ABC kotłów kondensacyjnych

P jak Perspektywy. Wysoka sprawność kotłów kondensacyjnych przekłada się na niższe zużycie gazu lub oleju opałowego i mniejszą emisję spalin do atmosfery. Tradycyjne kotły stopniowo ustępują im miejsca, a w niektórych państwach UE kotły kondensacyjne stanowią już blisko 100% wszystkich sprzedawanych kotłów gazowych. W domach jednorodzinnych, które mają dostęp do sieci gazowej, standardem staje się instalacja zasilana kotłem kondensacyjnym i kolektorami słonecznymi.

O jak Opłacalność. Obecnie różnica w cenie pomiędzy kotłem kondensacyjnym a tradycyjnym wynosi około 2 tys. zł. Wyższa sprawność kotła kondensacyjnego powinna dać mniejsze wydatki na paliwo o 10–20%. W typowym domu jednorodzinnym ten wyższy koszt zakupu urządzenia grzewczego powinien się zwrócić po 4–5 latach. Jeśli natomiast porównamy zużycie paliwa, to w nowych kotłach kondensacyjnych jest ono ponad 30% mniejsze niż w przypadku urządzeń starszych konstrukcji.

K jak Komora i Komin. Zasadnicza różnica pomiędzy kotłami tradycyjnymi a kondensacyjnymi polega na możliwości wykorzystania kondensacji, czyli skraplania pary wodnej, która w zwykłych kotłach ulatuje wraz z zawartym w niej ciepłem do atmosfery. Aby móc odzyskać to ciepło, kocioł kondensacyjny wyposażony jest w zamkniętą komorę spalania, ma specjalną konstrukcję komina oraz wymienniki. Kocioł z zamkniętą komorą spalania pobiera powietrze do spalania bezpośrednio z zewnątrz budynku przez przewód powietrzno-spalinowy. Taki komin ma budowę koncentryczną – wewnętrznym przewodem wypływają spaliny, a zewnętrznym napływa powietrze do komory spalania. Powietrze potrzebne do spalania ogrzewa się, a spaliny oddają ciepło. Spaliny oddają najpierw część ciepła w wymienniku wstępnym (niekondensującym), a następnie w wymienniku kondensacyjnym. Natomiast woda z instalacji c.o. płynąca do kotła z grzejników ogrzewa się wstępnie w kondensacyjnej części wymiennika i trafia następnie do wymiennika suchego, gdzie uzyskuje ostateczną temperaturę i stamtąd ponownie płynie do grzejników. Wentylator zainstalowany w kotle dostarcza do urządzenia tylko tyle powietrza, ile jest konieczne w danej chwili do spalania paliwa, nie wychładza niepotrzebnie wymiennika i pozwala na optymalizację wymiany ciepła pomiędzy spalinami a wodą. I te właśnie procesy decydują o wysokiej sprawności kotłów kondensacyjnych.

S jak Sprawność. Ciepło odbierane ze spalin dzięki zjawisku kondensacji liczone jest dodatkowo, dlatego podaje się, że sprawność kotłów kondensacyjnych wynosi ponad 100%. Tradycyjne kotły osiągają sprawność nieco ponad 90%. Aby kocioł kondensacyjny mógł pracować z jak największą sprawnością, temperatura spalin musi być odpowiednio niska. Kotły kondensacyjne osiągają najwyższą sprawność przy pracy z mocą minimalną, bo duża powierzchnia wymiennika ciepła jest wtedy w stanie odebrać najwięcej ciepła z małej ilości spalin. Wysoka sprawność przy minimalnym obciążeniu jest bardzo istotna, ponieważ przez większość okresu grzewczego kocioł nie pracuje z maksymalną mocą. Efektywna praca kotła z niską mocą jest możliwa dzięki szerokiemu zakresowi płynnej modulacji mocy palnika.

S jak Sterowanie. Sterowanie pracą kotła kondensacyjnego powinno być takie, aby zapewnić jak najdłuższe cykle pracy z niską mocą. Dlatego nie stosuje się prostych sterowników pokojowych, typu włącz/wyłącz, ale sterowanie pogodowe. Pozwala to na płynne dopasowywanie pracy kotła do aktualnych strat ciepła budynku, bez konieczności pracy z dużą mocą. W niektórych, zwłaszcza mniejszych domach stosuje się sterownik pokojowy z cyfrową komunikacją i kompensacją wahań temperatury, który stale mierzy spadek temperatury w domu i podnosi ją, dostarczając małe porcje energii. Dzięki temu kocioł pracuje przy temperaturach zapewniających kondensację i wysoką sprawność spalania.

G jak Grzejniki. Nawet przy typowej instalacji grzejnikowej, o temperaturze zasilania 75/60ºC, zbudowanej dla tradycyjnego kotła, kocioł kondensacyjny będzie pracował ze sprawnością ponad 100% przez większą część okresu grzewczego. Najkorzystniej jednak dobrać grzejniki na niską temperaturę zasilania, np. 55/45°C, i maksymalnie wykorzystać wysoką sprawności kotła w całym sezonie grzewczym. Takie grzejniki będą większe od tych dobieranych dla temperatur zasilania 75/60ºC. Najlepszym rozwiązaniem jest połączenie ogrzewania podłogowego i grzejnikowego. Ogrzewanie podłogowe instaluje się np. w holu, salonie, kuchni i łazienkach, a grzejniki – w sypialniach.

L jak Lokalizacja. Kocioł kondensacyjny ma zamkniętą komorę spalania, dzięki temu dom nie wychładza się z powodu napływu zimnego powietrza potrzebnego do spalania gazu w kotle. Ponadto taka budowa komory spalania i komina zapobiega przedostawaniu się spalin do pomieszczenia, w którym jest kocioł. Komin można wyprowadzić nad dach lub przez ścianę boczną domu, dlatego kocioł można zamontować praktycznie w każdym miejscu, nawet na piętrze lub poddaszu, w kuchni czy przedpokoju. Kotły dwufunkcyjne mają niewielkie gabaryty i mogą być montowane na ścianie lub w szafce, a kotły stojące z zasobnikiem można umieścić np. pod schodami, w garderobie lub w spiżarni.