Stropy międzypiętrowe w budownictwie mieszkaniowym - przyczyny złej izolacji akustycznej
Jakie są przyczyny złej izolacji akustycznej stropów międzypiętrowych w budynkach mieszkalnych?
Fot. www.freeimages.com
Jakie są typowe przyczyny źle wykonanych izolacji akustycznych masywnych stropów (np. płyt żelbetowych) i lekkich stopów drewnianych w budynkach wielorodzinnych? Jakie są aktualne wymagania normowe? Zobacz propozycje poprawnych rozwiązań.
Zobacz także
Baumit Termomodernizacja to więcej niż niższe rachunki za ogrzewanie
Choć o termomodernizacji myślimy najczęściej w kontekście obniżenia kosztów ogrzewania zimą, niesie ona ze sobą o wiele więcej korzyści. Nie tylko zapobiega wychłodzeniu wnętrz podczas mrozów, lecz także...
Choć o termomodernizacji myślimy najczęściej w kontekście obniżenia kosztów ogrzewania zimą, niesie ona ze sobą o wiele więcej korzyści. Nie tylko zapobiega wychłodzeniu wnętrz podczas mrozów, lecz także chroni je przed nadmiernym nagrzewaniem w czasie upałów, zapewniając mieszkańcom optymalny komfort termiczny przez cały rok. A to dopiero część tego, co można zyskać dzięki dobrze zaplanowanej inwestycji.
PCC Prodex Sp. z o.o. Ocieplenie pianą PUR – od porównania ofert do wyboru wykonawcy
Ta sama powierzchnia i grubość ocieplenia, a jednak różne oferty i koszty realizacji. Na cenę izolacji pianą PUR wpływają rodzaj i jakość materiału, stopień skomplikowania prac, a przede wszystkim przygotowanie...
Ta sama powierzchnia i grubość ocieplenia, a jednak różne oferty i koszty realizacji. Na cenę izolacji pianą PUR wpływają rodzaj i jakość materiału, stopień skomplikowania prac, a przede wszystkim przygotowanie ekipy. To właśnie wiedza i doświadczenie wykonawców mają kluczowe znaczenie – od nich zależy prawidłowe przetworzenie systemu i aplikacja piany. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę w wycenie i jak wybrać firmę, której powierzysz ocieplenie domu.
Tradycyjne łączniki fasadowe czy technika wstrzeliwana – jak wybrać najlepszą metodę mocowania izolacji
O trwałości elewacji w dużej mierze decydują łączniki fasadowe, które odpowiadają głównie za ochronę ocieplenia przed ssącymi siłami wiatru i stabilność całego systemu ocieplenia przez długie lata. Jednocześnie...
O trwałości elewacji w dużej mierze decydują łączniki fasadowe, które odpowiadają głównie za ochronę ocieplenia przed ssącymi siłami wiatru i stabilność całego systemu ocieplenia przez długie lata. Jednocześnie rośnie zainteresowanie rozwiązaniami przyspieszającymi montaż. Kiedy zatem wybrać klasyczne kołki, a kiedy postawić na technikę wstrzeliwaną?
Dźwięk jest zjawiskiem falowym spowodowanym drganiem cząstek ośrodka sprężystego, np. powietrza, ciała stałego, cieczy.
Głównymi emiterami uciążliwych dźwięków przenikających do budynków są: środki transportu i komunikacji (hałas komunikacyjny), użytkownicy sąsiednich mieszkań (hałas bytowy) oraz urządzenia stacjonarne zainstalowane w budynkach mieszkalnych lub poza budynkiem (hałas instalacyjny).
Skala dźwięku jest skalą logarytmiczną i zmiana nawet o kilka decybeli ma znaczący wpływ na komfort akustyczny w pomieszczeniu (w bardzo szybkim czasie może przybrać formę hałasu). Hałas i związane z nim wibracje zaliczane są obecnie do najbardziej uciążliwych czynników zanieczyszczenia środowiska.
Aby chronić środowisko przed hałasem, ustanowiono wiele norm mających na celu ograniczenie tego zjawiska. Za nieprzestrzeganie tych przepisów określono kary, które obowiązują nie tylko w krajach UE.
Analiza propagacji hałasu bytowego
Każde ciało drgające w ośrodku sprężystym staje się źródłem energii akustycznej. Ilość tej energii wysyłanej przez źródło dźwięku w jednostce czasu jest mocą akustyczną źródła P [W]. W praktyce stosuje się pojęcie poziomu natężenia dźwięku opisane zależnością:
gdzie:
I - natężenie dźwięku źródła [W/m2],
Io - natężenie dźwięku odniesienia; (Io = 10-12 W/m2) [dB].
