Czy Polskie Normy należy stosować obowiązkowo, czy może są od nich jakieś odstępstwa?

W przeciwieństwie do przepisów stanowiących obowiązek prawny dla obywateli, normy są dokumentami technicznymi do dobrowolnego stosowania. Opracowują je specjaliści z jednostek normalizacyjnych, które nie mają jednak uprawnień legislacyjnych ani też regulacyjnych. Często normy wspomagają ustawodawstwo, ponieważ przedstawiają sposób realizacji wyrobu lub procesu tak, by spełniał wymagania prawne zawarte w przepisach. W szczególnych przypadkach (tam gdzie w grę wchodzą ochrona zdrowia, życia czy środowiska), ustawodawca może w przepisach powoływać się na normy. Takie przywołanie, jeśli ma charakter wyłączny, nakłada obowiązek stosowania normy, a norma staje się wtedy przepisem. Tego typu sytuacja ma właśnie miejsce w przypadku prawa budowlanego. Tragedia z zawaleniem się w styczniu 2006 r. hali wystawienniczej w Chorzowie wywołała w społeczeństwie szersze zainteresować się normami technicznymi – w szczególności związanymi z budownictwem. Zaczęto publiczne stawiać pytanie o obowiązek spełniania określonych norm technicznych.

Otóż, wielokrotnie nowelizowana ustawa „Prawo Budowlane” w art. 5 mówi, że „budować należy zgodnie z zasadami wiedzy technicznej tak, aby zapewnić bezpieczeństwo konstrukcji”. Aktem wykonawczym do niej jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W jego rozdziale V „Bezpieczeństwo konstrukcji ” wyraźnie stwierdza się, że „warunki bezpieczeństwa konstrukcji uważa się za spełnione, jeżeli konstrukcja ta odpowiada Polskim Normom(PN) dotyczącym projektowania i obliczania konstrukcji”. Ich wykaz stanowi załącznik do rozporządzenia. Tak więc rozporządzenie ministra do ustawy nakłada na projektantów obowiązek stosowania norm wymienionych w załączniku. Jest to jednak sytuacja szczególna. Generalnie w całej Unii Europejskiej normy stanowią narzędzie wspomagające ich użytkowników i są do dobrowolnego stosowania. Podejmując decyzję o ich stosowaniu lub nie, należy zawsze brać pod uwagę okoliczności i konsekwencje tej decyzji, zwłaszcza, gdy w grę wchodzą aspekty zdrowia czy bezpieczeństwa. Oczywiście producent lub projektant może zastosować inne rozwiązanie (np. nowszą technologię), o ile jest w stanie zapewnić i wykazać jej równoważność w odniesieniu do aspektów dotyczących zdrowia czy bezpieczeństwa.
(jasa)

Komentarz

Witam!
Przejrzałem Ustawę Prawo Budowlane z 7 lipca 1994r. Jasno z niej wynika, że Polskie Normy należy stosować obowiązkowo. Poniżej przytoczyłem na to dowody.

ROZDZIAŁ 2. SAMODZIELNE FUNKCJE TECHNICZNE W BUDOWNICTWIE
6. Osoby wykonujące  samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami, obowiązującymi  Polskimi  Normami  i  zasadami  wiedzy  technicznej  oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość.

ROZDZIAŁ 3. PRAWA I OBOWIĄZKI UCZESTNIKÓW PROCESU BUDOWLANEGO
Art. 20.1. Do podstawowych obowiązków projektanta należy:

1) opracowanie projektu obiektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wymaganiami ustawy, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej,

2) Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego.

Art. 22. Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy:

3) zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz zorganizowanie i kierowanie budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy,

Art. 25. Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy:

1) reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji z projektem i pozwoleniem na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej,
(RC)