Ogród, który sam się podlewa

W naturalnym środowisku rośliny czerpią wodę z opadów, topniejącego śniegu, rosy oraz podsiąku kapilarnego. Ilość zatrzymanej wody zależy od rodzaju gleby, jej właściwości fizycznych oraz zawartości próchnicy.

Niestety, nie wszystkie gleby są w stanie dostarczyć odpowiednią ilość wody roślinom, jest to szczególnie widoczne w miastach, gdzie warstwy podłoża są przemieszane, a gleba zwykle jest słabej jakości. Jeżeli wody brakuje, dobrze jest zainwestować w odpowiedni systemem nawadniający. Dobrze dobrany oszczędzi mnóstwo pracy oraz zmniejszy koszty związane ze zużyciem wody.

Skąd wziąć wodę?

Do celów nawadniania wodę można pozyskiwać z sieci wodociągowej lub z własnego ujęcia – studni lub stawu. Jeżeli mamy na działce możliwość pozyskania wody z niezależnego źródła, skorzystajmy z tego, jeżeli jednak musimy korzystać z sieci wodociągowej, dobrze jest zaopatrzyć się w dodatkowy wodomierz tylko dla ogrodu – pozwoli to zmniejszyć opłaty za wodę.

Założenie takiego wodomierza trzeba uzgodnić z zakładem wodociągów i kanalizacji. Wybór ujęcia powinien być poprzedzony analizą wody, gdyż nie każda nadaje się do podlewania. Mając zbadaną wodę, dobrze jest skonsultować się z firmą zajmującą się nawadnianiem, dowiemy się wtedy, czy składniki zawarte w wodzie nie będą osadzać się w rurach i tym samym zapychać zraszaczy.

Czym podlewać trawnik?

Typ zraszaczy powinien być dostosowany do powierzchni, jaką ma podlewać oraz rodzaju występującej na niej roślinności istniejącej, jak i projektowanej.

Na trawnikach świetnie spisują się zraszacze wynurzeniowe, czyli takie, które pod wpływem ciśnienia wody są wypychane ponad powierzchnię ziemi i w takiej pozycji pracują. W czasie spoczynku znajdują się pod powierzchnią ziemi dzięki czemu nie utrudniają koszenia. Naprawa lub wymiana dyszy nie powoduje zniszczenia całego trawnika.

Zraszacze wynurzeniowe, pracujące w formie statycznej lub rotacyjnej, mają regulację kąta zraszania, a w przypadku zraszaczy rotacyjnych, także zasięgu. Powinny być ustawione tak, aby podlewać wyłącznie powierzchnie trawnika, omijając ścieżki i rabaty. Zasięg zraszaczy zależy głównie od ich rodzaju oraz ciśnienia wody.

Czym podlewać rabaty i żywopłoty?

Do podlewania żywopłotów, rabat i kwietników najkorzystniej jest stosować linie kroplujące, czyli elastyczne rury z wbudowanymi emiterami, które co kilka sekund wypuszczają krople wody.

Woda będzie zatrzymywała się wtedy bezpośrednio w obrębie systemu korzeniowego, a nie na powierzchni całej rośliny, i będzie pobierana na zasadzie podsiąku kapilarnego. Zwiększy to efektywność podlewania, ograniczy zużycie wody, zmniejszy też prawdopodobieństwo wystąpienia szarej pleśni na liściach oraz zapobiegnie szokowi termicznemu, co jest dość częste w przypadku zraszania rozgrzanych słońcem roślin zimną wodą z kanalizacji.

Linie kroplujące rozkłada się na całej rabacie. Rurki można przykryć ziemią, co sprawi, że staną się niewidoczne. W niektórych liniach kroplujących emitery potrafią kompensować ciśnienie, dzięki czemu na całej długości linii woda wypływa w takiej samej ilości. Linie renomowanych firm bywają nasączone wolno uwalniającym się herbicydem, zapobiegającym wrastaniu korzeni w emitery.

Główną wadą linii kroplujących jest częste zapychanie się kroplowników zanieczyszczeniami mechanicznymi i chemicznymi. Zanieczyszczenia mechaniczne można w zasadzie wyeliminować, stosując filtry, niestety nie zapobiegnie to osadzaniu się na ścianach wewnętrznych kroplowników zanieczyszczeń chemicznych. Dlatego ważne jest wykonanie analizy wody przed założeniem takiego systemu irygacyjnego.

Czym podlewać rośliny w pojemnikach?

Pojedyncze młode drzewa i krzewy można podlewać za pomocą cienkich rurek zakończonych dozownikiem kroplującym. Można go wykorzystywać również do podlewania roślin w pojemnikach lub doniczek z kwiatami.

Podstawową zaletą takiego systemu jest precyzyjne dostarczenie określonej ilości wody wprost pod roślinę oraz łatwość ewentualnej przebudowy. Wady to duże narażenie na uszkodzenia mechaniczne oraz pracochłonność montażu.

Grupy krzewów można podlewać za pomocą minizraszaczy. Są znacznie mniej wrażliwe na zanieczyszczenia wody niż linie kroplujące i nie wymagają filtrów.

Minizraszacze zamontowane są na przewodach rozprowadzających i mogą znajdować się bezpośrednio na ziemi lub nieco wyżej. Przewody rozprowadzające wodę mogą być przykryte ziemią, co poprawia ich estetykę.

Kształt zraszanej powierzchni oraz zasięg strumienia wody zależą od typu minizraszacza, jego ustawienia i ciśnienia.

Podlewanie dużego ogrodu

W większych ogrodach, ze względu na duży pobór wody, cały system nawadniający powinien być podzielony na sekcje, czyli grupy wspólnie działających zraszaczy położone na jednej rurze, które uruchamiają się po kolei. Dzięki temu nie zabraknie wody i jej ciśnienie będzie odpowiednie.

Dopływ wody do kolejnych sekcji oddzielają elektrozawory, czyli zawory otwierane impulsem elektrycznym. Pracą elektrozaworów zarządza elektroniczny wyłącznik czasowy.

Całość może uzupełniać czujnik deszczu – urządzenie blokujące włączania systemu irygacyjnego podczas opadu i po nim, gdy ziemia jest dostatecznie wilgotna. Zwiększy to oszczędność wody i zapobiegnie nadmiernemu podlewaniu.

Zakładając system nawadniający, należy pamiętać, że jest to inwestycja na wiele lat, nadmierna oszczędność przy kompletowaniu systemu może w przyszłości pociągać za sobą wysokie koszty naprawy lub wymiany poszczególnych elementów. Konsekwencją tego może być również miejscowe zniszczenie ogrodu, gdyż większość elementów będzie znajdowała się pod ziemią.