Budowa w czasach koronawirusa

Budowa to miejsce pracy wykonawców, ale także przestrzeń, w której spotykają się osoby zaangażowane w budowę, czyli inwestor, kierownik budowy i inspektor nadzoru inwestorskiego (jeśli jest ustanowiony). Na budowę są realizowane transporty materiałów budowlanych, więc również od czasu do czasu ktoś musi te materiały dowieźć. To również miejsce, gdzie muszą chociaż na krótko pojawić się wykonawcy, którzy mają roboty na krótkoterminowe zlecenie (np. geodeta, operator koparki, ekipa montażowa).

Przy tak dużym ruchu i wymianie ludzi na budowie oraz w czasach, w których należy ograniczać kontakty, może się wydawać, że to niemożliwe, aby zachować bezpieczeństwo związane z koronawirusem. Jednak proces budowy i wszelkie roboty można zorganizować tak, aby zachować zasady bezpieczeństwa i nie przyczyniać się do rozprzestrzeniania wirusa. Ważne jest zachowanie zdrowego rozsądku i poważne podejście do tematu wszystkich zaangażowanych w realizację inwestycji.

Małe budowy mają przewagę

Ważnym elementem ograniczenia zarażania jest ograniczenie kontaktów. W tym kontekście niewielkie budowy, np. budynku jednorodzinnego, mają przewagę nad dużymi budowami.

Budowa domu jednorodzinnego jest realizowana najczęściej przez niewielkie ekipy budowlane. Nie ma możliwości wprowadzenia na budowę za wielu wykonawców, bo mogą oni sobie wzajemnie przeszkadzać, więc front robót na tego typu budowach jest dosyć wąski. W obecnych czasach to jest właśnie ich zaletą. Na niewielkich budowach, właśnie takich, jak budowa domu jednorodzinnego, roboty są wykonywane przez niewielkie ekipy wykonawcze.

Ich prace najczęściej następują po sobie. Raczej rzadko się zdarza, że są od siebie zależne i muszą pracować w tym samym czasie na budowie. Oczywiście taka sytuacja może się zdarzyć, ale w obecnym czasie jest to niewskazane i można tak rozdzielić roboty, aby wszystkie ekipy były odseparowane od siebie.

Najczęściej roboty na budowie są realizowane przez niewielkie ekipy wykonawcze, które realizują poszczególne etapy robót. Mogą to być ekipy wykonujące:

• stan surowy wraz z konstrukcją dachu,
• pokrycie dachu, obróbki blacharskie i orynnowanie,
• instalację elektryczną,
• instalację alarmową i monitoringu,
• instalację wodno-kanalizacyjną,
• instalację grzewczą,
• instalację alternatywną (fotowoltaika, panele grzewcze),
• montaż stolarki okiennej,
• montaż stolarki drzwiowej,
• montaż bramy garażowej,
• podkłady podłogowe,
• tynki wewnętrzne,
• ocieplenie i wykończenie elewacji,
• suchą zabudowę,
• wykończenie wnętrz (malowanie, układanie płytek ceramicznych, montaż kominów),
• zagospodarowanie terenu – zieleni,
• ekipa montażowa, jeśli są przewidywane technologie zastosowania prefabrykatów (np. stropów albo wiązarów dachowych).

Ekspert radzi

Działania w czasie epidemii

Koronawirus, który z początkiem marca pojawił się w Polsce, spowodował szereg modyfikacji, ale także przyniósł ze sobą wiele znaków zapytania, które nie ominęły branży budowlanej. Wraz z wprowadzonym stanem pandemii obserwujemy zmiany w dynamice inwestycji.

Czas, w którym przyszło nam funkcjonować, jest trudny nie tylko dla producentów, ale przede wszystkim dla instalatorów i wykonawców, których obecna sytuacja nie zwalnia z obowiązujących terminów. W Uponor wiemy, jak ważna, szczególnie teraz, jest terminowość, dlatego dzięki wdrożonym na wczesnym etapie zaawansowanym środkom bezpieczeństwa wszystkie nasze fabryki pracują bez utrudnień, zapewniając pełną dostępność produktową. Dbając o zdrowie – pracowników, klientów i dostawców, wykorzystujemy dostępne metody komunikacji, przenosząc spotkania do świata online. Nowoczesne narzędzia, którymi dysponują nasi pracownicy, umożliwiają nam realizację codziennych obowiązków bez przeszkód. Pomimo okoliczności wspieramy naszych klientów i partnerów biznesowych – nic się w tej kwestii nie zmieniło.

