Balkony i tarasy - uszczelnienie progu drzwiowego

Pojęcie tarasu jest szersze, możemy tu wyróżnić przede wszystkim tarasy nadziemne i naziemne. Istotą tarasu nadziemnego jest obecność pod płytą pomieszczenia użytkowego. Taras nadziemny to rodzaj stropodachu nad częścią budynku, zaprojektowaną i wykonaną w sposób umożliwiający przebywanie na nim mieszkańców. Pewną odmianą tarasu jest tzw. taras zielony, zwany inaczej dachem zielonym lub dachem odwróconym.

Są dwa warianty uszczelnienia: powierzchniowe oraz drenażowe. Istotą powierzchniowego odprowadzenia wody jest wykonanie takiej warstwy użytkowej (okładziny z płytek), po której cała woda opadowa jest odprowadzana na zewnątrz. Wymusza to wykonanie uszczelnienia podpłytkowego (zwanego także zespolonym), niedopuszczającego do penetracji wilgoci w warstwy tarasu/balkonu (rys. 1).

Z kolei drenażowe odprowadzenie wody zakłada wnikanie części wody opadowej w specjalną, wodoprzepuszczalną warstwę (rys. 2) i odprowadzenie jej poza połać przez specjalne profile z otworami. W przypadku balkonów zdecydowanym faworytem jest wariant z płytkami ceramicznymi, dla tarasów nad pomieszczeniem częściej spotykany jest także ww. sposób wykończenia powierzchni, choć przestaje to być regułą. Także tarasy naziemne coraz częściej wykonuje się w układzie drenażowym.

Jak rozwiązać problem uszczelnienia progu drzwiowego?

Cechą wspólną wymienionych konstrukcji jest próg drzwiowy (wprawdzie można wyobrazić sobie taras naziemny, który nie przylega do budynku, ale nie jest to wariant powszechnie spotykany). To bardzo specyficzne miejsce. Konieczność jego uszczelnienia wydaje się być oczywista, jednak z drugiej strony lekceważące podejście do tego problemu jest zadziwiające. Co zrobić, aby nie mieć później problemów w tym obszarze, nie tylko związanych z uszczelnieniem, ale także z możliwością komfortowego użytkowania połaci?

Czytaj również: Dom i ogród – popularne akcesoria i wyposażenie >>

Dla osób niepełnosprawnych optymalne byłoby przejście bezbarierowe (za przejście bezbarierowe uważa się próg o wysokości ≤ 2 cm, za tzw. niski próg przyjmuje się próg nie wyższy niż 5 cm). Jak jednak rozwiązać problem hydroizolacji tego detalu, dokładnie rzecz biorąc problem odpowiednio szybkiego odprowadzenia wody, tak aby nie doszło do zawilgocenia strefy przy progu w pomieszczeniu? Warto pamiętać, że na skutek wiatru woda potrafi płynąć pod górkę. Jeżeli do tego dodamy bardzo dużą intensywność opadów, zaczyna się robić problem.

Występuje tu pewna sprzeczność związana z wymogami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, DzU nr 75, poz. 690 z późn. zmianami), i zaleceniami wynikającymi z konieczności zapewnienia absolutnej szczelności połaci w obszarze stolarki okiennej. Te pierwsze wymagają maks. 2 cm progu, z kolei wytyczne mówią o 15-centymetrowym wywinięciu izolacji na stolarkę. Automatycznie skutkuje to powstaniem kilkunastocentymetrowego progu w przejściu. Z punktu widzenia skuteczności zabezpieczenia wodochronnego jest to jak najbardziej wskazane, jednak ze zrozumiałych powodów raczej (lub w ogóle) nieakceptowalne.

Uzasadnieniem tego wymogu jest konieczność zapewnienia absolutnej szczelności w tym obszarze, a jego zasadności potwierdzają liczne przypadki zawilgocenia warstw podłogi w pomieszczeniu przyległym do drzwi balkonowych.

