Dobra akustyka, czyli co zrobić, by dobrze czuć się we własnym domu

Aby w budynku osiągnąć zakładaną wartość współczynnika izolacyjności akustycznej, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad. Dotyczą one właściwego projektowania, wyboru materiałów budowlanych, jak również sposobu wykonania i wykończenia mieszkania.

Bardzo ważną rolę w uzyskaniu wymaganej izolacyjności akustycznej odgrywa właściwe wykonawstwo, bo na przykład nieszczelna spoina, niewłaściwie ułożona izolacja w warstwach podłogowych, niestaranne połączenie murów czy zbyt cienka warstwa tynku mogą pogorszyć izolacyjność akustyczną nawet o kilkanaście decybeli.

Izolacyjność akustyczna a polskie prawo

Wymagania izolacyjności akustycznej poszczególnych elementów budynków określają przepisy techniczno-budowlane i właściwe normy. Zgodnie z nimi, zarówno dom, jak i urządzenia powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni jego użytkownicy, nie był zagrożeniem dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę i odpoczynek w zadowalających warunkach. Normy określają dopuszczalne wartości natężenia dźwięku w budynkach mieszkalnych. W ciągu dnia dopuszczalna głośność w pokoju to 35 dB, natomiast w nocy (w godz. 22-6) - 25 dB.

Dźwięki mogą rozprzestrzeniać się w budynkach na dwa sposoby: drogą powietrzną lub poprzez konstrukcję budynku (dźwięki uderzeniowe). Przy projektowaniu akustycznym budynku należy też wziąć pod uwagę zjawisko pogłosu, który może wzmocnić natężenie dźwięku. Ma to znaczenie na klatkach schodowych budynków wielorodzinnych, gdzie fala dźwiękowa, odbijając się od ścian i elementów schodów powoduje, że hałas staje się szczególnie uciążliwy.

Jeśli chodzi o przegrody wewnętrzne w budynku jednorodzinnym, to polska norma dopuszcza od 35 do 52 dB w izolacyjności od dźwięków powietrznych oraz 58-53 dB w izolacyjności od dźwięków uderzeniowych. W budynkach wielorodzinnych te wymagania są wyższe (30-65 dB dźwięki powietrzne; 58-38 dB dźwięki uderzeniowe).

Izolacyjność akustyczną od dźwięków powietrznych przegród zewnętrznych i wewnętrznych budynku wyraża się w normie wskaźnikiem R’_A2 i R’_A1.

W uproszczeniu jest to różnica między poziomem dźwięku emitowanym ze źródła a tym, co odbieramy. Im przegroda lepiej izoluje akustycznie, tym ma wyższy wskaźnik R’_A1 (R’_A2). Inaczej jest z izolacyjnością od dźwięków uderzeniowych (L’_n,w). Wskaźnik L’_n,w pokazuje, ile dźwięku przejdzie od źródła do odbiorcy. Im wyższa wartość liczbowa tego wskaźnika, tym gorsza izolacyjność akustyczna od dźwięków uderzeniowych. W przepisach jest też określony symbolem L_Aeq.wew dopuszczalny poziom hałasu w pomieszczeniach.

Jak sprawdzić izolacyjność akustyczną przegród budynku?

Jeśli chcemy sprawdzić, jak zaprojektowano mieszkanie czy dom, który chcemy kupić, to musimy sięgnąć do normy i porównać wartości wskaźników w niej zawartych z zaprojektowaną wartością wskaźników izolacyjności akustycznej przegród. Pokażę to na dwóch przykładach:

Ściana wewnętrzna w budynku wielorodzinnym

Wymagania normy PN-B-02151-3:

R’A1 ≥ 50 dB - między mieszkaniami,
R’A1 ≥ 58 dB - między mieszkaniem a garażem.

Stropy

W przypadku stropów muszą być spełnione dwa wymagania dotyczące izolacyjności od dźwięków powietrznych i uderzeniowych:

dźwięki powietrzne
R’A1 ≥ 51 dB - między mieszkaniami,
R’A1 ≥ 58 dB - między mieszkaniem a garażem

dźwięki uderzeniowe
L’n,w ≤ 55 dB - między mieszkaniami,
L’n,w ≤ 48 dB - między mieszkaniem a garażem.

Trudniej sprawdzić izolacyjność akustyczną ścian zewnętrznych, gdyż jej wymagana wartość nie jest podana w normie jako liczba, lecz należy ją wyliczyć dla konkretnego przypadku, uwzględniając m.in. poziom hałasu na zewnątrz budynku. Każdorazowo robi to projektant, posługując się odpowiednim wzorem i w tym przypadku nabywca mieszkania musi w pełni polegać na projektancie, gdyż samodzielnie nie będzie w stanie ocenić jakości izolacyjności przegrody zewnętrznej.

Należy pamiętać, że norma PN-B-02151-3 zawiera minimalne wymagania dotyczące izolacyjności akustycznej przegród budynku, których spełnienie, jak pokazuje życie, w większości przypadków nie gwarantuje uzyskania komfortu akustycznego. Dlatego warto projektować i oczekiwać wyższej izolacyjności akustycznej przegród budynku niż ta zawarta w wymaganiach prawnych.

Co nam przeszkadza?

Dźwięk to wrażenie słuchowe wywołane falą akustyczną, którą odbieramy i przetwarzamy. Przeszkadzają nam dźwięki niepożądane, ale nasza akceptacja tych dźwięków jest różna w zależności od pory dnia i nocy czy sytuacji, w jakiej się znajdujemy. Hałas akceptowalny w dzień może bardzo przeszkadzać w nocy. Gdy kupujemy mieszkanie, zwróćmy uwagę na rozkład i funkcję pomieszczeń. Jeśli nasza sypialnia ma sąsiadować z kuchnią czy łazienką sąsiada albo z klatką schodową, to należy sprawdzić, czy ściany tej sypialni charakteryzują się naprawdę wysoką izolacyjnością akustyczną. Jeśli deweloper nie jest nam w stanie tego potwierdzić, lepiej znajdźmy mieszkanie o innym układzie funkcjonalnym.