Gładzie gipsowe

Dobór materiału

Przed doborem materiału do wykonania gładzi należy przyjrzeć się istniejącemu podłożu. Ocenie powinna podlegać płaskość powierzchni  oraz ustalenie odchyłek ścian i sufitówod płaszczyzny. Zdarza się, szczególnie przy remontach, że ściany i sufity wykonane są z dużymi niedokładnościami i konieczne jest zastosowanie odpowiednio grubej warstwy materiału lub nawet płyt gipsowo-kartonowych. Sprawdzenia płaszczyzn można dokonać, patrząc na krawędzie utworzone na styku ścian i sufitu, jeśli widoczne są załamania i krzywe krawędzie, oznacza to, że czeka nas dużo pracy. Trzeba też sprawdzić równość powierzchni. Sprawdzenia dokonuje się przy użyciu łaty aluminiowej lub poziomnicy, kontrolując wielkość prześwitu po przyłożeniu ich do podłoża. W przypadku znacznych nierówności podłoża (około 5–6 mm) najlepiej wybrać gips szpachlowy, przy nierównościach około 1–2 mm – gładź gipsową, a przy najmniejszych nierównościach (0–1 mm) – gładź polimerową.

Gips gipsowi nierówny

Gips szpachlowy używany jest do wypełniania większych ubytków w podłożu oraz precyzyjnego wyprowadzania płaszczyzn ścian i sufitów. Zalecany jest do wstępnego wyrównania podłoża, ale może też stanowić warstwę ostateczną. Gładzie gipsowe natomiast mają drobniejsze uziarnienie, pozwalające uzyskać jeszcze gładszą powierzchnię. Stosuje się je w warstwie o grubości około 2 mm, wystarczającej do zniwelowania niewielkich, pozostawionych na poprzednich etapach prac nierówności. Gładzie mają z reguły jasny kolor, dzięki czemu można je łatwo pokryć farbą (bez obaw o przebijanie podłoża). Gładzie polimerowe można stosować w bardzo cienkiej warstwie, czyli np. do poprawy jakości wcześniej wykonanych gładzi i tynków gipsowych, ewentualnie do wygładzania powierzchni płyt gipsowo-kartonowych. Warto jednak podkreślić, że gładzie polimerowe nie zawierają gipsu, spoiwem jest w nich żywica, a wypełniaczem mączka dolomitowa.

Podłoże to podstawa

Podłoże musi być oczyszczone z kurzu, resztek farby i osypliwych fragmentów oraz zagruntowane. Dobór preparatu zależy od właściwości podłoża. Na powierzchniach chłonnych (szybko ciemniejących po zmoczeniu wodą) należy stosować preparaty zmniejszające nasiąkliwość, a na niechłonnych, np. betonowych, lepiej zastosować tzw. grunt sczepny, ułatwiający nakładanie gładzi i zwiększający jej przyczepność. Przed nakładaniem gładzi dobrze jest w ościeżach okiennych i drzwiowych wkleić aluminiowe, perforowane narożniki, stanowiące dodatkowe zabezpieczenie krawędzi przed uszkodzeniami.

Nakładanie

Gładź nakłada się najpierw na suficie, później na ścianach (od dołu), zaczynając prace od strony okna (padające na powierzchnię światło pozwala na bieżąco weryfikować stan uzyskanej powierzchni). Dobrze jest mieć do dyspozycji rusztowanie, ponieważ pozwala to na bardziej swobodną pracę niż w przypadku korzystania z drabin malarskich. Gładź naciąga się mocno dociskaną do podłoża pacą, stosując warstwę o możliwie równomiernej grubości. Szerokość pacy zależy od preferencji i doświadczenia, ale lepsze efekty daje stosowanie szerszych pac. W przypadku wykańczania powierzchni przy użyciu gipsu szpachlowego lub gładzi nakłada się zazwyczaj dwie warstwy, pierwszą grubszą, pozwalającą na zniwelowanie nierówności oraz drugą, cieńszą, jako ostateczne wyrównanie. Po nałożeniu pierwszej warstwy trzeba odczekać do jej wyschnięcia, następnie zeszlifować nierówności i zagruntować ją. Po szlifowaniu pierwszej warstwy powinno się uzyskać równą płaszczyznę z lokalnymi nierównościami. Nałożenie drugiej, cieńszej warstwy, jest wówczas w zupełności wystarczające do uzyskania powierzchni o oczekiwanej gładkości i równości. Podczas nakładania gładzi polimerowych wystarczające może być nałożenie jednej warstwy, która po delikatnym przeszlifowaniu stanowi już ostateczną powierzchnię.

Szlifowanie

Jest to ostatni i najbardziej uciążliwy etap prac związanych z wykonywaniem gładzi ze względu na powstający w trakcie tej czynności pył. Do szlifowania służy papier lub siatka ścierna o granulacji dobranej do własnych preferencji i doświadczenia. Standardowo do szlifowania wstępnego przyjmuje się gramaturę 120–160, a do szlifowania ostatecznego – 200–220. Powierzchnię najlepiej szlifować ruchami okrężnymi, z wyczuciem dociskając papier lub siatkę do podłoża. Zastosowanie specjalnych odkurzaczy lub szlifierek do gipsu jest sposobem na ograniczenie ilości powstającego podczas szlifowania pyłu, ale nie jest jedynym rozwiązaniem. Można bowiem również, ale już na etapie doboru materiału, zdecydować się na tzw. gładź bezpyłową  pozwalającą na uniknięcie uciążliwego szlifowania i zapylenia pomieszczeń.

Obróbka powierzchni na mokro

Jest to nowe rozwiązanie, które polega na zastosowaniu specjalnego rodzaju gładzi przystosowanej do obróbki na mokro (o takiej możliwości zawsze informuje producent na opakowaniu). Gładź tego typu nakłada się i obrabia tylko w jednej warstwie, podobnie jak ma to miejsce w przypadku nakładania tynków gipsowych. Gips naciąga się na podłoże warstwą o odpowiedniej grubości i dokładnie wygładza. Następnie, po wstępnym związaniu powierzchni, zwilża się ją wodą i ponownie bardzo staranie wygładza, osiągając gładkość powierzchni bez dodatkowego szlifowania. Kluczowe dla skuteczności tej metody jest przystąpienie do wygładzania powierzchni we właściwym momencie – po wstępnym związaniu, ale jeszcze przed całkowitym utwardzeniem gładzi. Obróbka na mokro określana jest czasami mianem blichowania i wymaga od wykonawcy dużego doświadczenia i precyzji. Trzeba też stosować odpowiednie narzędzia, specjalne pace lub tzw. pióra, czyli długie szpachle o ostrych krawędziach. Efektem blichowania jest idealnie gładka powierzchnia, która w porównaniu do gładzi uzyskanej poprzez szlifowanie ma połysk określany często efektem lustra.