Zasady doboru kostki brukowej

Czym należy się kierować przy wyborze kostek, aby mieć pewność, że nawierzchnia nie tylko ładnie podkreśli otoczenie, ale będzie także funkcjonalna?

Przed zakupem kostki brukowej należy zastanowić się, jak duża będzie powierzchnia, którą chcemy wybrukować oraz jakim obciążeniom będzie poddawana. Od tego zależy bowiem nie tylko rozmiar materiału, ale także jego grubość.

Najdrobniejszej kostki nie układa się raczej na większych powierzchniach, a dużych elementów nie powinno się stosować na wąskich i krętych ścieżkach. Pozwala to uniknąć niepotrzebnego docinania materiału.

Jeśli zaś chodzi o grubość, to dobieramy ją w zależności od natężenia ruchu, jaki będzie się na niej odbywał. Na alejkach, ścieżkach ogrodowych, czyli tam, gdzie przewidujemy wyłącznie ruch pieszy, stosowane są produkty najcieńsze, czyli np. płyty ogrodowe 3-4 cm lub kostki brukowe grubości 4-6 cm. Na nawierzchniach, po których będą poruszały się samochody osobowe, np. na podjeździe do posesji czy wjeździe do garażu, wybieramy materiał nieco grubszy - min. 6 cm. Z kolei tam, gdzie możliwy będzie ruch samochodów ciężarowych, np. drogi dojazdowe do osiedla, najlepiej zastosować kostkę grubości od 8 cm.

Jak dobrać kolor?

Kostkę brukową dobieramy kolorystycznie do elewacji budynku, kolorystyki wykończenia, dachu czy też innego dominującego w otoczeniu elementu. Zanim wybierzemy się do punktu sprzedaży, warto skorzystać ze stron internetowych producentów kostek brukowych, aby zobaczyć przykładowe realizacje z wykorzystaniem tego typu materiałów.

Jedną z cech produktów wytwarzanych z surowców mineralnych jest ich niepowtarzalność i to ona determinuje konieczność dokładnego wyliczenia, ile materiału będzie potrzeba do wykonania nawierzchni.

Oczywiście, każdy producent ma swoją ofertę kolorystyczną, ale trzeba pamiętać o tym, że nawet w obrębie jednego koloru mogą wystąpić nieznaczne różnice odcieni. Kostki powstają bowiem z surowców naturalnych i różnice odcieni są również rzeczą naturalną.

Czasem wystarczy inny odcień wykorzystanego do produkcji piasku, aby kolory kostek z różnych serii produkcyjnych nieznacznie się od siebie różniły. Dlatego tak ważne jest prawidłowe obliczenie zapotrzebowania na daną kostkę, aby nie było potrzeby dokupowania materiałów z innej partii.

Specjaliści doradzają, aby w celu uniknięcia rażących różnic w odcieniu nawierzchni, podczas układania chodnika lub podjazdu dobierać zamiennie kostkę z trzech różnych palet. Mieszanie materiału pozwoli uniknąć tworzenia się miejsc o wyraźnie różnych odcieniach.

Warto także wiedzieć, że wykwity wapienne pojawiające się na powierzchni kostki to nie jest ich wada, a efekt naturalnych procesów zachodzących w dojrzewającym betonie i po jakimś czasie znikają one samoistnie (wykwity nie mają szkodliwego wpływu na właściwości użytkowe kostki, nie mają też znaczenia dla jej trwałości).

Dużym zainteresowaniem cieszy się obecnie kostka, do produkcji której używane są surowce i kruszywa szlachetne, takie jak marmur, bazalt, porfir czy granit.

Wśród kostek poddawanych obróbce uszlachetniania są takie, których powierzchnia przybiera nieregularną strukturę naturalnego kamienia. Są też wzory postarzane, które wyglądają jak antyczny bruk.

W projekcie używa się zwykle co najmniej dwóch kolorów lub rodzajów kostki. Łatwiej wtedy o graficzne podkreślenie wybranych elementów czy nadanie im kierunku.

Przy kształtowaniu terenu warto wykorzystać elementy wykończeniowe, takie jak palisady okrągłe i trapezowe, dzięki którym można stworzyć różne poziomy i nadać otoczeniu zharmonizowany efekt przestrzenny. Do wykończenia linii brzegowych ścieżek i podjazdów można zastosować specjalne krawężniki, które nadają się także do oprawienia rabatek i kwietników.

