Jak uzyskać gładką ścianę?

W artykule:

• Gładź – sucha czy mokra?
• Gładzie do zadań różnych
• Gładzie do wnętrz o wysokiej wilgotności
• Gładzie o szybszym czasie schnięcia
• Przygotowanie podłoża przed nałożeniem gładzi
• Nanoszenie gładzi
• Test na gładkość

Gładź to cienka warstwa wykończeniowa nanoszona w celu wygładzenia powierzchni i nadania ostatecznej estetyki. Stosuje się ją wewnątrz pomieszczeń, zarówno podczas prac wykończeniowych, jak i remontowych. Do jej wykonania stosuje się materiały charakteryzujące się odpowiednimi dla takiego zakresu prac właściwościami – drobnym uziarnieniem i odpowiednią wytrzymałością, zapewniającą możliwość łatwej obróbki powierzchni.

Gładzie muszą łączyć w sobie wiele cech – od łatwości aplikacji, przez doskonałą przyczepność, aż po odporność na uszkodzenia i zmiany wilgotności. Nowe technologie wytwarzania gładzi pozwoliły na wprowadzenie wielu innowacji, które poprawiają te właściwości, umożliwiają szybsze i bardziej efektywne wykonywanie prac oraz zapewniają długotrwałe efekty wykończeniowe.

Sprzedawane są w postaci suchej mieszanki lub mokrej, gotowej do użycia pasty.

Gładź – sucha czy mokra?

Gładź sprzedawana w postaci suchej przed podjęciem pracy musi zostać rozrobiona z odpowiednią, wskazaną przez producenta na opakowaniu, ilością wody. Szczególną uwagę należy zwrócić na jej dokładne wymieszanie z wodą tak, aby w masie nie było grudek, które są uciążliwe podczas nakładania warstw wykończeniowych. W ten sposób uzyskuje się plastyczną masę, którą nanosi się na ściany za pomocą pacy.

Obecnie zdecydowanie większą popularnością cieszą się produkty sprzedawane w wiaderkach jako gotowe do użycia. Nie wymagają one rozrabiania, co znacznie przyspiesza prace wykończeniowe lub remontowe. Wystarczy otworzyć opakowanie, nałożyć masę na pacę i od razu aplikować na podłoże. Jest to bardzo wygodne rozwiązanie, unika się bowiem kurzu i zabrudzeń typowych w przypadku mieszania suchych mieszanek z wodą. Gotowe masy szpachlowe produkowane są na bazie żywic, dlatego są bardzo plastyczne, mają wysoką przyczepność do podłoża podczas nakładania i bardzo drobne uziarnienie (zazwyczaj mączka dolomitowa). Ich najważniejszą zaletą jest możliwość nakładania w bardzo cienkich warstwach, od przysłowiowego 0 do 1–2 mm, dlatego bardzo często stosowane są do wykonywania ostatnich, finiszowych warstw gładzi na powierzchniach wcześniej wyrównanych gipsem szpachlowym lub gładzią gipsową. Dzięki elastyczności żywic, gładzie te wykazują większą odporność na pęknięcia, nawet w wyniku wstrząsów, co czyni je idealnym rozwiązaniem w obiektach o dużym natężeniu ruchu, np. w biurach, sklepach, a także w pomieszczeniach, gdzie często dochodzi do uderzeń lub zarysowań. Gładzie na bazie żywic są również mniej wrażliwe na wahania temperatury.

Gładzie do zadań różnych

Wygładzanie powierzchni ścian, a także sufitów, to zadanie, z którym bardzo dobrze radzi sobie gładź gipsowa na bazie białego gipsu naturalnego, białych wypełniaczy naturalnych oraz szerokiej gamy dodatków uszlachetniających, modyfikujących, uplastyczniających i zapewniających doskonałą przyczepność do podłoża. Do wyrównywania powierzchni świetnie sprawdzają się także gładzie będące suchą mieszanką wysokiej jakości białego cementu, białych wypełniaczy mineralnych i środków modyfikujących, zapewniających doskonałą urabialność i przyczepność do podłoży mineralnych.

