Kleje mrozoodporne do ceramiki budowlanej

Wyjątkowość klejów do mocowania ceramiki budowlanej, eksploatowanej w warunkach atmosferycznych, polega na: zachowywaniu w gwarantowanym okresie użytkowania odporności na starzenie termiczne, wytrzymywaniu wielokrotności cykli zamarzania-odmarzania, znoszeniu szoków termicznych spowodowanych nagłymi wychłodzeniami powierzchni płytek, odporności na wilgoć. Ponadto, w warunkach użytkowych kleje muszą amortyzować zmiany naprężeń spowodowanych obciążeniami eksploatacyjnymi.

Walory użytkowe klejów mrozoodpornych wynikają z normy PN EN 12004:2002 „Kleje do płytek. Definicje i wymagania techniczne”. Norma obligatoryjnie narzuca wyrobom określone wymagania, które sprawdzane są przez upoważnione jednostki certyfikujące, a także nakłada na producentów obowiązek określonego oznakowania i etykietowania produktu. Aby uniknąć późniejszych rozczarowań, dobrze jest więc przed zakupem kleju sprawdzić, co oznaczają wszelkie informacje zapisane na opakowaniu produktu lub w jego karcie technicznej.

Informacje takie dotyczą:

• oznakowania literami CE (co daje pewność, że wyrób jest prawnie dopuszczony do obrotu),
• nazwy lub znaku identyfikacyjnego producenta,
• dwóch ostatnich cyfr roku, w którym wprowadzono oznakowanie,
• powołania się na normę EN 12004,
• nazwy wyrobu i jego opisu (informacji o jego rodzaju według normowych symboli klasyfikacyjnych),
• instrukcji użytkowania (np. proporcji mieszania, czasu dojrzewania, żywotności, rodzaju podłoża, na który można klej stosować, rodzaju płytek, które mogą być nim przyklejane, sposobu użycia – zwykle ilości wody, z jaką trzeba wymieszać kilogram suchej mieszanki, czasu przydatności do użycia, wielkości zużycia, zalecanej grubości warstwy klejenia itp.),
• wskazówek mających na celu określenie właściwości produktu na podstawie wymagań technicznych.

Jak jednak zrozumieć podane informacje, jeśli zapisy normy nie obligują producenta do podania przeznaczenia zaprawy w zależności od właściwości oraz klasyfikacji i oznaczenia? Albo inaczej: jeśli użytkownik na podstawie oznaczenia kleju nie może odczytać wprost jego przeznaczenia? W takich przypadkach pomocne będą informacje dodatkowe zamieszczone w opisie zaprawy klejowej lub informacje dotyczące przyklejanej ceramiki budowlanej (głównie klinkieru i gresu, także terakoty, pod pewnymi uwarunkowaniami).

Nie wdając się w zawiłe i nie dla każdego zrozumiałe informacje normowe, w praktyce przyjęto traktować podłoża wystawione na działanie warunków atmosferycznych (np. tarasy czy balkony) jako podłoża krytyczne. W przywołanej normie, do klejenia na zewnątrz stosowane są głównie kleje oparte na bazie cementu. Ich typ oznaczany jest symbolem C (ang. concret). Mrozoodporne zaprawy klejące powinny więc spełniać tzw. wymagania fakultatywne, stąd też dobierane są spośród zapraw znakowanych symbolami rozpoczynającymi się od indeksu C2 o przyczepności większej niż 1 MPa. Według klasyfikacji normowej są to następujące kleje: C2 (klej o podwyższonych właściwościach z wymaganiami dodatkowymi), C2 E (klej o podwyższonych właściwościach z wymaganiami dodatkowymi, z wydłużonym czasem otwartym), C2 F (klej szybkowiążący o podwyższonych właściwościach, z dodatkowymi wymaganiami), C2 T (klej o podwyższonych właściwościach z dodatkowymi wymaganiami i zmniejszonym spływie), C2 TE (klej o podwyższonych właściwościach z dodatkowymi wymaganiami, zmniejszonym spływie i wydłużonym czasie otwartym), C2 FT (klej szybkowiążący o podwyższonych właściwościach z dodatkowymi wymaganiami i zmniejszonym spływie).

Przy okazji warto zwrócić uwagę na właściwe rozumienie pojęć mrozoodporności i wodoodporności klejów do ceramiki budowlanej. Ich mrozoodporność dotyczy wyłącznie odporności użytkowej na działanie mrozu, a nie możliwości wykonywania prac w temperaturach ujemnych. Zalecane temperatury otoczenia podczas robót okładzinowych z reguły nie powinny być niższe niż +5ºC. Podobnie należy traktować cechę wodoodporności. Klej jest wodoodporny, nie zaś wodoszczelny. Oznacza to, że nie ulega degradacji pod wpływem wody, jednak nie spełnia roli hydroizolacji w systemie.