Prawidłowy układ warstw balkonu/tarasu

Literatura techniczna wspomina jednocześnie o możliwości obniżenia progu drzwiowego do 50 mm, o ile zapewni się swobodny odpływ w strefie drzwi (w praktyce chodzi o zastosowanie kratki odprowadzającej wodę). Nie oznacza to, że niemożliwe jest wykonanie bezbarierowych przejść na balkony czy tarasy. Jest to technicznie jak najbardziej wykonalne, jednak wymaga stosowania odpowiednio przemyślanych rozwiązań.

Punktem wyjścia są trzy elementy:

• zastosowanie odpowiedniego profilu drzwiowego (szczegóły w dalszej części tekstu),
• przyjęcie odpowiedniego zapasu wysokości progu, tzn. dostosowanego do konkretnego profilu drzwiowego, sposobu jego montażu oraz grubości warstw połaci. Musi to być precyzyjnie podane w dokumentacji projektowej na rysunkach detali i wykonane z dokładnością do 1 mm,
• odpowiednie zaplanowanie i wykonanie prac, tzn. wykonywanie ich w odpowiedniej kolejności oraz bez uproszczeń i ­błędów.

Zacznijmy od zapasu wysokości. Zestawienie typowych grubości warstw balkonu oraz tarasu (od wierzchu płyty konstrukcyjnej do wierzchu warstwy użytkowej) dla najczęściej spotykanych wariantów podano w tabeli 1a-d.

Przeanalizujmy te warianty. Zacznijmy od balkonu z płytkami (tabela 1a). Grubość warstw przy okapie, w zależności od zastosowanych materiałów (i przy założeniu, że balkon jest na łączniku izotermicznym), wynosi min. 12 mm. Do tego trzeba doliczyć poprawkę na grubość warstwy spadkowej przy ścianie, zakładając minimalny spadek 1,5% i wysięg balkonu 1,2 m, daje to dodatkowe 18 mm. Można zatem przyjąć, że grubość warstw balkonu przy ścianie wynosi 3 cm. Grubość ta może wzrosnąć, gdy zamiast zaprawy PCC zastosujemy np. zwykłą wylewkę przygotowaną w betoniarce (o 3 cm), natomiast wykonanie płyty ze spadkiem pozwala na pominięcie warstwy spadkowej (wymagane może być jedynie jej wyrównanie szpachlą polimerowo-cementową).

Inaczej wygląda sytuacja dla tarasu z płytkami (tabela 1b). Podstawową różnicą jest obecność pomieszczenia pod połacią, z czym wiąże się konieczność docieplenia płyty tarasowej, dlatego układ warstw jest zupełnie inny, dużo bardziej skomplikowany. Wymagania ochrony cieplnej dodatkowo wymuszają zastosowanie na docieplenie połaci relatywnie grubej warstwy termoizolacji. Dla polistyrenu ekstrudowanego (XPS) lub styropianu (EPS) będzie to przynajmniej 15-20 cm.

Minimalna grubość warstw przy okapie zaczyna się od około 10 cm + grubość termoizolacji, zakładając relatywnie niewielki wysięg (np. 2 m) i 20 cm termoizolacji z XPS, grubość warstw połaci przy ścianie wynosi ponad 3 cm i to bez uwzględniania grubości płyty. Alternatywą może być stosowanie materiałów o niższym współczynniku przewodzenia ciepła λ, np. pianki fenolowej, o ile pozwala na to ich wytrzymałość mechaniczna (ściśliwość).

Należy więc zadbać o to, żeby projektant, projektując elementy konstrukcyjne, takie jak strop czy płyta balkonowa/tarasowa, uwzględnił zapas wysokości niezbędny do poprawnego wykonania wszystkich warstw. Dodatkowo musi to być skorelowane z poziomem posadzki w pomieszczeniu przyległym do tarasu/balkonu.