Fala akustyczna padająca na przegrodę pobudza ją do drgań, co powoduje dalsze przenoszenie dźwięku. W zależności od dróg rozprzestrzeniania się dźwięku można je podzielić na:
- powietrzne, rozprzestrzeniające się w powietrzu,
- materiałowe (drgania i wstrząsy), rozprzestrzeniające się w konstrukcji budynku.
Szczególnym przypadkiem dźwięku materiałowego, przenoszonego przez stropy, jest dźwięk uderzeniowy, wywołany uderzeniem lub toczeniem przedmiotów.
Dźwięki uderzeniowe, podobnie jak powietrzne, rozprzestrzeniają się drogą bezpośrednią przez strop lub drogami pośrednimi. Schemat przenoszenia dźwięków przez przegrody budowlane pokazano na RYS. 1-2 [1].
RYS. 1-2. Schemat przenoszenia dźwięków przez przegrody budowlane: przenoszenie dźwięków uderzeniowych - transmisja dźwięku pionowa, przenoszenie dźwięków uderzeniowych – transmisja dźwięku pozioma; rys.: archiwa autorów
Dd - droga bezpośrednia, Df - materiałowe drogi boczne, i – pomieszczenie nadawcze, d - przegroda działowa po stronie odbiorczej, F - przegroda pomieszczenie nadawcze, j - pomieszczenie odbiorcze, D - przegroda działowa w pomieszczeniu nadawczym, f - przegroda boczna w pomieszczeniu odbiorczym, k - węzeł między przegrodami działową i boczną
Kiedy podejmuje się próbę oceny możliwości izolacyjnych wybranych przegród, niejednokrotnie bardzo trudno szybko ocenić, które z nich są lepsze pod względem akustycznym. Prawo masy (czyli im cięższy materiał, tym lepsza akustyka) sprawdza się tylko (nie zawsze) w przypadku przegród masywnych jednorodnych. W przypadku przegród warstwowych nie jest to zależność wprost proporcjonalna.
W przypadku przegrody złożonej ważne jest, aby tak dobrać materiały, by przy zachowaniu różnej masy powierzchniowej nie dochodziło do rezonansu, który wyłączałby zdolności izolacyjne jednej z warstw.
Istotnym elementem jest także sam materiał. Przykładowo styropian jako materiał sztywniejszy nie posiada tak dobrych właściwości tłumiących jak wełna mineralna. Innym rozwiązaniem stosowanym w ograniczeniu propagacji niekorzystnych dźwięków może być stosowanie podkładek z mat wibroizolacyjnych, które doskonale nadają się do stropów drewnianych.
Ważne, aby projektant i wykonawca podczas procesu inwestycyjnego rozpatrywali izolacyjność akustyczną jako całość i nie analizowali tylko poszczególnych przegród.
Określenie izolacyjności akustycznej przegrody
Miarą izolacyjności akustycznej przegrody jest izolacyjność akustyczna właściwa R wyrażana wzorem (pomiary laboratoryjne):
gdzie:
W1 - moc padająca na przegrodę po stronie nadawczej [W],
W2 - moc przeniesiona przez przegrodę na stronę odbiorczą [W].
W przypadku pomiarów terenowych (bezpośrednio w budynku) izolacyjność akustyczna właściwa przybliżona R' wyrażona jest wzorem:
gdzie:
W1 - moc akustyczna padająca na przegrodę [W],
W2 - moc akustyczna przenoszona przez przegrodę [W],
W3 - moc akustyczna przenoszona przez elementy boczne lub inne elementy [W].
Izolacyjność akustyczna właściwa przybliżona zawsze jest niższa niż R - ponieważ zawsze pomiar jest z udziałem przenoszenia bocznego R'.
Ograniczenie rozprzestrzeniania się dźwięków uderzeniowych w budynku wymaga zastosowania odpowiednich izolacji zmniejszających pobudzenie materiałowe konstrukcji u źródła i ograniczających rozprzestrzenianie się dźwięków materiałowych po konstrukcji. W takim przypadku konieczne jest odizolowanych powierzchni podłóg na styku ze ścianami pomieszczenia (tzw. podłogi pływające).
