Jak się pozbyć pleśni i grzyba z łazienki?

Przyczyny pojawienia się pleśni

Pleśń najlepiej rozwija się w środowisku o podwyższonym zawilgoceniu i umiarkowanych temperaturach. Na ścianach wewnątrz pomieszczeń są to miejsca występowania mostków termicznych, spowodowane brakiem docieplenia muru, gdzie na styku powierzchni ściany z otoczeniem występuje zjawisko skraplania się wilgoci. Takie miejsca charakteryzują się stałą podwyższoną wilgotnością, która sprawia, że łatwo przylegają do nich mikrocząsteczki organiczne (kurz, tłuszcz itp.) i tworzą znakomite warunki dla rozwoju pleśni.

Osadzające się na takim podłożu zarodniki pleśni szybko wytwarzają grzybnię, która systematycznie wrasta w ścianę, a obumieranie starych komórek i mnożenie się nowych zwiększa obecność substancji organicznych, stanowiących podłoże dla rozwoju innych organizmów.

W miarę wzrostu kolonii pleśni rośnie dodatkowo stopień absorbowanej przez nią wilgoci bytowej, unoszącej się z prądami konwekcyjnymi powierza. W rezultacie powiększa się zakres oddziaływania pleśni na ścianę, a warunki mieszkaniowe ulegają pogorszeniu. Wyjściem z takiej sytuacji jest ocieplenie ściany.

Bardzo dobrym i zarazem najprostszym rozwiązaniem są osuszacze powietrza, które niwelują stopień zawilgocenia naszego domu.

Mogą też występować inne przyczyny zawilgocenia, np. przebiegające w murze nieocieplone rury wodociągowe, które również na powierzchni ściany tworzą mostki termiczne. Ich otulenie zazwyczaj usuwa problem.

Utrzymywanie się wilgoci w ścianie może też być skutkiem zacieków, które spowodowane są wadliwie działającymi instalacjami wodno-kanalizacyjnymi, niewłaściwymi systemami odprowadzania wód deszczowych, ich uszkodzeniami, błędnymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi budynku powodującymi podcieki (np. brakiem lub złym wykonaniem okapów, niespełnieniem wymogów technologicznych dotyczących spadków połaci dachowych, powierzchni tarasów i balkonów), złym wykonawstwem lub brakiem konserwacji (zapchaniem) instalacji odprowadzających wodę itp. Takie usterki bezwzględnie wymagają usunięcia.

Pojawianie się kolonii pleśni może również wynikać z przyczyn prozaicznych: braku wentylacji w pomieszczeniu, zwłaszcza takim, gdzie występują zjawiska podwyższonej emisji pary wodnej, np. w łazienkach. Prądy konwekcyjne unoszą ją do stref, gdzie ulega skraplaniu.

Wyjściem z sytuacji jest zmiana warunków klimatycznych w pomieszczeniu (zwiększenie cyrkulacji powietrza, optymalizacja wentylacji grawitacyjnej itp.).

Pleśń i grzyb w łazience

Czarny, zielony, brązowy czy nawet biały nalot na fugach glazury oraz w rogach wanny lub kabiny prysznicowej to częsty obraz łazienek z niesprawnie działającym systemem wentylacyjnym, słabo ogrzewanych, niewietrzonych i źle zaizolowanych.

Brak wymiany powietrza to bezpośrednia przyczyna tworzenia się pleśni. Pośrednio do tego problemu przyczynili się także projektant budynku, wykonawca i użytkownicy.

Bardzo często przyczyną zagrzybienia fug są bowiem źle ułożone płytki lub nieumiejętnie zamocowane brodziki, wanny czy umywalki. Niefachowość osoby wykonującej łazienkę powoduje, że w narożnikach okładziny lub przy wspomnianych elementach gromadzi się woda, co powoduje trwałe zawilgocenie ściany lub podłogi.

Z pozoru wydawać by się mogło, że takie wykwity nie stanowią wielkiego problemu, a przetarcie szmatką wystarczy, by się ich pozbyć. Nic bardziej mylnego, ponieważ bez zlokalizowania przyczyny i usunięcia całej grzybni nieestetyczny nalot powróci w krótkim czasie. Zewnętrze ślady pleśni są jedynie objawem tego, co dzieje się w środku. Zazwyczaj zainfekowane są całe fugi, silikonowe uszczelnienia, a w niektórych przypadkach nawet mur.

Pojawienie się na powierzchni widocznych plam jest efektem rozwijającej się wewnątrz już od dłuższego czasu pleśni lub grzyba.

W zwalczaniu tego typu niechcianych gości najważniejsza jest szybka reakcja i dogłębne działanie, które nie pozwolą im się rozprzestrzenić i zadomowić.

• Pierwszym kro­kiem będzie dokładne usunięcie zajętych pleśnią miejsc - fugę należy całkowicie i dokładnie usunąć, a silikonowe uszczelnienia wyciąć ostrym nożem możliwie głęboko.
• Drugim etapem jest pokrycie tych fragmentów specjalnym środkiem pleśniobójczym lub grzybobójczym. Pozostawienie choćby odrobiny grzyba lub pleśni stanie się siedliskiem następnych wykwitów. Dlatego bardzo ważne jest użycie specjalnego środka, który na dobre usunie wszelkie pozostałości.

