Nadproże
Nadproże to poziomy element konstrukcyjny umieszczany nad otworem w ścianie (np. nad drzwiami, oknami czy bramą), którego zadaniem jest przenoszenie obciążeń ze ścian i stropów znajdujących się powyżej otworu – na jego boki, czyli na przylegające fragmenty muru.
Zastosowanie:
Nadproża są niezbędne w budownictwie murowanym i żelbetowym, wszędzie tam, gdzie w ścianach wykonywane są otwory. Bez nich konstrukcja nad otworem mogłaby się zawalić.
Rodzaje nadproży:
-
Prefabrykowane:
-
L19, L20 – lekkie belki żelbetowe, często spotykane w domach jednorodzinnych.
-
Nadproża ceramiczne – np. system Porotherm, dostosowane do pustaków ceramicznych.
-
Z betonu komórkowego – np. Ytong, do ścian z betonu komórkowego.
-
-
Monolityczne (wylewane na budowie):
-
Wykonywane z betonu i zbrojenia stalowego bezpośrednio w szalunku nad otworem.
-
Stosowane przy większych obciążeniach lub nietypowych szerokościach otworu.
-
-
Stalowe:
-
Dwuteowniki, ceowniki lub kątowniki, często stosowane w budynkach przemysłowych lub modernizacjach (np. przebicia ścian w istniejącym budynku).
-
Cechy dobrego nadproża:
-
Wytrzymałość na zginanie i ściskanie
-
Odporność na pękanie i odkształcenia
-
Odpowiednia długość zakotwienia w murze (zazwyczaj min. 20–25 cm z każdej strony otworu)
-
Kompatybilność z materiałem ściany (np. nadproże ceramiczne do pustaka ceramicznego)
Błędy wykonawcze (czego unikać):
-
Zbyt małe oparcie nadproża w murze
-
Brak zbrojenia lub nieprawidłowe zbrojenie
-
Pominięcie izolacji termicznej w nadprożu (mostek cieplny!)
-
Użycie niewłaściwego typu nadproża dla danego otworu lub materiału ściany
Ciekawostka budowlana:
W starych budynkach spotyka się łukowe nadproża z cegły – nie tylko były funkcjonalne, ale często stanowiły ozdobę elewacji.
