Estetyczne, bezpieczne i trwałe ogrodzenie

W harmonii z domem i ogrodem

Ogrodzenie powinno współgrać z architekturą domu, który zamknie zwartą ramą. Ważne jest jednak, aby dom oglądany z dalszej perspektywy tworzył wraz z płotem spójną całość, skomponowaną z pasujących do siebie materiałów i kolorów. Dlatego też ogrodzenie powinno być traktowane jako integralna część zabudowy posesji, a jego projekt powstawać na etapie tworzenia architektonicznej formy domu.

Jedną z cech decydujących o estetyce ogrodzenia jest powtarzalność jego elementów na całym obwodzie.

Oznacza to, że powinno być wykonane z tego samego materiału, a poszczególne fragmenty mieć ten sam układ, kolor i wzór. Jeśli będzie to na przykład siatka, to należy ją zastosować na całym obwodzie ogrodzenia i w dodatku o takim samym splocie i wymiarach oczek. Słupki zaś powinny mieć ten sam przekrój i kolor.

Ogrodzenie jednak oglądamy także z wnętrza posesji. Warto więc zadbać o to, aby jego widok z ogrodu czy okien domu nie dominował wśród zieleni. Ogrodzenie można też wykorzystać jako tło dla ogrodowych roślin, mebli czy elementów dekoracyjnych. W takim przypadku lepiej sprawdzi się ogrodzenie w stonowanym, spokojnym kolorze, aby nie konkurowało z naturalnymi barwami roślin i nie odwracało od nich uwagi.

Pełne czy ażurowe?

Wybór określonej formy ogrodzenia jest niezwykle ważny, a podejmując decyzję, warto rozważyć wszelkie argumenty za i przeciw. Przede wszystkim należy zastanowić się, jaka forma ogrodzenia będzie lepiej komponować się z architekturą domu, ale trzeba też przemyśleć inne uwarunkowania.
Pełne, szczelne ogrodzenie z pewnością skutecznie osłoni posesję przed silnym wiatrem, hałasem, kurzem i spojrzeniami przechodniów. Sprawdzi się więc przy bardzo ruchliwej ulicy. Ma jednak wady – wygląda ciężko oraz zasłoni widok na okoliczny teren i optycznie zmniejszy ogród. Zabierze też światło roślinom, a brak przewiewu może być bardzo dokuczliwy w czasie upałów.

Warto też pamiętać, że ogrodzenie pełne budzi też ciekawość, co może się za nim ukrywać. A to może być zachętą do sforsowania nawet wysokiego ogrodzenia.

Z kolei ogrodzenie ażurowe wygląda zdecydowanie lżej i zapewnia swobodny przepływ powietrza, co dobrze służy roślinom. Otwiera też ogród na okoliczny teren, co ma znaczenie zwłaszcza tam, gdzie wokół są tereny zielone. Przy czym ogrodzenia ażurowe mogą mieć prześwity różnej wielkości.

Na przykład z siatki czy prętów prawie całkowicie odsłonią widok na posesję z zewnątrz. Natomiast z paneli, nazywanych żaluzjowymi, częściowo ją osłonią. Panele te bowiem wykonane są z szerszych lub węższych listew, ułożonych poziomo lub pionowo. Odstępy między listwami mogą być większe lub mniejsze. Dzięki takiej budowie zapewniają mieszkańcom choć trochę prywatności i cyrkulację powietrza, a roślinom światło.

Wymagania prawne

Budowa ogrodzenia w zasadzie nie wymaga załatwiania jakichkolwiek formalności urzędowych, ale są wyjątki. A do takich wyjątków należy m.in. budowa ogrodzenia wyższego niż 2,2 m. Wówczas konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę lub zgłoszenie w urzędzie starostwa powiatowego lub w urzędzie miasta właściwego dla danej lokalizacji – wraz z wykazem materiałów, z których ogrodzenie ma być wzniesione, i rysunkami jego posadowienia oraz przebiegu. Formalności tych należy dopełnić co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem robót budowlanych, a decyzja urzędu ważna jest 3 lata.

Ważne też, aby ogrodzenie nie wykraczało poza granicę działki, bo to mogłoby się skończyć koniecznością jego rozbiórki. Lepiej więc przed rozpoczęciem prac skorzystać z usług uprawnionego geodety, który precyzyjnie wyznaczy granice działki. Ponadto ogrodzenie można postawić jedynie na osi wydzielającej działki sąsiadów, a od strony ulicy nie może wychodzić poza linię wytyczającą drogę. Przy czym na działkach usytuowanych na skrzyżowaniu dróg urząd może zalecić ścięcie narożnika ogrodzenia w celu poprawy widoczności i bezpieczeństwa kierowców.

