Jak montować płyty styropianowe w BSO?

Aprobaty techniczne

Wszystkie materiały stosowane w BSO (płyty, zaprawy klejące, łączniki mocujące oraz pianki uszczelniające PUR) muszą mieć odpowiednie aprobaty techniczne.

Jakość techniczna płyt

Zawsze należy stosować płyty suche, bez uszkodzeń, wyszczerbionych krawędzi i jakichkolwiek ubytków na powierzchniach bocznych. Płyty docina się na wymiar przy użyciu płatnicy (ręcznej piłki o drobnych zębach), a boczne krawędzie stykające się z sąsiednimi krawędziami wyrównuje papierem ściernym. Płyty należy kłaść na równej i pozamiatanej powierzchni. Nie wolno stawiać na nich przedmiotów o dużej sile punktowego nacisku i ostrych krawędziach. Należy je chronić przed zabrudzeniami, czynnikami organicznymi, które mogą osłabiać przyczepność kleju do płyt (np. zaolejenia), bezpośrednim działaniem ognia, wysokich temperatur, rozpuszczalników organicznych, długotrwałym wpływem promieniowania UV (składowanie w miejscach oświetlonych wymaga osłaniania brezentem, ciemnymi foliami itp.).

Uwarunkowania stosowania płyt

Płyty można trwale i bezpiecznie wiązać z podłożem elewacji nawet do wysokości 25 m nad poziomem terenu, w sposób zapewniający nierozprzestrzenianie ognia.

Bezpieczne rusztowania

Do prac ociepleniowych należy stosować rusztowania tylko z atestem producenta lub certyfikatem bezpieczeństwa "B". Rusztowania podczas eksploatacji nie mogą stwarzać zagrożeń dla zdrowia i życia pracowników. Powinny natomiast umożliwiać swobodne wykonywanie prac bez nadmiernego wysiłku (muszą mieć wytrzymałe pomosty o odpowiedniej powierzchni roboczej).

Przygotowanie podłoża

Podłoże powinno być wolne od kurzu, wykwitów solnych, osadów biologicznych, luźnych cząstek mineralnych, zatłuszczeń, zaoliwień itp. Powinno mieć także ograniczoną nasiąkliwość. Podłoża chłonne, pyliste i nadmiernie osypujące się należy bezwzględnie zagruntować. Fazę klejenia płyt powinien poprzedzić test sprawdzający jakość podłoża i siłę wiązania płyty EPS z podłożem. W tym celu próbki płyt EPS, o wymiarach ok. 10×10 cm, nakleja się w różne miejsca elewacji przy użyciu kleju, którym później będą spajane płyty. Próbę oderwania wykonuje się najwcześniej po upływie trzech dni od momentu naklejenia. Styropian rozrywający się w swojej warstwie wskazuje, że podłoże można uznać za nośne, zaś odrywanie się próbek wraz z warstwą podłoża świadczy o jego słabości i konieczności wykonania robót naprawczych.

Przyklejanie płyt - zasady ogólne

Prace ociepleniowe należy prowadzić przy bezdeszczowej pogodzie i optymalnych temperaturach otoczenia od +5°C do +25°C. Płyty przykleja się zaprawą klejową lub piankami PUR dokładnie według zaleceń producenta, w ilościach zależnych od rodzaju kleju i stopnia równości podłoża. Można je przyklejać metodą pasmowo-punktową – klej nakłada się pasmem wzdłuż krawędzi płyty oraz symetrycznie punktowo w centralnych obszarach powierzchni roboczej płyty (3–6 placków średnicy ok. 10 cm) lub metodą grzebieniową (z użyciem pacy zębatej pozostawiającej w kleju charakterystyczne bruzdy). Piankę PUR nanosi się zwykle metodą natrysku, w formie stykających się liter „WWW” lub „MMM”. Po przyklejeniu płyt należy sukcesywnie sprawdzać za pomocą łaty równość powierzchni naklejonych płyt w pionie i poziomie. Płyty klejone pianką PUR należy niezwłocznie lekko docisnąć do ściany, gdyż pianka tężeje w ciągu 4–8 minut, tracąc później właściwości klejące

Przyklejanie płyt - szczegóły

Płyty mocuje się od cokołu w rzędach poziomych. Pierwszy rząd wymaga dokładnego wypoziomowania. Warto zastosować tu tzw. listwę startową, która ułatwia dokładne ułożenie i chroni spód systemu przed uszkodzeniami mechanicznymi i możliwością wtargnięcia gryzoni. Spoiny pionowe w kolejnych rzędach między płytami i w narożach muszą się mijać.

