Czym jest ogród deszczowy i jak go założyć?

Idea budowy ogrodów deszczowych powstała dość niedawno, bo na początku lat 90. w Stanach Zjednoczonych. Miały one zastąpić przydomowe stawy, do których był odprowadzany nadmiar deszczówki. Poza tym, że przynosiły one korzyści, takie jak retencja wody, przeciwdziałanie zalewaniu posesji, zwiększanie wilgotności powietrza czy dostępności wody dla roślin i zwierząt, były one po prostu tańsze w budowie niż wcześniej stosowane rozwiązania. W ostatnim czasie stały się również supermodne na fali trendów ekologicznych i zrównoważonego planowania przestrzeni. Dlatego coraz częściej spotykamy je  zarówno na prywatnych posesjach jak i w krajobrazie miast. Ich budowa nie jest specjalnie skomplikowana. Można je tworzyć samodzielnie.

Zobacz też: Jak oszczędnie i racjonalnie gospodarować wodą w ogrodzie?

W jaki sposób działa ogród deszczowy?

Zadaniem ogrodu deszczowego jest zbieranie wody deszczowej i jej stopniowe oddawanie do ekosystemu.  Gromadzi zebraną wodę opadową, która trafia bezpośrednio na jego powierzchnię oraz tę, która spływa z powierzchni nieprzepuszczalnych np. parkingu, chodnika, tarasu czy dachu oraz innych miejsc o ograniczonej retencji. Jest to więc ekologiczny sposób na wykorzystanie deszczówki. 

Ogród deszczowy suchy czy mokry?

Żeby stworzyć ogród deszczowy nie trzeba dysponować olbrzymią działką. Można go zbudować w gruncie, a nawet w pojemniku! Sprawdzi się zarówno na podłożu przepuszczalnym (wtedy mówimy o ogrodzie deszczowym suchym), jak i nieprzepuszczalnym (ogród deszczowy mokry, który okresowo wypełnia się wodą). Wymagania projektowe nie są wygórowane. 

Ogród deszczowy w gruncie

Teren, na którym powstanie ogród w gruncie musi być w miarę równy, bez skarp nachylonych pod dużym kątem. Może powstać tuż przy samym budynku (minimalna odległość wynosi 50 cm od ściany) lub   oddalony od niego. Jeśli wybieramy pierwszą opcję, teren przeznaczony pod ogród i jego granice muszą zostać wyłożone folią. Natomiast jeśli decydujemy się na drugi wariant, jest to zbędne, jednak odległość od elewacji powinna wynosić co najmniej 5 metrów. 

Najpierw wykonujemy wykop o głębokości 75-95 cm i wybieramy z niego ziemię. Warto oczyścić jego dno z kamieni i korzeni. Następnie wysypujemy żwir (5 cm), na którym układamy rurę drenarską o średnicy 80 mm. Powinna być ona połączona z rurą przelewową, przy czym obie powinny łączyć się ze studzienką chłonną czy kanalizacją deszczową (przelew awaryjny). Praca ta wymaga konsultacji z licencjonowanym hydraulikiem. W następnym kroku wysypujemy kolejną, 15-20 cm warstwę żwiru, a na nią – piasek gruboziarnisty (35-40 cm) w stosunku 4 do 1 przemieszany z urodzajną ziemią. Budowę kończymy, wysypując drobne kamyki, które zapobiegną wymywaniu ziemi. Ostatnia warstwa ogrodu deszczowego powinna być położona nieco niżej niż otaczający go grunt. Później należy do niego doprowadzić wody opadowe za pomocą rur. Granicę tak urządzonej przestrzeni możemy zabezpieczyć murkiem lub obrzeżem, co oczywiście warto zaplanować nieco wcześniej. 

Ogród deszczowy w donicach

Takie rozwiązanie szczególnie polecane jest do zastosowania w małych ogrodach. Ogród deszczowy w donicach możemy zbudować z elementów betonowych np. palisad, obrzeży czy wspomnianego murka. Pozwalają one na wykonanie oryginalnych donic dopasowanych wielkością do potrzeb ogrodu deszczowego. Wtedy wodę z rur spustowych odprowadzamy bezpośrednio do stworzonych donic. Warto przy tym pamiętać, że elementy zastosowane do budowy powinny mieć minimum 80 cm wysokości. Tylko taka wysokość pozwoli na odpowiednie ułożenie warstw w donicach. Patrząc kolejno od dołu, będą to: folia, dalej keramzyt lub kruszywo (30 cm), gruboziarnisty piasek z domieszką innych składników (45 cm) oraz warstwa wierzchnia o grubości 3 do 5 cm (kamienie, żwir). Oczywiście podobnie jak w przypadku ogrodu deszczowego w gruncie, konieczne jest ułożenie rur wraz z przelewem awaryjnym.

Rośliny polecane do ogrodu deszczowego

Ogród deszczowy warto obsadzić gatunkami rodzimymi, najlepiej tymi rosnącymi na mokrych łąkach, gdyż dobrze znoszą one okresowe zalewanie, ale nie straszna jest im również krótkotrwała susza. Rośliny należy dobrać do konkretnego miejsca, dlatego w donicach nie zaleca się sadzić większych krzewów, a skupić się raczej na drobniejszych roślinach z nierozbudowanym systemem korzeniowym. Do popularnych wyborów należą m.in. kosaciec syberyjski (irys), tojeść rozesłana, krwawnica pospolita czy trawy, takie jak śmiałek darniowy lub turzyca pospolita. Przy wyborze drzew do większych ogrodów deszczowych warto postawić na derenie lub wierzby, np. szarą, purpurową czy uszatą. Tych kilka przykładów nie wyczerpuje jednak dużego katalogu możliwych do użycia roślin. Tak naprawdę każdy może stworzyć swoją kompozycję, dla której doskonałą ramę będą stanowiły elementy wykonane z betonowych obrzeży, palisad czy murków.

Źródło: Polbruk