Jak zaplanować oświetlenie w kuchni?

Rodzaje oświetlenia

W pierwszej kolejności należy zdać sobie sprawę, że nie ma jednego oświetlenia - rozróżniamy kilka typów, które różnią się pod względem umiejscowienia, pełnionej funkcji i wyglądu. 

Oświetlenie ogólne. To przykład oświetlenia najbardziej rozpowszechnionego - zazwyczaj pod postacią jednej, zwisającej z sufitu lampy, która ma za zadanie dostarczyć podstawowe, równomiernie rozłożone światło całemu pomieszczeniu. Choć trudno się bez niego obejść, można powiedzieć, że dociera wszędzie i nigdzie, bo nie oświetla szuflad czy zakamarków. Zatrzymuje się na przeszkodach - jak np. plecy użytkownika, który porusza się wzdłuż blatów, tworząc cień. 

Oświetlenie robocze. Inaczej nazywane funkcyjnym, pozwalające swobodnie wykonywać wszelkie kuchenne czynności. Szczególnie ważne jest to skupione wokół blatu roboczego, gdzie wykonujemy szereg prac precyzyjnych. A to wymaga jednolitego, równomiernego i mocnego światła, pozwalającego zachować skupienie i dostrzec niezbędne szczegóły, a jednocześnie niemęczące oczu. Istotne, aby oświetlenie robocze współgrało z tym dostarczanym z otoczenia, na przykład wpadającym przez okno. Stąd największa popularność oświetlenia o neutralnej temperaturze barwowej.  

Oświetlenie pomocnicze. Trzecim typem oświetlenia w kuchni jest oświetlenie pomocnicze, czy też dodatkowe. Jest obecne w szafkach, szufladach czy przy cokole i nierzadko pełni funkcję dekoracyjną. To wewnątrz mebla jesteśmy w stanie wykonać samodzielnie.  Wystarczy wykorzystać profil, który sami docinamy do wymiarów szuflady, zamontować go za pomocą specjalnych mocowań do boków szafki i zainstalować w nim pasek LED. Takie oświetlenie dodatkowo podnosi funkcjonalność pomieszczenia, ułatwiając odnajdywanie przedmiotów, a także podnosi estetykę wnętrza. Na przykład podświetlając półkę z elegancką zastawą.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze oświetlenia schodów? >>

Kolor blatu ma znaczenie

Wybierając oświetlenie do kuchni, błędem jest jego zakup przed ustaleniem stylu i panującej w tej przestrzeni kolorystyki. Jeśli zdecydowaliśmy się na kuchnię w ciemnych kolorach, będziemy potrzebować dużo więcej światła niż w przypadku kuchni jasnej (optycznie powiększającej przestrzeń). Im ciemniejszy kolor blatu, tym więcej światła będziemy musieli dostarczyć, aby uzyskać podobny efekt do tego, jaki zapewnia odbijająca je biel.

W takim wypadku należy zwrócić uwagę na:

• ilość luksów - wartość określającą ilość światła docierającą do blatu, należy jednak pamiętać, że natężenie światła tego samego źródła będzie zmniejszać się lub zwiększać wraz ze zmianą odległości od oświetlanej powierzchni. Im dalej zostanie umieszczone źródło, np. lampa, tym mniejsze będzie natężenie światła.
• temperaturę barwową światła - ta może być ciepła, neutralna lub zimna. 

Temperatura światła

Zimne, ciepłe czy neutralne - na jakie światło się zdecydować? Wyrażana w stopniach Kelwina temperatura barwowa światła daje nam wyobrażenie, jak światło będzie wyglądać. Podział przedstawia się następująco:

• około 3000 K - światło o barwie ciepłej,
• około 4000 K - światło o barwie neutralnej,
• około 5000 K - światło o barwie zimnej.

