Jak i kiedy suszyć kwiaty?

Suszenie kwiatów ma swoje korzenie w starożytności. Już w antycznym Egipcie były one używane do dekoracji grobowców i świątyń. Dla wielu pokoleń naszych przodków zasuszanie kwiatów było formą sztuki, a także sposobem, na zachowanie korzystnych właściwości wielu roślin. Obecnie suszone kwiaty przeżywają prawdziwy renesans. W dobie coraz większej świadomości ekologicznej i troski o środowisko, naturalne, trwałe dekoracje są popularnym wyborem. 

Zobacz też: Jak prawidłowo usuwać przekwitłe kwiaty pelargonii?

Jakie rośliny najlepiej suszyć?

Nie każdy kwiat nadaje się do suszenia, ale wiele z nich zachowuje swoją urodę na długo po ścięciu. Do tego celu idealnie nadają się m.in.:

• Zatrwian wrębny i tatarski – ich charakterystyczne, drobne kwiaty doskonale zachowują barwy.
• Gipsówka – jej drobne, białe lub różowe kwiaty dodadzą lekkości każdej kompozycji.
• Gomfrena kulista – ma niezwykle trwałe kwiatostany długo utrzymujące intensywne barwy.
• Kraspedia – o intensywnie żółtym kolorze, idealna do nowoczesnych bukietów.
• Czarnuszka damasceńska, hiszpańska – ich niezwykłe kształty świetnie prezentują się w suchych aranżacjach.
• Drżączka olbrzymia – dekoracyjna trawa, która wprowadzi teksturę do kompozycji.
• Kocanki, suchołuska, suchlin – klasyczne kwiaty do suszenia, znane i cenione za trwałość od lat.
• Mikołajek płaskolistny, przegorzan kulisty – dodają kompozycjom nieco dzikiego charakteru.
• Dmuszek jajowaty – idealny do delikatnych, subtelnych kompozycji.
• Dalie – ze swoimi dużymi, pełnymi kwiatami, będą doskonałym wyborem do bardziej okazałych kompozycji.
• Ostróżka – posiada smukłe, wiechowate kwiatostany, które dodadzą lekkości każdej aranżacji.
• Hortensje – ich okazałe, wielobarwne kwiatostany doskonale nadają się do suszenia, zachowując przy tym swoją strukturę i kolor. 

Kiedy zbierać kwiaty do suszenia?

Odpowiedni moment zbioru kwiatów do suszenia decyduje o jakości końcowego efektu. Najlepszy czas na zrywanie roślin to poranne godziny, kiedy rosa już opadła, ale zanim słońce osiągnie swoją pełną moc. Wówczas są one w najlepszej kondycji – świeże, jędrne i pełne barw.

„Warto pamiętać, że zbyt rozwinięte kwiaty mogą tracić płatki lub nie zachować swojego kształtu po wysuszeniu. Rośliny takie jak hortensje warto zbierać, gdy kwiatostany są już w pełni rozwinięte, ale jeszcze przed rozpoczęciem procesu więdnięcia. Najlepszym momentem zbioru traw ozdobnych i innych roślin zielnych jest czas, kiedy osiągną one pełną wysokość, a ich kłoski są w pełni rozwinięte. Warto zwrócić uwagę, aby rośliny były zdrowe i wolne od szkodników”  – wyjaśnia Joanna Legutko, doradca ogrodniczy, wiceprezes zarządu przedsiębiorstwa W.Legutko.

Metody suszenia kwiatów

Suszenie kwiatów to proces, który można przeprowadzić na wiele różnych sposobów, w zależności od rodzaju roślin, jakimi dysponujemy oraz efektu, jaki chcemy osiągnąć. Najbardziej popularne, a zarazem najbardziej efektywne metody to: 

