoracyjne.

Nie oznacza to jednak, że każdy rodzaj drewna i każda powierzchnia będzie wymagała identycznego sposobu wykończenia. Przy wyborze warto uwzględnić gatunek drewna, jego chłonność, sposób użytkowania oraz oczekiwany efekt wizualny.

Fronty, stoły i półki – różne zastosowania, różne potrzeby

Drewniane fronty kuchenne nie mają zwykle bezpośredniego kontaktu z żywnością, ale są często dotykane i regularnie czyszczone. W ich przypadku istotna jest więc odporność na codzienną eksploatację oraz możliwość łatwego utrzymania powierzchni w czystości.

Stół czy wyspa kuchenna znajdują się pod tym względem pomiędzy frontami a blatem roboczym. Są intensywnie użytkowane, a jednocześnie stanowią często jeden z bardziej eksponowanych elementów wnętrza. Mogą mieć kontakt z wodą, napojami, żywnością i naczyniami.

W przypadku olejowych systemów wykończeniowych istotną kwestią może być również możliwość późniejszego odświeżenia lub miejscowej renowacji. Producent Oil Plus 2C wskazuje, że w przypadku lokalnego uszkodzenia lub zużycia powierzchnię można odpowiednio przygotować i ponownie zabezpieczyć produktem.

Taki sposób renowacji może ograniczyć zakres prac w sytuacji, gdy uszkodzeniu ulegnie jedynie fragment blatu, stołu czy frontu. Możliwość miejscowego odnowienia powierzchni może mieć znaczenie szczególnie w intensywnie użytkowanych kuchniach.

Zabezpieczenie nie zastępuje właściwego użytkowania

Nawet odpowiednio wykończone drewno pozostaje materiałem naturalnym i nie jest całkowicie odporne na niewłaściwe użytkowanie.

Rozlaną wodę, kawę, wino czy tłuszcz warto usuwać możliwie szybko. Na drewnianym blacie nie należy bezpośrednio stawiać gorących naczyń, a do krojenia powinno się używać deski. Szczególnej uwagi wymagają okolice zlewu, gdzie woda może dłużej pozostawać na powierzchni.

Takie zasady dotyczą drewna niezależnie od zastosowanego systemu wykończenia. Odpowiednie zabezpieczenie może ułatwiać codzienne użytkowanie i ograniczać wpływ czynników zewnętrznych, ale nie eliminuje potrzeby właściwej eksploatacji.

Codzienna pielęgnacja ma znaczenie

Podstawowa pielęgnacja drewnianych powierzchni nie musi być skomplikowana. Zazwyczaj najważniejsze jest regularne, delikatne czyszczenie, szybkie usuwanie rozlanych płynów i unikanie środków, które nie są przeznaczone do danego rodzaju wykończenia.

W przypadku powierzchni zabezpieczonych Oil Plus 2C producent oferuje również środki przeznaczone do ich czyszczenia i pielęgnacji. Stosowanie preparatów odpowiednich do olejowanych powierzchni może ograniczyć ryzyko przypadkowego użycia zbyt agresywnych detergentów.

Częstotliwość późniejszej konserwacji zależy przede wszystkim od sposobu użytkowania. Blat wykorzystywany codziennie będzie wymagał innej uwagi niż dekoracyjny panel ścienny.

„Dobrze zabezpieczone drewno nie wymaga ciągłej uwagi. Znacznie ważniejsze jest, żeby reagować wtedy, gdy powierzchnia rzeczywiście zaczyna tego potrzebować. W przypadku olejowanych powierzchni dużą zaletą jest możliwość ich odświeżania i miejscowej konserwacji, co pozwala przedłużyć życie materiału bez konieczności wymiany całego elementu” – dodaje Ewelina Przybysławska, Dyrektor Zarządzająca Rubio Monocoat.

Drewno, które zmienia się wraz z użytkowaniem

Jedną z cech drewna jest jego naturalna zmienność. Z czasem mogą zmieniać się jego kolor, faktura czy sposób odbijania światła, a drobne ślady użytkowania stają się częścią historii wnętrza.

Celem zabezpieczenia nie musi więc być całkowite odizolowanie drewna od czynników zewnętrznych. Ważne jest raczej ograniczenie ich wpływu w stopniu odpowiednim do sposobu użytkowania oraz umożliwienie późniejszej pielęgnacji i, w razie potrzeby, renowacji.

Właściwie wykończony drewniany blat może pełnić funkcję użytkową i jednocześnie być jednym z charakterystycznych elementów kuchni. Podobnie drewniane fronty czy panele mogą uzupełniać aranżacje wykorzystujące kamień, metal lub ceramikę.

Przy wyborze wykończenia warto więc brać pod uwagę cały cykl użytkowania powierzchni: jej przeznaczenie, sposób czyszczenia, możliwość konserwacji i ewentualnej naprawy. W przypadku blatów i stołów dodatkowym kryterium pozostaje potwierdzenie możliwości stosowania danego produktu na powierzchniach mających kontakt z żywnością.

Ostateczny wybór sposobu wykończenia powinien jednak uwzględniać przede wszystkim rodzaj drewna, przeznaczenie powierzchni, intensywność jej użytkowania oraz zalecenia producenta dotyczące aplikacji i późniejszej pielęgnacji.

Źródło: Rubio Monocoat