Grzejniki stalowe, aluminiowe czy żeliwne – przegląd rozwiązań

Producenci oferują wiele rozwiązań, co rodzi sporo dylematów podczas zakupu. Należy mieć na uwadze, że nie wszystkie grzejniki mogą pracować z każdą instalacją c.o. Znaczenie ma źródło zasilania - czy jest nim kocioł na paliwo stałe, kocioł gazowy czy pompa ciepła, a może ciepło z sieci i czy jest to instalacja nisko- czy wysokotemperaturowa. Zatem warto mieć świadomość, jakie są rodzaje grzejników i dla jakich warunków są polecane. 

W zależności od przyjętego kryterium grzejniki możemy dzielić na różne rodzaje:

• ze względu na materiał wykonania: aluminiowe, żeliwne, stalowe;
• ze względu na sposób oddawania ciepła: konwekcyjne, promieniujące;
• ze względu na budowę: płytowe, żeberkowe, członowe.

Osobną grupę stanowią grzejniki łazienkowe oraz dekoracyjne, które mogą przybierać różne formy, nadające pomieszczeniu atrakcyjny wygląd.

Moc grzejnika

Producenci w opisie technicznym urządzenia podają moc dla różnych parametrów zasilania, np. 670 W dla 75/65/20°C, gdzie 75°C to temperatura zasilania, 65°C – powrotu, a 20°C – wewnętrzna pomieszczenia. Dla łazienki natomiast przyjmuje się wewnętrzną temperaturę obliczeniową min. 24°C, a nie 20°C. 

Po drugie: ciepło

Ciepło do otoczenia dociera na dwa sposoby: przez konwekcję (przepływające przez grzejniki  powietrze ogrzewa się i rozprzestrzenia w pomieszczeniu wraz z ruchem powietrza) lub przez promieniowanie (ciepło promieniuje jako fala podczerwieni do otoczenia - przedmiotów, ścian, osób). Wśród grzejników konwekcyjnych wyróżnia się: grzejniki płytowe i płytowo-konwektorowe ze stali, członowe żeliwne, aluminiowe i stalowe, rurowe z rur gładkich i ożebrowanych oraz konwektory. 

W grzejnikach promieniujących natomiast większa część ciepła dostarczana jest do pomieszczenia w postaci promieniowania podczerwonego, ogrzewającego ściany i przedmioty, które następnie oddają ciepło powietrzu. Zalicza się do nich grzejniki płaszczyznowe sufitowe, ścienne i podłogowe, taśmy promieniujące oraz promienniki podczerwieni – gazowe i elektryczne.

Większość grzejników przekazuje ciepło w obu formach, jednak jeden ze sposobów zawsze dominuje. Grzejniki podłogowe, ścienne i sufitowe  przekazują większość ciepła do otoczenia przez promieniowanie. Grzejniki płytowe i członowe oddają ciepło poprzez konwekcję i promieniowanie niemal po połowie.

Z czego grzejnik?

Z aluminium produkuje się grzejniki członowe. Wykonywane są one z profili wytłaczanych lub odlewanych ciśnieniowo, są też układy mieszane, tzn. częściowo odlewane i częściowo wykonane z profili aluminiowych. Stosuje się je w instalacjach zamkniętych i niskotemperaturowych, ale mogą też pracować w instalacjach otwartych, zasilanych kotłami małej mocy. Temperatura wody nie powinna przekraczać 90–95°C, a ciśnienie powinno być stabilne.

Mała pojemność wodna oraz dobra przewodność cieplna powodują, że współpracują one dobrze z instalacjami wyposażonymi w automatykę i zawory termostatyczne. W przypadku stosowania w jednej instalacji c.o. grzejników aluminiowych i grzejników lub wymienników oraz elementów kotła, a także rur wykonanych z miedzi, należy stosować inhibitory korozji oraz przekładki dielektryczne w miejscu łączenia miedzi z innym materiałem.

Żeliwo służy do produkcji grzejników członowych. Są one trwałe, odporne na korozję oraz wysokie i zmienne ciśnienie wody zasilającej. Mają dużą pojemność wodną i dużą bezwładność cieplną oraz małe opory hydrauliczne. Dobrze współpracują z instalacjami grawitacyjnymi i tradycyjnymi kotłami na paliwa stałe, ale też gdy są zasilane z węzła sieci ciepłowniczej. Mogą być stosowane w układach otwartych i zamkniętych, do temperatury 95°C i ciśnienia 0,6 MPa. Można je łączyć ze wszystkimi rodzajami rur. Grzejniki żeliwne przeżywają obecnie renesans dzięki wysokiej jakości i estetyce wykonania oraz nowemu wzornictwu i różnej kolorystyce.

Stal wykorzystuje się do produkcji grzejników płytowych i członowych. Grzejniki stalowe płytowe produkuje się z dwóch warstw tłoczonej blachy stalowej zgrzewanej razem tak, aby wewnątrz powstały kanały przepływu wody grzejnej. Pomiędzy płytami umieszcza się ożebrowanie zwiększające powierzchnię wymiany ciepła. Dzięki małej pojemności wodnej dobrze współpracują z automatyką, pompami i armaturą. Przeznaczone są do instalacji systemu zamkniętego. Niektóre mogą być stosowane w instalacjach otwartych. Temperatura wody nie powinna przekraczać 95°C, a ciśnienie powinno być stabilne, maksymalnie do 0,6 MPa.

Można je montować w instalacjach wykonanych z tworzyw sztucznych, stali oraz miedzi, jednak nie powinno się dopuszczać do ich bezpośredniego kontaktu ze względu na różny potencjał elektrochemiczny różnych metali. Nie mogą być one montowane w pomieszczeniach wilgotnych (łazienki, baseny, pralnie). 

Grzejniki do łazienki 

Najpopularniejsze wśród grzejników łazienkowych są tzw. drabinki, które składają się przeważnie z pionowych kolektorów połączonych poziomymi rurkami. Konstrukcja ta umożliwia wygodne suszenie ręczników i odzieży oraz ogrzewanie pomieszczenia. Ponadto są proste w montażu i dają duże możliwości aranżacji łazienki, a różnorodnością kolorów oraz kształtów umożliwiają zastosowanie ich w łazience jako elementu dekoracyjnego.  

Grzejniki łazienkowe wykonywane są z wysokiej jakości rur stalowych, miedzianych lub aluminium. Mają wielostopniowe zabezpieczenia antykorozyjne oraz estetyczne pokrycie. Zabezpieczenia i lakiery muszą być najwyższej jakości, gdyż w łazienkach panuje duża wilgotność. Zwykły grzejnik płytowy w takim środowisku koroduje już po kilku miesiącach. Grzejniki do łazienek mogą mieć rozmaite powłoki: lakierowane, chromowane i metalizowane lub satynowane. Ich moc w stosunku do wielkości jest niewielka, dlatego w tym przypadku warto wybierać duże grzejniki, aby zrekompensować straty spowodowane przez przykrywające je ręczniki.

Jeżeli mamy otwartą instalację c.o., należy zwracać uwagę, czy producent dopuszcza montaż danych grzejników w takim systemie. Oferowane są również grzejniki z wbudowaną grzałką elektryczną, które mogą być zasilane z instalacji centralnego ogrzewania, a gdy c.o. nie pracuje, czyli w okresach przejściowych i latem, czerpią energię z instalacji elektrycznej i służą do suszenia ręczników oraz zapewnienia komfortu cieplnego w łazience.