Przepisy prawne wymagają też, aby w ogrodzeniu była umieszczona brama wjazdowa i furtka – otwierane do wewnątrz i bez progów. Zgodnie z warunkami technicznymi, minimalna szerokość bramy wjazdowej powinna wynosić 2,4 m, a furtki co najmniej 90 cm.

Konstrukcja i materiały

Podstawowymi elementami każdego ogrodzenia są słupki, cokoły i wypełnienie przęseł. Elementy te mogą być wykonane z jednego materiału (np. z drewna), ale zwykle wykonuje się je z różnych. Najczęściej spotykane układy ogrodzeń to słupki z betonu, kamienia, cegły lub metalu, cokoły z betonu, kamienia lub cegły, a wypełnienie z drewna, metalowych prętów, siatki lub listew z aluminium czy tworzyw sztucznych. Kombinacji może być wiele, a od pomysłowości zastosowanych rozwiązań zależy estetyka i oryginalność ogrodzenia.

Słupki i cokoły. Słupki to element konstrukcyjny, który musi udźwignąć nie tylko ciężar samego ogrodzenia, ale też wytrzymać silne podmuchy wiatru. Muszą więc być dobrze osadzone w gruncie i odpowiednio usztywnione. Głębokość ich posadowienia zależy od lokalnych warunków gruntowych i wysokości ogrodzenia. To samo dotyczy cokołów. Słupki drewniane i z prefabrykowanych zbrojonych elementów betonowych wkopuje się w ziemię i w razie potrzeby dodatkowo usztywnia, podpierając je w gruncie z obu stron kamieniami lub bloczkami betonowymi. Betonowe słupki i cokoły można pokryć tynkiem lub kształtkami klinkierowymi.

Słupki metalowe (np. z kątowników w kształcie litery H czy rur o przekroju kołowym lub prostokątnym) osadza się w betonie lub w prefabrykowanych betonowych stopach fundamentowych. Przy czym słupki stalowe ocynkowane lub pokryte powłoką z PVC są już fabrycznie zabezpieczone przed korozją i nie trzeba ich malować.

Natomiast słupki i cokoły murowane z kamienia, cegły lub gotowych elementów prefabrykowanych wymagają wykonania fundamentu. Materiały te układa się na zaprawie cementowej lub cementowo-wapiennej poziomymi warstwami, z przesunięciem spoin między kolejnymi warstwami.

Aby zwiększyć trwałość słupków, wykańcza się je daszkami ze spadkiem w jedną lub dwie strony. Wierzch cokołu zabezpiecza się przed zaleganiem wody niewielkim spadkiem w jedną stronę.

Do wykonania pozostaje jeszcze wykończenie słupków i cokołów, które nie tylko ochroni murowaną konstrukcję przed mrozem, wiatrem i deszczem, ale też stanie się jego dekoracją. Może to być na przykład cegła klinkierowa lub kolorowy tynk. O wyborze materiału i koloru powinien decydować charakter budynku oraz elementy wypełniające przestrzeń między słupkami.

Wypełnienie przęseł. Najwygodniejsze są gotowe panele, które mocuje się do słupków. Mają one różne wymiary, wzory i kolory, a do wyboru są panele wykonane z:

• drewna – zaimpregnowane odpowiednimi preparatami i pomalowane farbą odporną na wilgoć,
• prętów metalowych – prostych lub ozdobnie wygiętych, połączonych płaskownikami lub innymi profilami walcowanymi i przymocowanych do ram z kątowników,
• siatki – o różnych splotach, ujętej w ramy ze stalowych kątowników,
• aluminium – płaskie lub zaokrąglone listwy, polakierowane proszkowo na dowolne kolory,
• kompozytu – listwy przypominające naturalny kamień czy drewno.

Sposoby mocowania paneli do słupków są podobne, ale stabilność i trwałość gotowego ogrodzenia w dużej mierze zależą od staranności wykonania tej czynności. Dlatego koniecznie trzeba przestrzegać zaleceń producenta, a w razie wątpliwości skontaktować się ze sprzedawcą lub dystrybutorem.

Rozwiązania systemowe

Wielu producentów ogrodzeń oferuje całe zestawy elementów, niezbędnych do posadowienia ogrodzenia: materiały do budowy słupków i cokołów oraz panele do montażu między słupkami. Ponadto w skład takich systemów wchodzą również furtki i bramy wjazdowe, które również są istotnym składnikiem ogrodzenia. Wszystkie te elementy są dopasowane kolorystycznie i stylistycznie. Decydując się więc na takie rozwiązanie, możemy mieć pewność, że całe ogrodzenie będzie miało jednorodny, uporządkowany charakter.