Jak rozpoznać kostkę dobrej jakości?

Oprócz walorów estetycznych, ważne są także parametry techniczne kostek, które decydują o tym, czy nawierzchnia dobrze spełni swoją funkcję.

W przypadku dużych producentów kostek brukowych klienci mogą być pewni, że ich wyroby spełniają odpowiednie normy jakościowe. Natomiast, gdy udajemy się do małego punktu sprzedaży, który oferuje produkty mniej znane, warto sprawdzić, czy ich producent ma wdrożoną Zakładową Kontrolę Produkcji, która potwierdza, iż wyroby te spełniają wymagania norm europejskich.

Spełnianie tych norm z jednej strony zapewnia, że wyroby mają odpowiednie parametry mechaniczne, pozwalające im przenosić obciążenia wywołane np. ruchem pojazdów. Z drugiej strony zaś gwarantowana jest też odpowiednia trwałość i odporność na działanie mrozu.

Kostki brukowe powstają w procesie wibroprasowania w maszynie, która miesza, zagęszcza i sprasowuje masę z betonu i kruszyw. Przy wyborze kostki brukowej należy więc zwrócić uwagę na jej gęstość. Warto dokładnie obejrzeć kostkę, czy nie ma jakichś szczelin, spękań, ubytków i odprysków.

Niektórzy sprzedawcy pozwalają również zrobić małe doświadczenie, a mianowicie przełamać kostkę. Jeśli masa betonu przełamie się wraz z zawartymi w niej kruszywami, oznacza to, że kostka jest dobrze zagęszczona, a przez to trwała. Natomiast gdy po przełamaniu, w przekroju będą wystawać nieregularne fragmenty kruszyw - oznacza to, że kostka nie jest dostatecznie zagęszczona, a w efekcie będzie mało wytrzymała i krucha. Takie doświadczenie należy zrobić zwłaszcza, gdy kupujemy kostkę z niepewnego źródła.

Dobrej jakości kostka poddawana jest licznym testom zarówno w procesie produkcji, jak i po jego zakończeniu. Na etapie produkcji sprawdza się przede wszystkim stopień zagęszczenia kostki. Im ten parametr jest wyższy, tym lepsze właściwości ma produkt

Gotowe wyroby testuje się też pod kątem wytrzymałości na łamanie i ściskanie. Według polskich norm jakości, wytrzymałość kostek na ściskanie nie może być mniejsza niż 50 Mpa, czyli około 0,5 tony/cm².

Kostka brukowa powinna być odporna zarówno na ścieranie podczas intensywnej eksploatacji w lecie, jak i na niskie temperatury, które działają na nawierzchnię zimą. Bardzo istotnym parametrem jest więc nasiąkliwość kostki, czyli jej podatność na wchłanianie wody. Im jest ona większa, tym kostka jest mniej odporna na zimno.

Warto wiedzieć, że sam mróz nie jest szkodliwy dla betonu, z którego produkowane są kostki. Prawdziwe niebezpieczeństwo to nagłe zmiany temperatur, czyli naprzemienne zamrażanie i rozmrażanie nawierzchni. Kostka w żadnym wypadku nie powinna mieć po zimie odprysków, pęknięć ani zarysowań. Warto więc zwracać uwagę na jakość kupowanej kostki, ponieważ w wyniku działania niskiej temperatury, w przypadku nawierzchni złej jakości, może dojść nawet do złuszczania jej górnej warstwy. A raz uszkodzona kostka bezpowrotnie traci swoją trwałość.

Kostki renomowanych producentów poddawane są specjalnym testom, które mają za zadanie potwierdzić ich odporność na śnieg i mróz. Produkty złej jakości poddawane takim procesom mogą wtedy po prostu pękać.

Generalnie wynik, który uzyskuje się podczas każdego badania pokazuje, jak duży jest ubytek masy w kg/m² kostki, spowodowany destrukcyjnym działaniem zamarzającej wody. Zgodnie z europejskimi normami nie powinien on przekraczać 1 kg. Kostki dobrej jakości mają minimalne odpryski rzędu od kilku do kilkunastu gramów.