Barwa neutralna jest najbardziej rozpowszechniona i najbezpieczniejsza - ma charakter zbliżony do światła naturalnego, co pozwala najlepiej oddawać kolory oświetlanych obiektów. Barwa światła może zmieniać nasze postrzeganie na przykład wykorzystywanych składników - to samo warzywo w świetle zimnym wyda się nam jeszcze niedojrzałe, a w ciepłym bliskie przejrzeniu. Wybierając temperaturę światła, musimy też wziąć pod uwagę wykorzystane materiały. Światło ciepłe znakomicie sprawdzi się na przykład w przypadku drewnianych frontów, ale w białej kuchni lepsze okaże się już to zimne. Jeśli nie jesteśmy pewni, które zastosować, najlepiej wybrać neutralne. 

Na stronach producentów można znaleźć konfiguratory oświetlenia pozwalające sprawdzić, jak ta sama przestrzeń wyglądałaby z oświetleniem o różnej temperaturze barwowej. Ciekawym rozwiązaniem jest też oświetlenie typu multi-white, wykorzystujące zastosowanie diody ciepłej i zimnej, gdzie barwę światła zmienia się np. pilotem w zależności od potrzeb. 

Czytaj również: Oświetlenie we wnętrzach – jak wybrać odpowiednie rozwiązania do każdego pomieszczenia? >>

Dopasowane do stylu

Kuchnia, szczególnie w popularnym wariancie otwartym, stanowi kolejną przestrzeń, która nie może stylowo odbiegać od reszty domu i mieszkania. Aby utrzymać pożądaną spójność, należy wybrać oświetlenie zarazem efektywne i efektowne. Producenci oświetlenia doskonale zdają sobie sprawę z wnętrzarskich trendów i dostosowują ofertę do najbardziej popularnych stylów wystroju wnętrz.

Wśród nich należy wymienić styl:

• skandynawski - dominuje prostota, biel, kolory natury. Tę naturalność można odnaleźć też np. w lampach z dodatkiem drewna,
• industrialny - nieco chłodniejszy, fabryczny, doskonale sprawdzają się w nim oprawy i lampy w klimacie used look, czy wyraźnie widoczne żarniki, 
• nowoczesny - wykorzystujący prostotę form, pozbawiony zdobień i ornamentów. Świetnie sprawdza się tu oświetlenie o geometrycznych kształtach,
• klasyczny - ponadczasowy, pełen elegancji, z którym współgrają lampy z kloszami czy elementami kutymi.

Oświetlenie przyjazne użytkownikowi

Niezależnie od tego, czy postawimy na styl klasyczny, czy skandynawski, nowocześnie oświetlone kuchnie połączy trend wysokiej funkcjonalności. To wygoda pracy i poruszania się, którą zapewnia nie tylko dobrze zaplanowane oświetlenie, ale i ciekawe rozwiązania technologiczne. Należy tu wymienić automatyzację oświetlenia - to w szufladzie może uruchamiać się zaraz po jej otwarciu, a zamontowane w cokole po wejściu do pomieszczenia.

Wystarczy wybrać odpowiedni przełącznik:

• mechaniczny lub sensoryczny - reagujący na otwarcie mebla,
• ruchu - reagujący na pojawienie się użytkownika w pomieszczeniu.

Ciekawy kierunek rozwoju oświetlenia wskazuje technologia smart home. Wykorzystując aplikacje inteligentnego domu, pozwalającą zarządzać światłem z poziomu smartfona czy tabletu, możemy sterować światłem jednym palcem lub programować sposób, w jaki dana przestrzeń jest oświetlana w wybranych porach dnia. Zyskujemy możliwość automatycznego uruchamiania się oświetlenia w momencie wstania z łóżka czy wyłączania kolejnych źródeł, gdy zbliża się pora spania.

Wykorzystując technologię smart home i rozwiązania, jak np. multi-white, barwa światła może zmieniać się o wybranych godzinach - na przykład ocieplać się, gdy kończymy gotowanie i ze strefy gotowania przechodzimy do otwartego salonu.