Jak widać z powyższego zestawienia, zakresy robót tych ekip wykonawczych są różne i mogą je one wykonywać autonomicznie, nie wchodząc sobie w drogę. Charakterystyczne dla każdej z takich ekip jest to, że są to zazwyczaj małe zespoły składające się z kilku osób, które cały czas ze sobą pracują. Zazwyczaj przebywają ze sobą nie tylko w pracy, ale również poza nią. Jeśli dojeżdżają do i z pracy, to również razem. Wykonawcy z zespołu – brygady często też ze sobą mieszkają, np. w przyczepach, kontenerach na budowie lub w pobliżu budowy wynajmują kwatery. Na budowie współpracują ze sobą. Zawsze zachodzi potrzeba przeniesienia czegoś wspólnie, przytrzymania, podania, asekurowania siebie, nie ma więc technicznej możliwości, aby zachowali między sobą odległość 1–2 metrów.

Jeśli chodzi o zastosowanie środków zabezpieczających w postaci masek i rękawiczek gumowych, to w zasadzie jest to teoretycznie możliwe, jednak na budowie przy dużym wysiłku fizycznym nie jest możliwa praca na dłuższą metę w masce oraz w gumowych rękawiczkach. Pomimo tego, warto jednak podkreślić, że w trakcie pracy i poza pracą zespoły pracujące na budowie są zazwyczaj hermetyczne. Ważna jest na budowie dobra organizacja, aby nie prowadzić robót w tym samym czasie z innymi ekipami oraz wykluczyć bezpośrednie bliskie kontakty z osobami, które muszą się pojawić na budowie, a także poza budową. Na budowie takimi osobami mogą być inwestor, kierownik budowy, inspektor nadzoru inwestorskiego oraz osoby przyjeżdżające zrealizować krótkoterminowe zlecenia.

Zamawianie materiałów

Dostawy materiałów też mogą być realizowane bezpiecznie. Zazwyczaj budowy domów jednorodzinnych są realizowane przez firmy handlowe usytuowane w okolicy budowy. Jest to bardzo wygodne zarówno dla inwestora, jak i wykonawców, zwłaszcza jeśli dostawy są realizowane w dosyć szerokim zakresie. Prężnie działające, dobrze zorganizowane firmy handlowe dowożą materiały na zamówienie dosłownie na telefon, po wcześniejszym ustaleniu harmonogramu dostaw. Dowiozą na miejsce i na czas, również wtedy, gdy na budowie zabraknie materiałów, ale też odbiorą, jeśli zostanie ich nadwyżka.

Materiały mogą być sprawnie dostarczone za pomocą samochodów z dźwigiem, tzw. HDS. Kierowca wówczas sam obsługuje rozładunek. Wykonawcy mogą jedynie asekurować towar przy rozładunku.

Firmy handlowe niekiedy współpracują długoterminowo z wykonawcami, jeśli ci działają na obszarze w zasięgu ich dostaw. Obsługują też inwestycje, jeśli ustalą to z inwestorem. Płatności można natomiast dokonać bez ryzyka przelewem lub kartą. Solidne firmy handlowe, mające już swoją markę, dbają o klientów i podnoszą jakość swoich usług, idąc z duchem czasu i ogólnymi trendami.

Zlecenia i wykonawcy na jeden dzień

Oprócz ekip pracujących dłuższy czas, na budowie muszą się także pojawić osoby na krótko. Są to na przykład geodeta, który przyjedzie wytyczyć budynek, czy operator koparki, który musi wykonać roboty ziemne w ciągu jednego dnia; to samo dotyczy ekipy montażowej, np. do stropu. Powinni oni jednak skoordynować swoje prace i wykonać je w kooperacji z wykonawcą stanu surowego. Jest jednak możliwe, aby zachowali między sobą bezpieczną odległość. Sprzyja temu to, że jest to współpraca z pojedynczymi osobami, więc zachowanie ostrożności jest jak najbardziej możliwe.

Inwestor na budowie

Inwestor pojawia się, jeśli chce zobaczyć postęp robót albo omówić jakieś kwestie z wykonawcami lub być w trakcie ważnych momentów na budowie. Nic więc nie stoi na przeszkodzie, aby mógł się pojawić na budowie, zachowując odpowiednią odległość 2 metrów od osób, z którymi przyjechał się spotkać, a także stosując środki ostrożności w postaci maseczki czy rękawiczek. Wszelkie kwestie zorganizowania dostaw materiałów na budowę, płatności można załatwić online i przez telefon. Również większość spraw można omówić przez telefon i za pomocą maila z kierownikiem budowy, który może być „oczami” inwestora na budowie.

Kierownik na budowie

W trakcie prowadzenia inwestycji niezbędne są wizyty kierownika na budowie. Jego praca nie powinna polegać tylko na kontrolach i odbiorze wykonanych robót. Zawsze powinien on też brać udział w poinformowaniu i poinstruowaniu wykonawców przed rozpoczęciem robót o warunkach wykonania i odbioru prac, do których będą przystępować. Następnie powinien dokonać kontroli robót w trakcie oraz przy odbiorach częściowych i końcowym.

Kierownik budowy powinien pojawiać się zawsze w kluczowych momentach budowy domu. Im częściej będzie on na budowie, tym lepiej. To, że jest samodzielny, daje mu też możliwość pojawiania się na budowie w trakcie robót albo pod nieobecność wykonawców. Daje mu to również możliwość zachowania odpowiednich środków ostrożności, czyli zachowania odległości, może też oczywiście założyć maseczkę i nawet rękawiczki gumowe, jeśli jest to uzasadnione, bo na przykład będzie dotykał rzeczy na budowie lub zbliżał się do wykonawców.

Jeśli się da, wiele spraw może też ustalić przez telefon i za pomocą maila, jednak nie jest możliwe, aby się udało w ten sposób kierować budową. Wizyty kierownika budowy są więc na budowie niezbędne. To samo dotyczy inspektora nadzoru inwestorskiego, którego charakter pracy jest w pewnym zakresie podobny do pracy kierownika budowy.

Łatwe technologie sprzyjają budowaniu w trudnych czasach

Oprócz wszystkich kwestii organizacyjnych, które można urządzić tak, aby budowy były prowadzone dosyć bezpiecznie w kontekście ograniczania zakażenia, to wydaje się, że ważnym ogniwem sprzyjającym temu bezpieczeństwu jest również zastosowanie łatwych i znanych wykonawcom technologii budowania. W kontekście tego, co jest napisane wyżej wynika, że im budowa jest prostsza, tym lepiej, bo z większym prawdopodobieństwem może być realizowana w pewnym zakresie samodzielnie przez wykonawców, bez podwyższonego ryzyka, że może być coś nie tak. Chociaż kontroli nigdy za wiele. Zatem łatwe, znane wykonawcom technologie sprawdzają się w takiej sytuacji najlepiej.

Technologie te sprawdzają się zarówno w czasach boomu budowlanego, jak i obecnie, w czasach, gdy kontakty powinny być ograniczone. Korzyści jest o wiele więcej, bo łatwe technologie to również szybkie i niedrogie budowanie. Takim przykładem jest zastosowanie systemu budowania ścian z betonu komórkowego na cienką spoinę. To prosta i również znana oraz bardzo popularna technologia budowania ścian niewymagająca od wykonawcy długoletniej praktyki. Ściany wykonuje się za pomocą prostych narzędzi ułatwiających roboty murarskie. Docinanie bloczków za pomocą ręcznej piły, nakładanie zaprawy za pomocą prostych kielni jest bardzo łatwe.

Warto tu przytoczyć jeszcze przykład stropów. W zasadzie wszystkie systemy stropowe są stosowane w budownictwie mieszkaniowym. Jeśli są to stropy gęstożebrowe, to są to rozwiązania znane od lat. Wykonawcy je znają i zazwyczaj wiedzą, na czym polega ich wykonanie. Dobrym pomysłem jest też zastosowanie na przykład prefabrykowanych systemów stropowych. Wówczas ekipa montażowa jest w stanie w ciągu jednego dnia zamontować strop. Może to być zewnętrzna ekipa montażowa, która powinna podczas budowy pracować samodzielnie. Tego typu rozwiązania są efektywne.

