Jak samodzielnie wymienić gniazdko elektryczne

Jak pokazuje wiele przykładów, które niesie nam życie, inwestycja w wyposażenie domowej skrzynki z narzędziami zwraca się bardzo szybko. Stojąc w obliczu np. awarii gniazdka elektrycznego, nie trzeba od razu wzywać fachowca. Drobnych napraw, z którymi z powodzeniem możemy poradzić sobie sami, jest naprawdę wiele. Wymiana gniazdka elektrycznego to jedna z nich.

Z prądem nie ma żartów, jeśli więc zauważymy, że po podłączeniu odbiornika w gniazdku iskrzy lub dochodzą z niego podejrzane trzaski, lepiej nie zwlekać z podjęciem odpowiedniego działania. Szybka reakcja potrzebna jest także w sytuacji, gdy zauważymy, że na obudowie kontaktu widoczne są nadpalenia. Mogą one być oznaką tego, że jeden z przewodów przyłączeniowych jest niedokręcony. W takiej sytuacji warto zasięgnąć opinii uprawnionego elektryka, ponieważ kable w puszce mogą mieć uszkodzoną izolację.

Odpowiednimi narzędziami zrobisz to bezpiecznie

Przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa wymiana gniazdka nie jest ani trudna, ani niebezpieczna. Odrobina wiedzy i właściwe narzędzia pozwolą sprawnie rozeznać się w sytuacji i zaradzić problemowi. W większości przypadków okazuje się bowiem, że wizyta profesjonalnego elektryka wcale nie jest konieczna. Przystępując do prac związanych z naprawą gniazdka czy montażem żyrandola, pamiętajmy o uprzednim wyłączeniu zasilania instalacji elektrycznej. Najlepiej zrobić to, wyłączając prąd głównym wyłącznikiem. Takie postępowanie pozwoli na bezpieczną pracę, bez ryzyka porażenia ­prądem.

Aby upewnić się, że w gniazdku nie ma napięcia, powinniśmy sprawdzić to dodatkowo za pomocą próbnika napięcia. To niezwykle przydatne narzędzie, którego nie może zabraknąć w naszej skrzynce. Do pracy przy sprzęcie podłączonym do instalacji elektrycznej powinniśmy używać specjalnych przyborów przeznaczonych do prac elektrotechnicznych. Ich powierzchnia, poza małym fragmentem części roboczej, pokryta jest specjalną warstwą izolacji odpornej na napięcie do 1000 V, czyli znacznie wyższe niż w domowej sieci elektrycznej, które wynosi 230/400 V. Dzięki temu narzędzia skutecznie chronią przed porażeniem prądem elektrycznym w sytuacji, gdy nie wyłączyliśmy napięcia.

Do obsługi standardowych gniazdek potrzebujemy najczęściej wkrętaków płaskich oraz z końcówką krzyżakową, czyli phillips lub pozidriv. Warto zaopatrzyć się w specjalny zestaw, w którym oprócz izolowanych wkrętaków różnych typów i rozmiarów znajduje się także wskaźnik napięcia.

Wymiana gniazdka krok po kroku

Gdy odłączyliśmy zasilanie instalacji elektrycznej i za pomocą próbnika napięcia upewniliśmy się, że w gniazdku nie ma napięcia, możemy przystąpić do jego wymiany. Zaczynamy od demontażu obudowy. Po jej zdjęciu warto przyjrzeć się schematowi podłączenia zasilania. Dla pewności możemy nawet sfotografować je za pomocą aparatu w telefonie komórkowym. Pozwoli to uniknąć ewentualnej pomyłki przy dalszych czynnościach.

Po odłączeniu starego kontaktu przystępujemy do zamontowania nowego. W najpopularniejszych modelach gniazd przewody mocowane są na specjalne zaciski lub śruby. Zanim je podłączymy powinniśmy zdjąć z przewodów około 10 mm izolacji. Czynność tę znacznie ułatwią specjalne szczypce do jej ściągania. Jeśli odsłonięty fragment miedzianej (w starszych instalacjach może być również aluminiowa) żyły jest zbyt długi, należy przyciąć go za pomocą izolowanych szczypiec bocznych. Ich rękojeści pokryte są warstwą izolacji wytrzymującej napięcia do 1000 V. Producenci oferują również inne szczypce do prac elektrotechnicznych – uniwersalne, półokrągłe proste, półokrągłe wygięte oraz modele służące do ściągania izolacji.

Kolejną czynnością jest montaż przewodów do gniazdka. W nowych instalacjach będą trzy: fazowy (L) – w izolacji czarnej, szarej lub brązowej; neutralny (N) – niebieski oraz przewód ochronny (PE), najczęściej w zielono-żółtej izolacji. W takich przypadkach stosujemy wyłącznie gniazda z uziemieniem. Przewód ochronny podłączamy do zacisku górnego (połączonego z bolcem ochronnym), neutralny do zacisku oznaczonego literą N, natomiast fazowy do oznaczonego L.

Jeśli na gniazdku nie ma oznaczeń, warto przyjąć zasadę, że przewód neutralny podłączamy do zacisku prawego – patrząc od przodu gniazda – a fazowy do lewego. Jeśli mocowanie przewodów w gniazdku odbywa się za pomocą śrub, pamiętajmy o ich mocnym dokręceniu.

Po zamocowaniu gniazdka do puszki w ścianie oraz montażu jego obudowy, należy włączyć zasilanie i sprawdzić działanie próbnikiem lub multimetrem cyfrowym ustawionym na pomiar napięcia prądu zmiennego. Dopiero po upewnieniu się, iż wszystko działa właściwie, możemy do gniazdka podłączyć urządzenia.