Z kolei gładzie mokre do wyrównywania ścian mogą być też mieszankami specjalnych spoiw polimerowych, wypełniaczy mineralnych i dodatków modyfikujących lub wyprodukowane na bazie dyspersji akrylowej i wypełniaczy.

W najnowszych gładziach coraz częściej stosuje się mikrowłókna, które zwiększają ich wytrzymałość i elastyczność. Mikrowłókna poprawiają przyczepność masy do powierzchni, a także minimalizują ryzyko powstawania pęknięć. Zastosowanie tych włókien powoduje, że gładzie są bardziej odporne na różnorodne obciążenia mechaniczne, takie jak uderzenia czy drgania. Mikrowłókna są stosowane głównie w gładziach gipsowych, akrylowych oraz cementowych, a ich zastosowanie przyczynia się do dłuższej trwałości końcowej warstwy wykończeniowej.

Gładzie do wnętrz o wysokiej wilgotności

Współczesne gładzie przeznaczone do pomieszczeń o wysokiej wilgotności, takich jak łazienki czy kuchnie, posiadają specjalne dodatki przeciwgrzybicze, które zapobiegają rozwojowi pleśni i grzybów na powierzchni gładzi. Dodatki takie oraz substancje zapobiegające osadzaniu się wilgoci sprawiają, że gładzie te wykazują wyjątkową odporność na wilgoć, co jest niezwykle istotne w pomieszczeniach narażonych na kontakt z wodą.

Dodatki przeciwgrzybicze i przeciwpleśniowe wprowadzane do gładzi akrylowych i cementowych mają na celu poprawienie ich trwałości w warunkach podwyższonej wilgotności, co skutkuje zachowaniem estetyki i struktury powierzchni przez dłuższy czas, nawet w trudnych warunkach.

Gładzie o szybszym czasie schnięcia

Tradycyjne gładzie, szczególnie gipsowe, wymagają od 24 do 48 godzin na całkowite wyschnięcie pomiędzy nakładanymi warstwami. Jednak nowe rozwiązania technologiczne pozwalają na wytwarzanie gładzi, które schną znacznie szybciej, nawet w ciągu kilku godzin, a w przypadku niektórych z nich kolejną warstwę można nakładać już po 1–2 godzinach bez ryzyka wałkowania lub rozwarstwiania się nałożonej masy, co znacząco skraca czas całego procesu.

Technologie przyspieszające proces schnięcia obejmują m.in. zastosowanie specjalnych dodatków chemicznych, które poprawiają wydajność odparowywania wody, a także zmniejszają ryzyko pojawienia się ­pęknięć.

Przygotowanie podłoża przed nałożeniem gładzi

Przed przystąpieniem do nakładania gładzi konieczna jest ocena stanu technicznego ściany. Należy zwrócić uwagę na ewentualne uszkodzenia, takie jak pęknięcia, rysy, nierówności lub inne defekty, które mogą wpływać na późniejsze aplikowanie gładzi. Zbyt duże nierówności wymagają uprzedniego wypełnienia, np. szpachlowania. Większe ubytki lub dziury w ścianie powinny być wypełnione masą naprawczą lub specjalnym preparatem do wyrównywania powierzchni, który zapewni odpowiednią twardość i elastyczność. Rysy i pęknięcia mogą stanowić potencjalne miejsce, w którym może pojawić się nowe pęknięcie w gładzi, dlatego zaleca się ich wcześniejsze załatanie.

Należy również zwrócić szczególną uwagę na wilgotność ścian. Gładź nakłada się wyłącznie na suche, stabilne podłoża. Wilgoć, zarówno w postaci wody, jak i wilgoci gruntowej, może powodować pogorszenie przyczepności gładzi, a w ekstremalnych przypadkach prowadzić do jej odpadania w krótkim czasie. Dlatego istotne jest, aby przed przystąpieniem do prac upewnić się, że ściany są odpowiednio suche i, jeśli to konieczne, zastosować środki osuszające.

