Ogrodzenie międzysąsiedzkie. Czy na ogrodzenie potrzebne jest pozwolenie na budowę?

Mam ogrodzenie, które jest zbudowane tylko na mojej działce, tzn. odsunięte od linii granicznej około 5 cm. Inwestorem tego ogrodzenia jestem ja, a sąsiad nie posiada własnego. Z tego co wiem, na ogrodzenia międzysąsiedzkie nie wymagane jest ani zgłoszenie do nadzoru budowlanego, ani zezwolenie. Zatem wnioskuję, iż nie obowiązują tu żadne przepisy Prawa budowlanego dotyczące budowy opisanego ogrodzenia.

Ogrodzenie jest zbudowane na terenie pochyłym, w najniższym punkcie ma 1,45 cm wysokości i jest ostro zakończone. Wiem, że jest przepis mówiący o wysokości ogrodzenia do 1,80 cm i ostrych zakończeniach, ale nie ma w nim wzmianki o ogrodzeniach międzysąsiedzkich, ponieważ dotyczy on ogrodzeń dróg publicznych i placów zabaw.

Nie ma również w przepisach Prawa budowlanego definicji ostrego zakończenia, dlatego każdy interpretuje to indywidualnie. Jeśli się mylę, to proszę o podanie konkretnych paragrafów z Prawa budowlanego dotyczących ostrego zakończenia ogrodzenia.

Mój problem polega na tym, że sąsiad uważa, iż moje ogrodzenie jest postawione niezgodnie z prawem, bo ma ostre zakończenia. Dodam, że płot stoi już 8 lat i do tej pory sąsiadowi nie przeszkadzał.

Czy nadzór budowlany na wniosek sąsiada ma prawo zainteresować się tym ogrodzeniem i nakazać jego zmianę?

Od czyjej strony mierzy się wysokość ogrodzenia – od strony sąsiada, czy od strony inwestora?

Jeśli ogrodzenie jest usytuowane na terenie pochyłym, to w którym miejscu przęsła mierzy się jego wysokość?
Czytelniczka z Warszawy

Odpowiedź GUNB:

Departament Prawno-Organizacyjny uprzejmie informuje, że do kompetencji Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego nie należy ocena konkretnego stanu faktycznego. GUNB może jedynie udzielać ogólnych wyjaśnień dotyczących stosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (DzU z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) oraz rozporządzeń wydanych na jej podstawie. Oznacza to, że jeżeli jakiś konkretny przepis z zakresu wyżej wymienionych aktów prawnych budzi wątpliwości, wówczas GUNB udzieli stosownych wyjaśnień.

Jednakże abstrahując od konkretnego stanu faktycznego, GUNB informuje, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy – Prawo budowlane, co do zasady, budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani dokonania zgłoszenia. Jedynie budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (staroście), o czym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane.

Ustawa nie precyzuje, jak należy rozumieć wysokość ogrodzenia, a w szczególności jak należy przeprowadzać jego pomiary. Natomiast stanowisko w tej sprawie zajął m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 28 października 2004 r., sygn. akt: IV SA 1191/03, wskazał, że o zachowaniu wysokości ogrodzenia decyduje wysokość konstrukcji naziemnej tego urządzenia, liczona w najwyższym punkcie ogrodzenia, w tych samych miejscach po jego obu stronach.

Jednocześnie, należy wskazać, że warunki techniczne, jakie musi spełniać ogrodzenie, zostały określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) – Dział II „Zabudowa i zagospodarowanie działki budowlanej”, Rozdział 9 „Ogrodzenia”, § 41-43.

Zgodnie z brzmieniem § 41 ust. 1 ww. rozporządzenia, ogrodzenie nie może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i zwierząt.

Ponadto w § 41 ust. 2 ww. rozporządzenia prawodawca wskazuje, że zabronione jest umieszczanie na ogrodzeniach, na wysokości mniejszej niż 1,8 m ostro zakończonych elementów, drutu kolczastego, tłuczonego szkła oraz innych podobnych wyrobów i materiałów. Powyższe przepisy, zgodnie z § 41 ust. 3 ww. rozporządzenia, nie dotyczą ogrodzeń wewnętrznych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Tym samym § 41 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia odnosi się do wszystkich pozostałych ogrodzeń, w tym również ogrodzeń realizowanych między sąsiadującymi ze sobą działkami. Zaś minimalna wysokość, na której mogą znajdować się ostre zakończenia w takich ogrodzeniach na całej ich długości to 1,8 metra.

Natomiast właściwy do udzielenia szczegółowych wyjaśnień w zakresie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jest Departament Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Należy jednocześnie podkreślić, że ostateczna kwalifikacja konkretnego stanu faktycznego w indywidualnych sprawach, należy do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej (starosty) lub, jeżeli ocena ma nastąpić w trakcie lub po zakończeniu wykonywania robót, organu nadzoru budowlanego, który w oparciu o przepisy ustawy oraz znajomość konkretnego stanu faktycznego jest władny do zajęcia wiążącego stanowiska.

Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że stan obiektu budowlanego (w tym również urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym) narusza wymagania, wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, i w związku z tym obiekt ten powoduje zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, ma obowiązek wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie.

W związku z powyższym w przypadku posiadania informacji o wystąpieniu nieprawidłowości w sprawach uregulowanych przepisami ustawy – Prawo budowlane, należy zawiadomić właściwego miejscowo powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, który władny jest podjąć działania w przedmiotowym zakresie.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że stosunki cywilnoprawne między właścicielami sąsiednich nieruchomości nie należą do materii Prawa budowlanego.

Tego typu stosunki prawne reguluje ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (DzU Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Ewentualne spory wynikające ze stosunków cywilnoprawnych (spory sąsiedzkie) rozstrzygają właściwe sądy powszechne.

Niniejsza odpowiedź nie stanowi oficjalnej wykładni prawa i nie jest wiążąca dla organów administracji orzekających w sprawach indywidualnych.

Renata Ochman-Berg
Rzecznik Prasowy
Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego