Wiercenie studni – kiedy warto, jakie są koszty i formalności

W artykule:

• Proces wiercenia – techniczne aspekty wykonania ujęcia
• Formalności przy wierceniu studni w Polsce
• Lokalizacja studni
• Koszty wiercenia studni – czynniki wpływające na cenę

Tradycyjnym sposobem pozyskiwania wody są studnie kopane, jednak studnia głębinowa sięga do głębszych warstw wodonośnych, często zlokalizowanych kilkadziesiąt metrów pod powierzchnią gruntu. Dzięki temu, ujęcie jest znacznie mniej podatne na sezonowe wahania poziomu wód gruntowych oraz zanieczyszczenia pochodzące z powierzchni terenu – środków ochrony roślin, nawozów, nieszczelnych szamb czy ścieków bytowych. Woda ze studni głębinowej cechuje się wyższą stabilnością mikrobiologiczną i mineralną, co ma znaczenie zarówno dla celów konsumpcyjnych, jak i gospodarczych.

Zobacz też: Dotacje do OZE dla konsumentów w 2025 roku

Proces wiercenia – techniczne aspekty wykonania ujęcia

Prace związane z budową studni głębinowej rozpoczynają się od analizy lokalnych warunków hydrogeologicznych. Na tym etapie nieoceniona jest pomoc geologa, który na podstawie dostępnych map oraz ewentualnych badań terenowych oceni głębokość występowania warstwy wodonośnej, jej wydajność oraz jakość wody. Należy pamiętać, że nie każda działka nadaje się do wykonania studni – niekiedy występują warstwy nieprzepuszczalne, bardzo głębokie zwierciadło wody lub zanieczyszczone poziomy wodonośne, co może wpłynąć na opłacalność inwestycji.

Sam proces wiercenia odbywa się przy użyciu specjalistycznych wiertnic obrotowych lub udarowych. W miarę postępu odwiertu instalowane są rury osłonowe oraz filtracyjne, które zabezpieczają kolumnę studzienną przed zapadaniem się i umożliwiają filtrację wody. Po osiągnięciu odpowiedniej głębokości wykonuje się płukanie studni oraz próby wydajnościowe, które pozwalają dobrać parametry pompy głębinowej. Dopiero na tym etapie można mówić o zakończeniu fazy technicznej – kolejnym krokiem jest wyposażenie ujęcia w niezbędną infrastrukturę, taką jak pompa, hydrofor, zabezpieczenia elektryczne, automatykę sterującą czy głowicę ochronną.

Formalności przy wierceniu studni w Polsce

Zgodnie z obowiązującym prawem wodnym, budowa studni nie zawsze wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Właściciel działki może wykonać studnię głębinową bez dodatkowych formalności, jeżeli głębokość odwiertu nie przekracza 30 metrów, a dobowe pobory wody nie przekraczają 5 m³. W takim przypadku wystarczy zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta.

Inaczej sytuacja wygląda w przypadku studni głębszych lub o większej wydajności. W takich przypadkach konieczne jest spełnienie dodatkowych formalności:

• Otrzymanie zezwolenia wodnoprawnego wystawianego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne „Wody Polskie”. Aby je otrzymać należy przedłożyć wniosek wraz z informacją w jaki sposób przyszła studnia zostanie wybudowana i jaka jest jej lokalizacja oraz kryteria użytkowania gruntu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania odwiertu.
• Wymagane jest także określenie sposobu wykorzystania studni, np. do celów mieszkalno-bytowych.
• Dokumenty, które należy dołączyć to: wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wypis z ewidencji gruntów, które obejmują nieruchomości w zakresie lokalizacji przyszłej studni, dokumentacja dotycząca hydrogeologii, ocena wolnoprawna, decyzja środowiskowa, projekt instrukcji gospodarki wodnej, zgoda właściciela urządzeń kanalizacyjnych oraz dowód uiszczenia opłaty.

Lokalizacja studni

Dodatkowo należy uwzględnić obowiązujące przepisy dotyczące lokalizacji studni – minimalne odległości od granicy działki, budynków mieszkalnych, szamb, oczyszczalni ścieków i innych ujęć wody. 

Odległość pomiędzy osią odwiertu a pozostałymi elementami architektury powinna wynosić nie mniej niż:

• od granicy działki: 5 m
• od budynków inwentarskich: 15 m
• od wybiegu dla zwierząt: 70 m
• od zbiorników na nieczystości: 15 m
• od przewodu kanalizacji rozsączającej: 30 m
• od rowu na poboczu drogi: 7,5 m.

W przypadku naruszenia tych wytycznych może dojść do zakwestionowania legalności inwestycji lub jej późniejszego użytkowania.

Koszty wiercenia studni – czynniki wpływające na cenę

Koszt wykonania studni głębinowej zależy przede wszystkim od głębokości odwiertu, rodzaju gruntu, lokalizacji inwestycji oraz jakości zastosowanych materiałów i komponentów. Średnia cena wiercenia oscyluje w granicach 300–450 zł za metr bieżący odwiertu. Do tego należy doliczyć koszty rur, filtra, głowicy, pompy głębinowej, zbiornika hydroforowego, instalacji elektrycznej i montażu całego systemu.

W przypadku przeciętnej studni o głębokości 30–40 metrów i standardowym wyposażeniu, całkowity koszt inwestycji waha się między 15 000 a 30 000 zł. Należy jednak pamiętać, że są to wartości orientacyjne – w trudnych warunkach geologicznych lub przy bardziej zaawansowanej automatyce, koszt może wzrosnąć nawet do 50 000 zł.

Ważnym aspektem długofalowym jest koszt eksploatacji – w przypadku pomp energooszczędnych, zasilanych z instalacji fotowoltaicznych, koszty mogą być bliskie zeru. Własne ujęcie pozwala również uniezależnić się od podwyżek cen wody oraz opłat abonamentowych.