1. Suszenie metodą zielarską – to najstarsza i najprostsza metoda suszenia kwiatów, która nie wymaga żadnych specjalistycznych narzędzi ani materiałów. Polega ona na związaniu kwiatów w niewielkie pęczki i zawieszeniu ich kwiatostanami do dołu, w przewiewnym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego. Ważne jest, aby kwiaty były dobrze rozłożone, co zapobiega ich zbijaniu się i gniciu. Proces ten może trwać od kilku dni do kilku tygodni, w zależności od rodzaju roślin i warunków suszenia. Kwiaty suszone na powietrzu zachowują swoją naturalną formę, choć często tracą nieco intensywność barw. Istnieje również możliwość zasuszenia kwiatów w wazonie. Ta metoda sprawdza się w przypadku gatunków, które mają twarde, mocne łodygi oraz lekkie kwiaty. Jeżeli kwiaty są zbyt ciężkie, a łodyga jest delikatna, główki kwiatów zaczną opadać i stracą walory estetyczne. 
2. Suszenie w mikrofalówce – dla osób, które nie chcą długo czekać na efekt końcowy, idealnym rozwiązaniem może być suszenie kwiatów w mikrofalówce. Metoda ta jest szybka i prosta, ale wymaga nieco wprawy, aby uniknąć przesuszenia lub spalenia roślin. Kwiaty należy ułożyć pomiędzy warstwami papieru pergaminowego lub na specjalnych matach do suszenia, a następnie podgrzewać na niskiej mocy przez krótki czas, zwykle od 30 sekund do kilku minut, w zależności od wielkości i rodzaju kwiatów. Ważne jest, aby co kilka sekund sprawdzać stan kwiatów, aby przerwać proces w odpowiednim momencie.
3. Suszenie w książkach (prasowanie kwiatów) – prasowanie kwiatów w książkach to kolejna tradycyjna metoda, która pozwala na uzyskanie płaskich, delikatnych zasuszonych roślin, idealnych do tworzenia obrazów, kart okolicznościowych czy zakładek do książek. Aby zasuszyć kwiaty tą metodą, należy ułożyć je pomiędzy kartkami bibuły lub papieru pergaminowego, a następnie umieścić w grubej książce. Na książkę warto nałożyć dodatkowy ciężar, aby kwiaty były dobrze spłaszczone. Proces suszenia może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy, w zależności od grubości kwiatów i warunków przechowywania.
4. Suszenie w boraksie – suszenie kwiatów w boraksie to bardziej zaawansowana metoda, która pozwala na zachowanie zarówno koloru, jak i kształtu kwiatów w niemal nienaruszonym stanie. Boraks to naturalny minerał, który od lat jest wykorzystywany w gospodarstwie domowym, posiada również doskonałe właściwości higroskopijne, czyli absorbujące wodę. W przypadku tej metody należy najpierw przygotować tekturowe pudełko i zrobić otwory w jego dnie do przeciągnięcia łodyg. Następnie wymieszać boraks z drobnym piaskiem i delikatnie zasypać kwiaty, tak aby ich nie zniekształcić i zachować naturalny wygląd. W ten sposób najlepiej suszyć dalie, lilie, cynie, rudbekie, ostróżki, a nawet słoneczniki. Proces ten trwa od kilku dni do tygodnia, a efektem są kwiaty o intensywnych barwach i zachowanej strukturze – podpowiada Joanna Legutko, doradca ogrodniczy, wiceprezes zarządu przedsiębiorstwa W.Legutko
5. Suszenie za pomocą żelu krzemionkowego – żel krzemionkowy to kolejny materiał, który można wykorzystać do suszenia kwiatów. Działa na podobnej zasadzie co boraks, ale jest bardziej delikatny dla roślin. Żel krzemionkowy jest dostępny w formie drobnych kulek, które skutecznie wchłaniają wilgoć z kwiatów. Kwiaty układa się w pojemniku, a następnie zasypuje żelem krzemionkowym, tak aby były nim całkowicie pokryte. Proces suszenia trwa zwykle od kilku dni do tygodnia, a efekt to kwiaty o zachowanej strukturze i intensywnym kolorze.
6. Suszenie przy pomocy gliceryny – gliceryna to substancja, która może być stosowana do suszenia kwiatów w sposób bardziej zaawansowany. Dzięki niej kwiaty nie tylko zachowują swój kształt i kolor, ale także stają się bardziej elastyczne i miękkie, co daje im wygląd niemal naturalnych, świeżych roślin. Aby zasuszyć kwiaty w glicerynie, należy przygotować roztwór z gliceryny i wody (najlepiej w proporcji 1:2), a następnie zanurzyć w nim kwiaty na kilka dni. Po tym czasie kwiaty należy wyjąć, osuszyć i gotowe – mają zachowany kształt, kolor i elastyczność.

„Po zasuszeniu kwiatów należy je odpowiednio przechowywać, aby jak najdłużej zachowały swoje walory dekoracyjne. Najlepiej trzymać je w suchym, ciemnym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego, które mogłoby spowodować blaknięcie kolorów. Jeśli chcemy, aby nasze suszone kompozycje służyły nam przez długi czas, warto rozważyć zabezpieczenie ich specjalnymi sprayami utrwalającymi, które tworzą na powierzchni kwiatów ochronną powłokę, zapobiegającą ich kruszeniu się i blaknięciu” – tłumaczy Joanna Legutko.

Suszenie kwiatów to sztuka, która pozwala zatrzymać piękno lata na dłużej i cieszyć się nim przez cały rok. Dzięki różnym metodom suszenia, takim jak suszenie na powietrzu, w boraksie, czy w glicerynie, możemy osiągnąć różnorodne efekty i tworzyć unikalne kompozycje. Warto również eksperymentować z różnymi gatunkami roślin, aby odkryć, które z nich najlepiej sprawdzają się w naszych projektach.

Źródło: W.Legutko