Prawidłowy układ warstw podłogi w pomieszczeniu

Z drugiej strony mamy układ warstw podłogi w pomieszczeniu. Także tu są dwa warianty: podłoga na stropie, podłoga na gruncie. Dodatkowo sytuację może komplikować obecność ogrzewania podłogowego. Warto rozpatrzyć te warianty. Zacznijmy od podłogi na stropie bez ogrzewania podłogowego. Zwykle taka podłoga wykonywana jest w tzw. układzie pływającym. Na stropie układana jest folia paroizolacyjna, na folii - wełna lub styropian (typowa grubość min. 5 cm), kolejna warstwa to folia z tworzywa sztucznego jako warstwa rozdzielająca oraz 4 cm podkład anhydrytowy lub cementowy.

Posadzkę stanowi zwykle parkiet, panele lub płytki (grubość posadzki, w zależności od warstwy użytkowej, wynosi 1,5-2 cm). Obecność wodnego ogrzewania podłogowego zwiększa grubość warstwy podkładu o 3,5-4 cm. Wynika on z konieczności wylania podkładu min. 3,5 cm powyżej wierzchu rurek grzewczych. Ogrzewanie elektryczne (mata zatapiana w kleju) powoduje zwiększenie grubości warstwy jedynie o kilka milimetrów kleju.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku podłogi na gruncie (budynek niepodpiwniczony i taras na gruncie). Układ warstw podłogi jest determinowany przez wymogi ochrony cieplnej i układ konstrukcyjny budynku. Poprawny układ warstw podłogi (od dołu) jest następujący:

• ubity piasek (5-10 cm),
• warstwa przerywająca podciąganie kapilarne - płukane kruszywo 8-16 mm (20-30 cm),
• membrana kubełkowa, gruba folia z tworzywa sztucznego lub geowłóknina,
• płyta podłogi na gruncie (10-15 cm),
• hydroizolacja (2-6 mm),
• termoizolacja (zwykle kilkanaście centymetrów),
• warstwa rozdzielająca - folia z tworzywa sztucznego,
• podkład anhydrytowy lub cementowy (min. 4 cm),
• posadzka - zwykle parkiet, panele, płytki (1,5-2 cm).

Do tego należy dodać zwiększenie grubości podkładu w przypadku wykonania podłogowego ogrzewania wodnego.

Warto porównać zatem wymagane zapasy wysokości na grubości warstw podłogi po obu stronach drzwi balkonowych. Za punkt wyjścia można przyjąć poziom wierzchu elementu konstrukcyjnego (płyty nośnej balkonu/tarasu lub płyty stropowej/płyty podłogi na gruncie).

Rozpatrzmy cztery typowe przypadki:

1. Taras na gruncie z płytkami ceramicznymi - podłoga na gruncie (budynek niepodpiwniczony) z ogrzewaniem podłogowym (wodnym) i posadzką z płytek ceramicznych.
2. Balkon z płytkami ceramicznymi na łączniku izotermicznym - podłoga w układzie pływającym na stropie - warstwa użytkowa z paneli.
3. Taras nad pomieszczeniem ogrzewanym z płytkami ceramicznymi - podłoga w układzie pływającym na stropie - warstwa użytkowa z paneli.
4. Taras nad pomieszczeniem ogrzewanym w układzie odwróconym z warstwą użytkową z płyt na płukanym kruszywie - podłoga w układzie pływającym na stropie z ogrzewaniem podłogowym (wodnym) i posadzką z płytek ceramicznych.

Założenia do porównania dla balkonu:

• wysięg 1,2 m,
• spadek 1,5%,
• grubość warstwy spadkowej przy okapie 10 mm.

Założenia do porównania dla tarasu z płytkami ceramicznymi:

• wysięg 2 m,
• spadek 1,5%,
• grubość warstwy spadkowej przy okapie 10 mm,
• grubość termoizolacji 20 cm.