Przykładami takich stropów są stropy Teriva panel. Można to rozwiązanie nazwać hybrydowym, łączącym w sobie znany strop gęstożebrowy ze stropem prefabrykowanym. W ten sposób wykorzystane są zalety stropu gęstożebrowego oraz prefabrykowanego. To rozwiązanie, które bardzo upraszcza wykonawstwo. Niepotrzebne są podpory montażowe, strop można montować za pomocą HDS z auta, które przywiozło płyty na budowę. Tym samym nie ma uciążliwych robót, które dotyczą stropu gęstożebrowego, czyli ręcznego układania belek stropowych i rozkładania pustaków stropowych. Montaż stropu można wykonać za pomocą czterech osób wraz z operatorem dźwigu. Po montażu stropu należy go dozbroić zgodnie z zaleceniami producenta. Następnie wykonanie nadbetonu można wykonać tego samego dnia lub powierzyć to ekipie wykonującej stan surowy. Tak samo jest w przypadku innych stropów panelowych: stropu Vector oraz smart. Ekipa montażowa montuje strop jednego dnia na zasadzie robót zleconych albo powiązanych, polegających na zakupie stropu wraz z montażem.

Podobna sytuacja jest również wtedy, gdy zastosuje się prefabrykowaną więźbę dachową z wiązarów dachowych. Co prawda nie do wszystkich budynków da się zastosować prefabrykaty dachowe. Jeśli dach jest skomplikowany o wielu połaciach, to lepiej zastosować tradycyjną więźbę drewnianą.

Dla wykonawców bez doświadczenia przydatne mogą być na przykład filmy szkoleniowe, z których dowiedzą się, na co należy zwrócić uwagę przy budowaniu na cienkie spoiny. Na takich filmach, przygotowanych m.in. przez producentów materiałów ściennych, mogą oni dosłownie krok po kroku zobaczyć, jak budować ściany i jak korzystać z narzędzi. Renomowane firmy produkujące materiały ścienne chcą w ten sposób brać również odpowiedzialność za prawidłowe wykonawstwo i jakość techniczną budynków. Takie wsparcie to korzyść zarówno dla inwestora, jak i wykonawcy. Kierownik budowy również na tym korzysta, ponieważ będzie miał pewność, że wykonawcy sobie radzą.

Podsumowanie

Małe budowy, czyli na przykład budowy budynków jednorodzinnych, są możliwe do realizowania w obecnych czasach. Oczywiście, o ile jest możliwe przestrzeganie zaleceń odpowiednich służb. Na tę chwilę i na obecne zalecenia polegające na ograniczeniu kontaktów jest to możliwe do spełnienia.

Małe, hermetyczne zespoły, a także pozostali uczestnicy procesu budowlanego: inwestor, kierownik budowy, inspektor nadzoru inwestorskiego, wykonawcy zewnętrzni (krótkoterminowi) mogą się wzajemnie mijać. Jest możliwe zorganizowanie procesu budowy w taki sposób, aby ograniczyć wzajemne kontakty, które mogłyby się przyczynić do rozprzestrzeniania wirusa. Trzeba tylko zwrócić uwagę na właściwe zorganizowanie wszystkich kluczowych elementów budowy: wymiany informacji, dokonywania czynności kontrolnych, dostaw materiałów oraz wymian ekip budowlanych. Tym samym ograniczenia, które wynikają z zapobiegania zakażeniu nie spowodują dezorganizacji na budowie. Mogą się przyczynić do tego, że budowa będzie przebiegała sprawnie i zgodnie z założonym harmonogramem.

Tego typu środki zaradcze i prewencja mają również wpływ na zachowanie bezpieczeństwa pracy na budowie. Nie sprzyjają bowiem powstawaniu chaosu, a wręcz przeciwnie, bo wymuszają dobrą organizację. Aby to się jednak powiodło, muszą o to zadbać wszyscy powiązani z budową uczestnicy, czyli inwestor, wykonawcy, kierownik budowy, dostawcy materiałów i inne osoby zaangażowane w proces inwestycyjny. To nie tylko troska o siebie i innych, ale też odpowiedzialność.

Należy pamiętać, że budowa to nie tylko proces fizycznego tworzenia obiektu budowlanego. Kontekst jest o wiele szerszy, również społeczny i gospodarczy. To również utrzymanie wielu ludzi i firm, których byt zależy od ich pracy i działalności.

Jak sobie radzisz z budową podczas pandemii? Podziel się w komentarzu! »