Pamiętając, że oczyszczane miejsca zazwyczaj zlokalizowane są w pobliżu armatury i ceramiki łazienkowej, należy wybrać przeznaczony do tego preparat, który nie zniszczy powierzchni glazurowanych, szkliwionych itp.

Usunięcie zajętych pleśnią fug i dokładne zaimpregnowanie tych miejsc przeznaczonym do tego środkiem pozwoli uporać się z bieżącym problemem. Jednak w łazience, która już raz została zaatakowana przez tego typu mikroorganizmy, problem może powracać.

Dobrym sposobem na uniknięcie pojawienia się nowych wykwitów jest zastosowanie materiałów odpornych na działanie pleśni i grzybów.

Dobrze jest wypełnić oczyszczone spoiny specjalną fugą, która nie jest podatna na wnikanie wody i brudu. W ten sposób łatwiej będzie po każdej kąpieli osuszyć te miejsca.

Również różnego rodzaju uszczelnienia warto wykonać przy użyciu silikonów, które przeznaczone są do pomieszczeń sanitarnych i wykazują odporność na pleśń i grzyby. Na rynku dostępnych jest wiele środków tego typu.

Dobrym, ale dość drogim rozwiązaniem jest zastosowanie fugi epoksydowej. Zaletą tego typu spoiny jest m.in. wysoka odporność na zawilgocenie.

Bez względu jednak na sposób wypełnienia spoiny wymagana jest zmiana mikroklimatu w łazience oraz zapewnienie w niej większej wymiany powietrza. Inaczej zagrzybienie wcześniej czy później powróci. Należy więc często wietrzyć pomieszczenie.

Warunki termiczne wewnątrz pomieszczenia także wpływają na rozwój pleśni. Niskie temperatury ograniczają ruchy konwekcyjne powietrza, a więc spowalniane zostają procesy osuszania miejsc mokrych na ścianach. Niedogrzewanie pomieszczeń może więc stanowić czynnik wspomagający ich wegetację.

Jak usunąć pleśń ze ściany?

Jedynym sposobem jest usunięcie pleśni z powierzchni ściany wraz z usunięciem przyczyn zawilgocenia. W żadnym innym przypadku gwarancji takich nie ma.

Usuwanie pleśni najprościej daje się przeprowadzać metodami mechaniczną i chemiczną:

• mechanicznie zdziera się warstwę pleśni wraz z grzybnią,
• chemicznie oczyszczoną powierzchnię odkaża odpowiednimi preparatami pleśnio- i grzybobójczymi.

W trakcie wykonywania takich prac bezwzględnie należy przestrzegać zaleceń ich producentów, aby nie doszło do przypadkowych zatruć.

Tak przygotowaną powierzchnię ściany wykańcza się zgodnie z regułami sztuki budowlanej.

Czyszczenie ścian i elewacji

• Zainfekowaną powierzchnię należy wstępnie oczyścić z nalotów jeszcze przed zastosowaniem preparatu grzybobójczego.
• Technologię czyszczenia (ręcznie lub mechanicznie - za pomocą myjki ciśnieniowej) trzeba dobrać indywidualnie do sytuacji. O wyborze decyduje wielkość powierzchni, jej lokalizacja i stopień zainfekowania.
• Bardzo silne naloty trzeba usunąć mechanicznie.
• Jeśli zagrzybienie powierzchni jest lekkie, naloty można zdrapać szczotką na mokro i odkurzyć z pyłu.

Szczegóły techniczne, a więc typ dyszy oraz wielkość ciśnienia w przypadku mycia ciśnieniowego lub sztywność włosia szczotek do usuwania ręcznego, należy dobrać odpowiednio do intensywności zabrudzenia i wytrzymałości podłoża. W trakcie czyszczenia trzeba być przygotowanym na ryzyko odpadania słabych warstw podłoża.

Jakość podłoża można określić na podstawie próby mycia jego fragmentu. Jeśli np. tynk jest słaby, a nie jest przewidziana jego wymiana, lub gdy czyszczona powierzchnia jest niewielka, np. w przypadku fug, nalot należy usuwać ręcznie, używając szczotek z odpowiednio sztywnym włosiem.

Myjką wysokociśnieniową z dyszą z płaskim strumieniem wody posługujemy się, usuwając naloty z elewacji, gdy tynki są silnie związane z podłożem i nie zachodzi ryzyko ich uszkodzenia.

Odkażanie

Preparat odkażający nanosi się równomiernie na podłoże pędzlem, wałkiem malarskim lub metodą natryskową.

Ze względu na możliwość występowania grzybni w różnych fazach rozwoju (łatwą do unicestwienia grzybnię wegetatywną i kiełkujące zarodniki oraz dużo bardziej odporne formy przetrwalnikowe takie jak konidiom) preparat trzeba nanosić kilkakrotnie.

Zabezpieczanie przed ponownym wystąpieniem korozji

• Jeżeli skuwana była wierzchnia warstwa podłoża, należy ją odtworzyć, używając odpowiednich zapraw (zgodnie z technologią ich stosowania).
• Malowanie powierzchni, na których zastosowano preparat grzybobójczy, można przeprowadzić nie wcześniej niż po 48 godz. od użycia środka.
• W przypadku zastosowania preparatu wewnątrz użytkowanie pomieszczeń można rozpocząć po upływie 48 godz. od naniesienia środka.
• Do malowania najlepiej użyć preparatów lub farb silikonowych. Ograniczą one chłonność podłoża i zmniejszą ryzyko ponownego ­skażenia.