Założenia do porównania dla tarasu w wariancie drenażowym (odwodnienie punktowe w środku połaci):

• wysięg 4 m,
• spadek 4% (założono poziomą warstwę użytkową),
• minimalna grubość warstwy spadkowej 10 mm,
• grubość termoizolacji 20 cm,
• minimalna grubość warstwy drenażowej 3 cm (kruszywo 2-8 mm),
• grubość warstwy użytkowej z betonowych płyt dekoracyjnych 4 cm.

Dla tarasu na gruncie teoretycznie nie występuje problem zapasu wysokości, o ile płyta tarasu zostanie wylana odpowiednio nisko. Przyjmijmy jednak następujące założenia:

• warstwa użytkowa z płytek,
• wysięg 4 m,
• spadek 1,5%,
• minimalna grubość warstwy spadkowej przy okapie 10 mm.

Przyjmijmy poziom posadzki w pomieszczeniu za "zero" i przejście bezbarierowe, czyli próg drzwiowy wysokości 2 cm. Grubości warstw podłogi od poziomu posadzki do wierzchu płyty nośnej wynoszą:

Różnice są dość znaczne. Dla wariantu 2 grubość warstw posadzki jest o 6 cm większa niż grubość warstw balkonu przy ścianie. Przy takim samym poziomie wierzchu płyty stropowej i płyty balkonowej poziom płytek na balkonie jest o 6 cm poniżej paneli w pokoju. Tworzy się więc naturalny próg, który, w przypadku wykonywania przejścia bezbarierowego, wymaga skorygowania (podniesienia poziomu posadzki balkonu). Zupełnie inna sytuacja występuje dla wariantu 3 i 4. Grubość warstw tarasu jest o ponad 20 cm większa niż podłogi w pokoju. Tu wymagane jest z kolei obniżenie płyty konstrukcyjnej tarasu w stosunku do płyty stropu.

Dla wariantu 1 płyta tarasu na gruncie powinna być wylana ponad 18 cm wyżej niż płyta posadzki na gruncie w pomieszczeniu (to dodatkowo wymaga wcześniejszego wykonania hydroizolacji i termoizolacji ścian fundamentowych). Dlatego punktem wyjścia jest zawsze odpowiednie zaplanowanie prac oraz przyjęcie odpowiedniego zapasu wysokości. Odpowiedniego, tzn. dostosowanego do konkretnego profilu drzwiowego, sposobu jego montażu oraz grubości warstw połaci. To bardzo istotne. Podstawą jest systemowy, termoizolacyjny profil drzwiowy, pozwalający dodatkowo na montaż drzwi bez mostka termicznego. Dlatego ten wariant trzeba wcześniej zaplanować.

Jak dobrać odpowiednią stolarkę?

Na rys. 3 pokazano różnicę pomiędzy stolarką przeznaczoną do progu bezbarierowego/niskiego a progu zwykłego. Podstawowa różnica to wysokość samego profilu. Ale nie jest to jedyna istotna różnica. Prawie każdy spotkał się z przeciekami przez połać balkonu czy tarasu. W omawianym przypadku niebezpieczne są dwa miejsca: styk izolacji ze stolarką oraz sama stolarka. Izolacja połaci musi być połączona szczelnie z profilem drzwiowym. To zabezpiecza przed przenikaniem wody w warstwy połaci i jej wnikaniem w podłogę przyległego pomieszczenia.

To jednak nie jedyna droga penetracji wilgoci. Druga to same drzwi. Przy intensywnych opadach i zbyt małej szybkości odprowadzania wody może się okazać, że przy progu drzwiowym dojdzie do powstania spiętrzenia. Dodatkowym niebezpieczeństwem jest to, że krawędź powłoki wodochronnej może znajdować się poniżej poziomu warstwy użytkowej, a zatem przy powstaniu zatoru znajdzie się wręcz w wodzie. Jak zatem podejść do rozwiązania tego problemu? Biorąc pod uwagę fakt, że drzwi tarasowe potrafią być dość ciężkie (zwłaszcza gdy są kilkuskrzydłowe), ich montaż musi być wykonany profesjonalnie.

