Okna do domu jednorodzinnego – na co zwrócić uwagę?

Na co zwracać uwagę, wybierając okna do domu?

Najbardziej podstawową kwestią jest sprawdzenie, czy dane okno posiada stosowne oznaczenia i tzw. kartę wyrobu. Należy je zweryfikować, nawet jeśli jest to oferta okien na wymiar – mogą to być okna PVC, drewniane, aluminiowe, przesuwne lub inne.

Okna dopuszczone do użytku, czyli spełniające wszystkie wymagane normy, powinny mieć oznaczenie CE lub znak budowlany B, w zależności od tego, gdzie je wyprodukowano.

Natomiast wspomniana karta wyrobu to zbiór wszystkich deklarowanych przez producenta parametrów technicznych danego okna.

Jeśli więc danej stolarce okiennej brakuje którejś z tych dwóch rzeczy, zdecydowanie należy z niej zrezygnować.

Najważniejsze parametry okien

Każde dopuszczone do obrotu okno musi spełniać szereg warunków ujętych w normie PN-EN 14351-1:2006+A2:2016. Dokument ten wskazuje najważniejsze parametry, którym trzeba przyjrzeć się bliżej podczas wyboru okien. Są to przede wszystkim:

• przepuszczalność cieplna – parametr wyrażany przez współczynnik przenikania ciepła (U_w) mówiący o tym, ile energii cieplnej przenika przez dane okno. Przekłada się to bezpośrednio na straty ciepła. Dla zwykłych okien fasadowych wartość tego współczynnika powinna wynosić maksymalnie 0,9 W/m²·K, a dla dachowych 1,1 W/m²·K. Natomiast okna energooszczędne nie powinny mieć wartości współczynnika U_w wyższej niż 0,8 W/m²·K. U_w jest tym ważniejsze, im większe jest przeszklenie.
• przepuszczalność powietrza – określana współczynnikiem infiltracji określa ilość powietrza przenikająca przez 1-metrową szczelinę w ciągu 1 godziny, przy różnicy ciśnień równej 1 daPa/m³. Dobrej jakości okna nie powinny przepuszczać więcej niż 0,3 m³/(m·h·daPa^2/3). Na podstawie tego parametru okna dzieli się na klasy od 1 do 4.