Podczas projektowania przegród, a zwłaszcza styku stropu ze ścianą, należy zwrócić uwagę (podobnie jak przy dźwiękach powietrznych) na poprawne zaprojektowanie takiego styku ze względu na przenoszenie boczne dźwięków uderzeniowych.
Uzyskanie normowej izolacyjności stropu od dźwięków uderzeniowych zawsze wymaga zastosowania na stropach podłóg z izolacją akustyczną. Metody obliczenia podane są w normie PN-EN 12354-2:2002 [2] oraz w instrukcji ITB nr 463/2011 [3].
Izolacyjność akustyczna od dźwięków uderzeniowych określana jest za pomocą wartości poziomu uderzeniowego, występującego w pomieszczeniu pod stropem, w czasie pracy znormalizowanego stukacza wytwarzającego dźwięki uderzeniowe. Im mniejsza wartość poziomu uderzeniowego, tym lepsza zdolność stropu do ograniczenia przenoszenia dźwięku.
Pierwszym parametrem charakteryzującym izolacyjność akustyczną stropu jest określany w warunkach laboratoryjnych (przy braku przenoszenia bocznego) poziom uderzeniowy znormalizowany:
gdzie:
Li - poziom średniego ciśnienia w pomieszczeniu odbiorczym [dB],
A - powierzchnia dźwiękochłonna w pomieszczeniu odbiorczym [m2],
A0 - chłonność akustyczna odniesienia [m2].
Gdy zostanie uwzględnione przenoszenie dźwięku drogami bocznymi, izolacyjność akustyczną stropu wyraża poziom uderzeniowy przybliżony normalizowany L’n.
Opisane parametry służą określeniu ważonego wskaźnika poziomu uderzeniowego znormalizowanego przybliżonego L’n,w. Jest to wskaźnik, za pomocą którego opisano wymagania normowe izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych. Oblicza się go ze wzoru:
gdzie:
K - poprawka zależna od masy powierzchniowej stropu, wynikająca z bocznego przenoszenia dźwięku między pomieszczeniami rozdzielonymi stropem, wartości zamieszczone w normie PN-EN 12354-2:2002 [2].
Pomiary - wyniki i analiza
Pomiary wykonano za pomocą miernika poziomu dźwięku DSA-50 i stukacza wzorcowego SM-1. Strop żelbetowy w budynku wielorodzinnym wykonanym metodą tradycyjną składał się z następujących warstw:
- płyta kanałowa żelbetowa gr. 24 cm,
- styropian EPS 100 gr. 2 cm (kondygnacja IV/V) i bez styropianu - pozostałe stropy,
- wylewka betonowa gr. 4 cm,
- warstwa wykończeniowa - panele podłogowe, w kuchni i częściowo w salonie płytki terakotowe.
Całkowita grubość stropu wynosiła ~31 cm. Na RYS. 3 przedstawiono strop w budynku drewnianym 5-kondygnacyjnym wykonanym metodą szkieletową. Całkowita grubość stropu wyniosła 36,5 cm.
Przykładowe wartości jednoliczbowych ważonych wskaźników poziomu uderzeniowego znormalizowanego przybliżonego L’n,w, zmierzone i obliczone dla stropu żelbetowego kanałowego przedstawiono na RYS. 4, a stropu drewnianego na RYS. 5.
W analizowanym budynku 5-kondygnacyjnym izolacyjność akustyczna od dźwięków uderzeniowych stropów żelbetowych między IV i V kondygnacją nie spełniała wymagań normowych [4, 5] (RYS. 4).
Równoważny poziom uderzeniowy L’n,w stropu drewnianego odczytany dla wartości 500 Hz z przesuniętej krzywej odniesienia wynosi L’n,w = 50 dB, co nie przekracza maksymalnej wartości poziomu uderzeniowego określonej w normie L’n,w max = 58 dB.
Zgodnie z wymaganiami [4, 5] analizowany strop drewniany spełnia wymagania izolacyjności od dźwięków uderzeniowych (RYS. 5).
Analiza stropów kanałowych (gęstożebrowych)
RYS. 3. Strop drewniany; rys.: archiwa autorów
1 - deska gr. 15 mm, 2 - płyta pilśniowa miękka, klejona, gr. 11 mm, 3 - płyta OSB 3, klejona, gr. 22 mm, 4 - wełna mineralna 40 kg/m3 gr. 100 mm, 5 - siatka metalowa, 6 - przerwa międzymodułowa gr. 80 mm, 7 - płyta OSB 3 gr. 12 mm, 8 - łaty drewniane 30×50 mm, 9 - 2×płyta OKF o gr. 12,5 mm, 10 - belka dwuteowa 60×300 mm, 11 - krawędziaki drewniane 50×150 mm
Popularne w Polsce stropy kanałowe są stosunkowo grube. Strop ze wszystkimi warstwami ma gr. 25–35 cm, jednak ze względu na niewypełnione kanały konstrukcja takich stropów jest stosunkowo lekka (<350 kg/m2).