Do tego trzeba uwzględnić fakt, że drzwi mogą być podmurowane, np. bloczkami na całej szerokości, można też stosować systemowe bazowe profile. Dlatego dobrze jest odpowiednio wcześniej uzyskać te informacje od firmy montującej okna i skonsultować sposób uszczelnienia progu z producentem systemu hydroizolacji tarasu. Generalnie izolacja musi być mocowana do progu drzwiowego lub do przeznaczonej do tego części stolarki. Jeżeli jest to próg murowany, wówczas może zachodzić potrzeba jego docieplenia.

Dodatkowego ocieplenia progu drzwiowego można uniknąć, stosując do montażu stolarki tzw. profile bazowe lub poszerzenia przykręcanego od spodu do ramy drzwi. Profile bazowe charakteryzują się znacznie lepszą ciepłochronnością od murowanego progu drzwiowego, brak konieczności dodatkowego docieplenia tej strefy znacznie upraszcza sytuację, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z balkonem.

Zacznijmy od wariantu przy układzie tradycyjnym z posadzką tarasową z płytek. Uszczelnienie podpłytkowe musi być mocowane do przeznaczonej do tego celu części stolarki. Zwykle ta część ościeżnicy lub profilu bazowego jest nieco cofnięta (rys. 4), tak aby utworzył się tam węgarek. Umożliwia to zarówno szczelne zamocowanie hydroizolacji, jak i ułożenie płytek w taki sposób, że zabezpiecza to powłokę wodochronną przed uszkodzeniem. Samo uszczelnienie realizowane jest zawsze przez przyklejenie taśmy. Może to być taśma np. butylowa (samoprzylepna), wulkanizuje się ona z podłożem, zapewniając szczelne zespolenie szlamu ze stolarką.

Alternatywnie można stosować taśmy dylatacyjne jedną krawędzią przyklejane do stolarki specjalną, elastyczną żywicą (epoksydową lub polimerową), a drugą wklejane w szlam będący uszczelnieniem podpłytkowym. Jeżeli występuje izolacja międzywarstwowa (taras) musi być ona także doklejona do profilu bazowego drzwi. Spotyka się także profile w wariancie renowacyjnym (rys. 5, fot. 2), pozwalającym na zamianę tradycyjnego progu na bezbarierowy.

Należy podkreślić, że bezbarierowe przejście dla wariantu z płytkami jest rozwiązaniem bardzo podatnym na przecieki. I to z dwóch powodów. Po pierwsze, opisane wcześniej zjawiska atmosferyczne powodujące spiętrzenie się wody opadowej w strefie progu mogą powodować przecieki przez same drzwi (nawet zamknięte). Po drugie, przyjęte rozwiązanie projektowe musi umożliwiać wykonanie hydroizolacji. Każda niepotrzebna krawędź, załamanie itp. to potencjalne miejsce utrudniające wykonanie szczelnego połączenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na umiejscowienie oraz sposób i moment montażu rolet zewnętrznych. Zbyt wczesne zamontowanie prowadnic może wręcz uniemożliwić wykonanie uszczelnienia (fot. 3). Dlatego takie rozwiązanie w tym wariancie wykończenia powierzchni należy traktować jako indywidualne, opracowywane dla konkretnego tarasu/balkonu.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja dla tarasu/balkonu z drenażowym odprowadzeniem wody. Niemieckie wytyczne wymagają wykonania min. 15 cm progu przy drzwiach, zezwalając jednocześnie na jego obniżenie do 5 cm, pod warunkiem odprowadzenia wody opadowej bezpośrednio spod drzwi. Układ drenażowy i zastosowanie specjalnego korytka/kratki pozwala natomiast na wykonanie progu bezbarierowego. Oczywiście pod warunkiem wcześniejszego zastosowania odpowiednich rozwiązań technicznych (znowu wracamy do koncepcji uszczelnienia, grubości warstw i zapasu wysokości, przy zachowaniu absolutnej szczelności ze względu na wodę opadową i ciągłości warstw termoizolacyjnych). Przy czym nie można tego problemu sprowadzać jedynie do zamontowania kratki wpustowej.