Następnie należy podłoże oczyścić z kurzu, resztek farby i innych zanieczyszczeń. Często zapomnianym, ale istotnym elementem jest odpylenie ściany przed nałożeniem gładzi, ponieważ resztki kurzu mogą powodować problemy z jej właściwą aplikacją.

Podłoża chłonne (np. tynki gipsowe) warto też wcześniej zagruntować. Zapewnia ono trwałość oraz odpowiednią przyczepność kolejnych warstw gładzi do podłoża. Gruntowanie zwiększa również stabilność powierzchni, zmniejszając jej chłonność i tworząc lepsze warunki do aplikacji gładzi. Na rynku dostępne są różne preparaty gruntujące, w tym preparaty akrylowe, wodorozcieńczalne, a także specjalne grunty do powierzchni gipsowych czy cementowych.

Po wyborze odpowiedniej gładzi można przystąpić do jej nakładania.

Nanoszenie gładzi

Gładź nakłada się na ścianę za pomocą nierdzewnej pacy lub szerokich szpachel. Technika aplikacji wymaga precyzji i cierpliwości. Pierwsza warstwa gładzi powinna być cienka, aby dobrze wyschła i stanowiła solidną bazę pod kolejne warstwy. Najlepszym sposobem nakładania gładzi jest wykonywanie prac w ruchu krzyżowym: najpierw w jednym kierunku, a potem w drugim. Taki sposób aplikacji sprawia, że materiał równomiernie rozkłada się po całej powierzchni ściany, a także minimalizuje ryzyko powstawania zacieków i nierówności.

Pierwsza warstwa gładzi pełni funkcję wyrównującą i w wielu przypadkach jej grubość nie powinna przekraczać 1–2 mm. Po jej nałożeniu i wyschnięciu całą powierzchnię należy przeszlifować papierem ściernym o średniej gradacji (zwykle 120–150). Szlifowanie pozwala na usunięcie nierówności i przygotowanie powierzchni do nałożenia kolejnych warstw gładzi. Po szlifowaniu należy usunąć z podłoża powstały pył – najlepiej zrobić to wilgotną ściereczką, szczotką lub pędzlem. Dopiero wówczas widoczny jest obraz uzyskanej powierzchni. Druga warstwa nakładana jest znacznie cieniej i ma za zadanie skorygowanie wszelkich niedokładności. Po kolejnym szlifowaniu uzyskuje się już ostateczną gładką powierzchnię, choć zdarzają się sytuacje, że wymagana jest kolejna korekta i wszystkie związane z nią poszczególne czynności.

Ostatnie szlifowanie powinno być wykonane na sucho, a powierzchnię należy dokładnie oczyścić z wszelkich pyłów i resztek materiału. Warto pamiętać, że im dokładniejsze będzie szlifowanie, tym uzyskamy lepszy efekt. Po oczyszczeniu ściany, możemy przejść do malowania lub tapetowania, w zależności od preferencji estetycznych i wykończenia ­wnętrza.

Istnieje także drugi sposób nakładania gładzi. Polega on na nałożeniu jednej warstwy gładzi na ścianie w celu wyrównania powierzchni, odczekaniu do jej wyschnięcia, a następnie nałożeniu drugiej, cienkiej warstwy, tzw. finiszowej. W tej metodzie szlifowaniu, czyli obróbce na sucho, poddaje się dopiero drugą, ostateczną warstwę.

Uzyskana powierzchnia musi być gładka, bez widocznych śladów szpachelki.

Test na gładkość

Chcąc upewnić się, że pokryte gładzią gipsową ściany są idealnie gładkie, można wykonać prosty domowy test. W tym celu należy odczekać do wieczora i przygotować lampkę, np. biurkową. Gdy wewnątrz pomieszczenia panuje półmrok, oświetlamy ścianę lampką skierowaną na nią pod kątem (np. z boku). Światło uwidoczni wszelkie wady ściany – na ewentualnych nierównościach pojawi się światłocień.