Aby tego typu konstrukcje spełniały wymagania normowe dotyczące dźwięków uderzeniowych, na wszystkich stropach międzykondygnacyjnych powinny być zastosowane podłogi pływające (przenoszenie boczne) z dodatkową izolacją akustyczną w postaci np. elastycznych płyt styropianowych o właściwościach tłumiących dźwięki o gr. co najmniej 27 mm. Niestety, w analizowanym przypadku brak było tego typu rozwiązań [6].
RYS. 4. Wyniki pomiarów terenowych stropu żelbetowego kanałowego od dźwięków uderzeniowych L’n,w (C1) = 64 dB, L’n,w = 58 dB, L’n,w (C1) - ważony wskaźnik poziomu znormalizowanego dopuszczalnego, nie spełnia wymagań; rys.: archiwa autorów
Podsumowanie
W pracy przedstawiono wyniki pomiarów terenowych izolacyjności akustycznej stropów międzykondygnacyjnych od dźwięków uderzeniowych. Pomiary sporządzono w budynkach mieszkalnych ze stropami żelbetowymi wykonanymi w technologii kanałowej oraz drewnianymi z izolacją akustyczną z wełny mineralnej.
W przypadku stropów kanałowych otrzymane wartości wskaźnika izolacyjności akustycznej od dźwięków uderzeniowych w żadnym z pomieszczeń nie spełniały wymagań normowych (w przedstawionym przykładzie L’n,w (C1) = 64 dB, L’n,w dop = 58 dB według normy).
RYS. 5. Wyniki pomiarów terenowych stropu drewnianego od dźwięków uderzeniowych; rys.: archiwa autorów
Przyczyną niespełnienia wymagań był brak izolacji akustycznej na wszystkich kondygnacjach. Na dwu ostatnich kondygnacjach IV/V położono warstwę styropianu EPS 100 o gr. 2 cm, który posiada słabą izolacyjność akustyczną. Do izolacji akustycznej należałoby zastosować elastyczne płyty styropianowe. Nie wykonano również podłogi pływającej.
Stropy drewniane spełniały wymagania normowe dzięki zastosowanym rozwiązaniom, głównie zastosowaniu 2×100 mm wełny mineralnej w układzie pokazanym na RYS. 3.
Niestety, w większości przypadków jest problem z poprawnie zaprojektowaną, a następnie wykonaną izolacją akustyczną stropów drewnianych. Przedstawiony przykład jest jednym z nielicznych, gdzie takie wymagania zostały spełnione.
Literatura
- I. Ickiewicz, J. Ickiewicz, "Badania izolacyjności akustycznej przegród budowlanych w budownictwie drewnianym" [projekt współfinansowany ze środków UE], Politechnika Białostocka, 2015.
- PN-EN 12354-2:2002, "Akustyka budowlana. określenie właściwości akustycznych budynku na podstawie właściwości elementów". Część 2: "Izolacyjność od dźwięków uderzeniowych miedzy pomieszczeniami".
- Instrukcje, Wytyczne, Poradniki nr 448/2009, "Właściwości dźwiękoizolacyjne stropów oraz zasady doboru podłóg z uwagi na izolacyjność od dźwięków uderzeniowych stropów masywnych", ITB, Warszawa 2011.
- PN-B-02151-3:1999, "Ochrona przed hałasem w budynkach. Izolacyjność akustyczna przegród w budynkach oraz izolacyjność akustyczna elementów budowlanych".
- PN-EN ISO 717-2:2013-08, "Akustyka. Ochrona przed hałasem pomieszczeń w budynkach oraz izolacyjność od dźwięków uderzeniowych".
- B. Szudrowicz, "Ocena izolacyjności akustycznej stosowanych w Polsce wyrobów do przegród wewnętrznych w świetle badań ITB", kwartalnik 3 (127)/2003.
- PN-EN ISO 717-1:2013 -OBE2/A, "Akustyka. Ocena izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budynku. Część 1".

