Także dla tego wariantu mamy do czynienia z dwoma problemami: obecnością wody rozbryzgowej (co samo w sobie nie jest ani zaskoczeniem, ani wielkim problemem) oraz z obecnością spiętrzającej się wody odprowadzanej przez kratkę. Przy intensywnych opadach i zbyt małej szybkości odprowadzania wody może się okazać, że przy progu drzwiowym dojdzie do powstania spiętrzenia.

Dodatkowym niebezpieczeństwem jest to, że krawędź powłoki wodochronnej może znajdować się poniżej poziomu warstwy użytkowej, a zatem przy powstaniu zatoru znajdzie się wręcz w wodzie. Jak zatem podejść do rozwiązania tego problemu? Jest to realizowane poprzez wykonanie tzw. ukrytego progu. Po pierwsze, bezwzględnym wymogiem jest zapewnienie szybkiego i skutecznego odprowadzenia wody opadowej, co w praktyce wymusza zastosowanie przy drzwiach kratki odprowadzającej wodę.

Musi być ona zabezpieczona przed zapchaniem na skutek np. opadłych liści czy innych zanieczyszczeń. Dodatkowo samo odprowadzenie wody spod drzwi musi być bardzo skuteczne, aby przy intensywnych opadach nie doszło do tworzenia się zastoin wody. Dobrym rozwiązaniem jest zastosowanie niewielkiej modyfikacji strefy przy kratce (rys. 6). Pozwala ono odprowadzić wodę z kratki bezpośrednio do maty drenującej. Dodatkowo pochylenie kratki w kierunku połaci redukuje oddziaływanie wody rozbryzgowej, pozwala też na wykonanie izolacji do poziomu nie niższego niż poziom warstwy użytkowej, co zmniejsza ryzyko penetracji wody pod powłokę hydroizolacyjną (tego typu rozwiązanie jest mniej wrażliwe na ewentualne błędy wykonawcze). Kilka detali pokazano na rys. 7-10.

Jednak samo rozwiązanie progu jest także uzależnione od sposobu montowania stolarki. Na rys. 8 stolarka mocowana jest na systemowym, ocieplonym profilu montażowym, a płyta nośna na łączniku izotermicznym. Warstwą użytkową są płytki klejone do maty drenującej. Zastosowanie ocieplonego profilu do mocowania stolarki pozwala na wykonanie warstwy spadkowej dochodzącej niemal do profilu, co znacznie ułatwia wykonanie tego detalu, nie tworząc jednocześnie w tym miejscu mostka termicznego. Dodatkowo izolacja wywinięta jest na ościeżnicę i do niej mocowana (rozwiązanie systemowe), nie ma więc niebezpieczeństwa podsiąkania wody pod próg drzwiowy. Trzeba tu jednak dodatkowo zadbać o jedną, podstawową rzecz. Chodzi o grubość jastrychu spadkowego przy stolarce. Nie może on być zbyt cienki, aby nie doszło do uszkodzeń mechanicznych (pęknięcia), optymalna grubość to 4 cm, nie może być także zbyt gruby, aby zachować wymagany 5 cm próg.

Bezbarierowe połączenie połaci balkonu z mieszkaniem pokazano na rys. 9. Podstawą jest systemowy, termoizolacyjny profil drzwiowy, pozwalający dodatkowo na montaż drzwi bez mostka termicznego (od strony zewnętrznej w strefie pod kratką nie ma termoizolacji). Dlatego ten wariant trzeba wcześniej zaplanować. Rysunek 10 pokazuje nieco inny wariant układu bezbarierowego. Sam sposób wykonania obu tych detali nie różni się od opisanego powyżej.

