Tynki renowacyjne, czyli skuteczny sposób na mokre ściany

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na fakt, że tynki renowacyjne nie zastąpią prawidłowo wykonanej i funkcjonującej izolacji przeciwwilgociowej lub przeciwwodnej budynku. Zastosowanie samych tynków renowacyjnych nie sprawi, że nagle ze ścian zniknie woda, a z powietrza usunięty zostanie zapach stęchlizny. Jeśli nie będzie skutecznej izolacji przeciwwilgociowej, to ściany nigdy samoistnie nie będą suche.

Zawsze należy usunąć źródło zawilgocenia, a nie tylko jego skutki w postaci mokrych ścian czy zapachu wilgoci i stęchlizny w powietrzu. Tynki renowacyjne ułatwiają i przyspieszają proces osuszania ścian po powodzi, zalaniu lub zawilgoceniu oraz umożliwiają wykonanie nowej wyprawy tynkarskiej na jeszcze wilgotnym podłożu.

Zbyt wilgotne mury nie są bowiem odpowiednim podłożem dla nowych tynków wapiennych, cementowo-wapiennych czy cementowych, a czasami wręcz uniemożliwiają ich zastosowanie, np. w przypadku tynków gipsowych.

Zasada działania

Mechanizm działania tynków renowacyjnych polega na uzyskaniu takiej struktury wyprawy tynkarskiej, która umożliwi odparowanie wilgoci i wykrystalizowanie soli wewnątrz warstwy tynku, zanim wilgoć pojawi się na jego powierzchni.

Tynk renowacyjny przejmuje z podłoża wilgoć w postaci ciekłej, wchłaniając ją na głębokość tylko kilku milimetrów.

Następnie wilgoć transportowana jest w kierunku zewnętrznej powierzchni tynku – na tym etapie następuje jej odparowanie – woda zmienia stan skupienia z postaci ciekłej na parę wodną. Bezpośrednio na powierzchni tynku wilgoć pojawia się już zatem wyłącznie w postaci pary wodnej.

Natomiast w przypadku zwykłych, tradycyjnych tynków cementowych lub cementowo-wapiennych proces wysychania następuje tylko na powierzchni tynku. Oznacza to, że woda z zawilgoconego podłoża przechodzi w postaci ciekłej przez całą grubość warstwy i w takiej też postaci pojawia się na powierzchni tynku.

Stałe zawilgocenie tynku na całej grubości osłabia jego przyczepność i wytrzymałość, zmniejsza mrozoodporność oraz podwyższa podatność na skażenia biologiczne. Bardzo istotne jest również to, że odparowanie wody następuje na powierzchni tynku – oznacza to bowiem, że transportowane przez wodę sole tam właśnie się odkładają. Krystalizacja soli powoduje natomiast rozsadzanie i niszczenie spójności wierzchniej warstwy tynku, a także odspojenia i osypywanie powierzchni.

W przypadku tynków renowacyjnych odparowanie zachodzi wewnątrz struktury tynku, a sole w ogóle nie trafiają na powierzchnię, są bowiem składowane w porach tynku, stopniowo je wypełniając przez kolejne lata eksploatacji. Skuteczność tynków renowacyjnych szacuje się na około 20–30 lat.

Tylko systemy

Tynki renowacyjne tworzą tzw. systemy, czyli zestawy kilku wzajemnie uzupełniających się materiałów, które powinny być zawsze stosowane łącznie. System składa się zazwyczaj z obrzutki, tynku podkładowego i tynku renowacyjnego nawierzchniowego (właściwego).

Oprócz tych materiałów stosowane są również materiały uzupełniające – preparaty neutralizujące wykrystalizowane już w podłożu sole, preparaty grzybobójcze itp. Każda warstwa ma określone zadanie i nie może zostać pominięta. Stosowanie rozwiązań systemowych, pochodzących od jednego producenta i postępowanie według zalecanej przez niego technologii jest gwarancją skuteczności tynków renowacyjnych.

Jak stosować tynki renowacyjne

Technologia nakładania tynków renowacyjnych różni się od sposobu wykonywania tradycyjnych wypraw tynkarskich. Trzeba przede wszystkim zachować większy reżim technologiczny, zapewniający uzyskanie i zachowanie ich specyficznych właściwości. Dotyczy to nawet mieszania suchej mieszanki z wodą na etapie przygotowywania zaprawy.

Trzeba ściśle przestrzegać zalecanej przez producenta ilości wody, a także czasu mieszania – tylko wówczas uzyska się zaprawę o oczekiwanym stopniu porowatości zarówno w stanie mokrym, jak i po utwardzeniu, gwarantującą skuteczność nałożonego tynku. Warstwy systemu powinny być wykonywane zgodnie z technologią, a szczególnie ważne jest przestrzeganie zalecanych grubości poszczególnych warstw.

Kolejne etapy prac:

1. Przygotowanie podłoża. Stare tynki należy usunąć do wysokości około 80 cm powyżej widocznej linii zawilgocenia, wykuć zaprawę murarską ze spoin na głębokość około 20 mm. W przypadku budynków popowodziowych tynki trzeba usunąć w całości, a podłoże zdezynfekować. Pomieszczenia, w których usunięto tynki, należy poddać procesowi osuszenia. Możliwości jest tutaj wiele, od osuszania naturalnego, przez sztuczne, np. kondensacyjne, po tak nowoczesne sposoby jak metoda mikrofalowa. W razie konieczności należy zastosować preparaty do odsalania lub odgrzybiania powierzchni. Po wykonaniu tych zabiegów, spoiny trzeba wypełnić nową zaprawą. Następnie należy wykonać warstwę sczepną z obrzutki, zaprawy o wysokiej wytrzymałości mechanicznej, która zapewni przyczepność kolejno nakładanym warstwom. Najczęściej zalecane jest nakładanie obrzutki półkryjąco, na około 50% tynkowanej powierzchni.
2. Nakładanie warstwy podkładowej stosowane jest przy średnim lub wysokim poziomie zasolenia. Jej zadaniem jest magazynowanie soli oraz wyrównanie podłoża, tynk renowacyjny jest bowiem skuteczniejszy, jeśli jego warstwa ma równomierną grubość. Przy niskim stopniu zasolenia podłoża nie stosuje się warstwy podkładowej. Bezpośrednio po ułożeniu powierzchnię tynku podkładowego należy przeciągnąć twardą szczotką lub pacą zębatą, tak aby utworzyć rowki i nacięcia zwiększające przyczepność właściwej warstwy tynku renowacyjnego.
3. Nakładanie tynku renowacyjnego magazynującego sole. Tynk nanosi się równomierną warstwą, ręcznie lub mechanicznie, na odpowiednio stwardniałą warstwę obrzutki lub tynku podkładowego. Nadmiar ściąga się za pomocą łaty, a powierzchnię wyrównuje. Tynk należy lekko zacierać, ale bez filcowania powierzchni (aby go nie uszczelnić). Uzyskaną powierzchnię można malować.