• odporność na obciążenie wiatrem – czyli jak silny musi być wiatr, żeby rama okna wygięła się maksymalnie. Potocznie parametr ten nazywany jest sztywnością i jest oznaczany klasami o rosnącej odporności na wiatr od A-1 do C-6. Na ogół wystarczą okna B-3/B-4, chyba że dom stoi w bardzo wietrznym miejscu – wtedy lepiej zdecydować się na C-3/C-4, przynajmniej od strony nawietrznej. Przy oknach tej klasy wiatr o prędkości 158–184 km/h (co odpowiada sile nacisku 1200–1600 Pa) nie ugnie ram na więcej niż 1/300 ich długości.
• wytrzymałość mechaniczna – parametr mówiący o naporze i obciążeniu, które będą skutkować wypadnięciem skrzydła z ram. Również tutaj wyróżniane są 4 klasy (od 1 do 4) – te z najniższej wytrzymują jedynie 20 kg, natomiast z najwyższej oprą się maksymalnie 35 kg naporu i 80 kg obciążenia pionowego.
• wodoszczelność – informuje o tym, jak silne muszą być opady atmosferyczne, żeby woda przeciekła przez okno. Wyróżnia się tutaj klasy od 1A do 9A i Exxx. 1A przepuszczają wodę nawet przy bezwietrznej pogodzie, natomiast 9A zachowują szczelność przy nawałnicach uderzających z siłą 600 Pa (co jest ekwiwalentem prędkości 112 km/h). Przy oknach klasy E w miejscach „xxx” podawana jest maksymalna siła wiatru, przy której okno pozostaje wodoszczelne.
• przepuszczalność energii słonecznej – parametr wyrażany współczynnikiem g, określający, jak duży procent promieni słonecznych padających na szyby przeniknie do wnętrza budynku. Im będzie wyższy, tym więcej ciepła dostanie się do domu. Domy energooszczędne powinny być wyposażone w okna o g na poziomie przynajmniej 45%.
• przepuszczalność światła – kolejny procentowy parametr wyrażający stosunek światła przenikającego przez szybę do tego, które na nią pada. Zatem im będzie wyższy, tym jaśniej będzie w danym pomieszczeniu w ciągu dnia. Przepuszczalność świetlna jest szczególnie ważna w przypadku szyb zespolonych – np. źle dobrane okna trzyszybowe mogą sprawić, że trzeba będzie znacznie wcześniej włączać światło w domu.
• właściwości akustyczne – wyrażany współczynnikiem izolacyjności akustycznej R_w parametr określający, jak dobrze tłumione są dochodzące z zewnątrz hałasy (w dB). Większość okien wybieranych do domu redukuje dźwięki o 40–45 dB. Warto pamiętać, żeby wybierać modele o R_w wyższym o ok. 5 dB od konkretnej wartości, o którą chodzi.
• odporność na wielokrotne otwieranie/zamykanie – bez względu na to, czy są to okna drewniane, plastikowe, czy  aluminiowe, wszystkie z nich charakteryzują się ograniczoną żywotnością, którą odzwierciedla właśnie ten parametr. Oznacza on orientacyjną liczbę cykli otwierania/zamykania, przy której okno zachowa łatwość obsługi. Okna wysokiej jakości mogą działać w pełni sprawnie nawet przez 20 000 cykli, co, zakładając, że będą otwierane/zamykane raz dziennie, przekłada się na 54 lata bezawaryjnej pracy. Zwykle jednak sięga się po okna z poziomu 10 000 cykli sprawnego otwierania/zamykania – opcja ta jest szczególnie popularna wśród deweloperów.
• Siły operacyjne – oznacza, jaką siłę trzeba przyłożyć, żeby otworzyć lub zamknąć okno. Wyróżnia się tutaj tylko dwie klasy – 1 i 2. Okno (lub drzwi tarasowe) z pierwszej wymaga użycia 100 N siły (co odpowiada mniej więcej 10 kg nacisku), a z drugiej – 30 N (3 kg).
• odporność na włamanie – w tym przypadku okna mogą należeć do jednej z 6 klas. W najniższej, WK-1, znajduje się stolarka okienna, którą można sforsować bez użycia specjalnych narzędzi. Okna klasy drugiej, czyli WK-2, mogą opóźnić wejście włamywacza o mniej więcej trzy minuty. Po wyższe klasy raczej nie sięga się w przypadku domów jednorodzinnych, z uwagi na koszt okien o lepszych parametrach antywłamaniowych. Jeśli jednak zabezpieczenia przeciwwłamaniowe są kwestią priorytetową, bardziej niż liczba zaczepów antywyważeniowych i pakiet szyb liczą się świadectwa badań antywłamaniowych – bez nich nawet najlepiej zabezpieczone okno będzie po prostu bezklasowe i nie da gwarancji ochrony przed włamaniami (co ma spore znaczenie przy uzyskiwaniu odszkodowań z ubezpieczenia).

O czym pamiętać przy wyborze okien?

Najważniejszą rzeczą, o jakiej warto pamiętać przy doborze okien jest fakt, że nie każde okno w domu musi mieć te same parametry. Można dobierać je indywidualnie, biorąc pod uwagę specyfikę danego pokoju czy stopień eksploatacji danego okna. Wybrać można nawet stolarkę okienną z zupełnie innych materiałów – bez problemu można znaleźć okna PVC o wykończeniu bardzo dobrze imitującym drewno czy nawet profile aluminiowe. Nic nie stoi również na przeszkodzie dobraniu okien wyglądających właściwie identycznie, a mających zupełnie inne właściwości – jeśli tylko zadba się o prawidłowe osadzenie okna, nie będzie widać różnicy. Pozwoli to znacznie zredukować koszty zakupu okien, a jednocześnie dopasować je do wielu różnych stylów.

Skoro wiesz już, na jakie parametry zwracać uwagę, przeczytaj o tym, jakie okna do domu wybrać >>

Dowiedz się też, na co zwracać uwagę przy wyborze okien narożnych >>

Dobór okien do domów jednorodzinnych – podsumowanie

Przy wybieraniu okien zdecydowanie najważniejsze są ich parametry – to właśnie nimi należy się w głównej mierze kierować. Dotyczy to zwłaszcza domów energooszczędnych, których okna muszą cechować się wyższymi parametrami. Wbrew pozorom dobre okna wcale nie muszą być drogie – tańsze, plastikowe okna niczym obecnie nie ustępują tym z drewna czy aluminium. Nie w każdym pokoju trzeba też instalować okno o najwyższych możliwych parametrach – wszystko zależy od jego funkcji oraz usytuowania. Przykładowo okna od strony zawietrznej wcale nie muszą być tak sztywne, jak te od nawietrznej.