Łagodne przejście i niewielki kąt pochylenia kratki zapewnia tu większa (w porównaniu z płytkami na macie drenażowej) grubość warstw konstrukcji (kruszywo + płyty warstwy użytkowej). Także dla tarasów naziemnych zastosowanie kratki znacznie ułatwia odprowadzenie wody spod drzwi tarasowych. Możliwe jest także wykonanie w tym wariancie progu przy okładzinie ceramicznej ułożonej na kleju na macie drenującej.

Należy tu zwrócić szczególną uwagę na kolejność wykonywania prac (hydroizolacja pionowa budynku oraz warstwa ochronna/termoizolacyjna ścian w gruncie musi być wykonana przed warstwami konstrukcji tarasu), jak również na wzajemne poziomy płyty i progu drzwiowego (w przypadku wykonywania płyty na warstwie przerywającej podciąganie kapilarnej, bez fundamentów konieczne jest staranne zagęszczenie warstw podbudowy, aby nie dochodziło do osiadania płyty). Istotne jest także wyeliminowanie mostka termicznego - nie zawsze stolarka montowana jest w licu ściany.

Wariant drenażowy pozwala nie tylko na wykonanie wręcz poziomego przejścia do pomieszczeń, ale i na zastosowanie drzwi przesuwnych. To jednak wymaga zastosowania specjalnego profilu. Przykład takiego rozwiązania pokazano na rys. 11. Jego istotą jest umożliwienie odpływu wody, która dostanie się do poziomych prowadnic drzwi, jak również zastosowanie podwójnych, magnetycznych profili uszczelniających.

Literatura

1. Außenbeläge. Belagkonstruktionen mit Fliesen und Platten außerhalb von Gebäuden, ZDB VII.2005.
2. Hinweise für Estriche im Freien, Zement-Estriche auf Balkonen und Terrassen - BEB Merkblatt - VII.1999.
3. Maciej Rokiel - Poradnik Hydroizolacje w budownictwie. Wybrane zagadnienia w praktyce, wyd. II, Dom Wydawniczy MEDIUM, 2009.
4. Maciej Rokiel - Tarasy i balkony. Projektowanie i warunki techniczne wykonania i odbioru robót, Dom Wydawniczy MEDIUM, 2011.
5. Maciej Rokiel - ABC balkonów i tarasów. Poradnik eksperta, Grupa MEDIUM, 2015
6. Merkblatt Abdichtungsanschlüsse an Tür und Fensterelementen. Gebäudehülle Schweiz, Verband Schweizer Gebäudehüllen-Unternehmungen, Technische Kommission Flachdach, Uzwil, 2011.
7. Merkblatt 3D - Details bituminöser Flachdachsysteme. Gebäudehülle Schweiz, Verband Schwei­zer Gebäudehüllen-Unternehmungen, Technische Kom­mission Flachdach, Uzwil, 2008.
8. Wytyczne do projektowania i wykonywania dachów z izolacją wodochronną - wytyczne dachów płaskich, Dafa, 2011.
9. Merkblatt An- und Abschlüsse im Flachdach mit Flüssigkunststoff (FLK). Gebäudehülle Schweiz, Verband Schweizer Gebäudehüllen-Unternehmungen, Technische Kommission Flachdach, Uzwil, 2012.
10. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690 z późn. zmianami).
11. Dachbegrünungsrichtlinie. Richtlinien für die Planung, Ausführung und Pflege von Dachbegrünungen. Forschungsanstalt Landschaftsentwicklung Landschaftsbau e.V. (FLL), I.2002.
12. Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych. Część B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 6: Montaż okien i drzwi balkonowych, ITB, 2016.
13. Materiały firmy Gutjahr.
14. Materiały firmy Alumat.
15. Materiały firmy Schueco.
16. Materiały firmy Atlas.
17. Materiały firmy Renoplast.