Boczne powierzchnie klejonych do ściany płyt muszą maksymalnie przylegać do sąsiadujących bocznych powierzchni płyt przyklejonych wcześniej. Lico przymocowanych płyt musi zachowywać równość, w czym pomocne jest poprowadzenie po ścianie sznurków traserskich w układzie pionowym i poziomym. Każdą płytę z nałożoną zaprawą klejącą przyciska się do ściany dłuższym bokiem w poziomie i lekko przesuwa w celu efektywnego rozprowadzenia kleju i maksymalnego dociągnięcia brzegu płyty do krawędzi płyt naklejonych wcześniej. Nadwyżki kleju obecne poza obrysem płyty należy dokładnie zebrać kielnią. Płyty powinny szczelnie do siebie przylegać, a ich brzegi muszą być całkowicie przyklejone. Prawidłowość mocowania sprawdza się po zaschnięciu zaprawy poprzez ucisk naroży (poprawnie zamocowana płyta nie powinna się uginać). Szczeliny (w zależności od ich szerokości) wypełnia się klinami ze styropianu, piankami PUR lub masami uszczelniającymi zalecanymi przez systemodawców. Kategorycznie nie wolno ich szpachlować (mostki termiczne!). W strefach naroży budynku nie powinno się stosować mniejszych odcinków niż połowa płyty, nie wolno też docinać płyty w fazie montażu (płyty takie muszą wystawać poza krawędzie, ich docinanie dozwolone jest po związaniu kleju). W strefach otworów okienno-drzwiowych pionowe i poziome spoiny między płytami nie mogą pokrywać się z krawędziami otworów (ryzyko zaistnienia pęknięć wynikających z kulminacji naprężeń przenoszonych przez nadproża, względnie skutków wadliwie osadzonej stolarki otworowej). Tej ostatniej sytuacji zapobiega pozostawienie niewielkiej szczeliny dylatacyjnej między systemem a ościeżnicą (szczelinę wypełnia się elastycznym kitem uszczelniającym, względnie specjalnymi profilami wykończeniowymi). Ocieplenie ościeży wykonuje się tak, aby płyty ocieplające elewację nachodziły na boczne krawędzie płyt ocieplających ościeża.

Zachowanie geometrii powierzchni

Przyjmuje się, że nierówności na odcinku 2 m nie powinny przekraczać 10 mm. Jeśli krzywizny na elewacji wynikają z założeń architektonicznych (zaprojektowane łuki, zakola itp.), to wówczas, w celu uniknięcia naprężeń, do podłoża przykleja się płyty przycinane na wąskie paski w taki sposób, aby każdy z nich całą płaszczyzną pokrywał odpowiednie fragmenty łuku bądź krzywizny powierzchni elewacji. Spoiny między nimi wypełnia się pianką PUR lub klinami ze styropianu.

Kotwienie płyt - szczegóły

Kotwienie dopuszczalne jest dopiero po zakończeniu fazy wstępnego wiązania kleju (zwykle po ok. 24 godz. od momentu przyklejenia). Rodzaj, liczbę i rozmieszczenie łączników musi określać projekt techniczny lub wybrany system ocieplenia na podstawie przewidywanych obliczeniami obciążeń, strefy obciążenia wiatrem, wysokości i miejsca wbudowania łącznika oraz rodzaju podłoża. Wymaga to niekiedy przeprowadzenia prób wyrywania łączników (np. na podłożach o wątpliwej nośności, a szczególnie zbudowanych z materiałów szczelinowych, np. pustaków ceramicznych o poprzecznym układzie komór powietrznych). Długość łączników (uwzględniająca konieczną głębokość osadzenia w murze) zawsze uzależniona jest budową ściany i grubością płyty EPS. Ich liczba natomiast nie powinna być mniejsza niż cztery sztuki na 1 m2 elewacji, a w strefach narożnych odpowiednio większa. Przy montażu łączników należy zachować ostrożność, aby nie uszkodzić struktury izolacji. Zdaniem producentów systemy ociepleniowe oparte na styropianie stosowane do 20 m wysokości budynku nie wymagają mocowania łącznikami (wystarczy klejenie).

Montaż płyt w trudnych miejscach

Takie miejsca w dokumentacji projektu technicznego powinny być wymienione i rozrysowane. Podany powinien być również sposób ich ocieplania przy zachowaniu innych funkcji (np. rozwiązania ociepleń balkonów, stref przejść instalacji lub innych elementów budynku przez płaszczyzny ocieplane itp.). Prace ociepleniowe można kontynuować po całkowitym związaniu kleju (dla zapraw min. okres karencji to 48–72 godz.). Ze względu na ograniczoną odporność na promieniowanie UV powierzchnie naklejonych płyt należy zabezpieczyć przynaj mniej poprzez powleczenie ich masą klejową wraz z wtopioną w nią siatką zbrojącą.

Warto przeczytać:

• Ocieplanie podłóg na gruncie i stropów nad nieogrzewanymi piwnicami »
• Ocieplanie elewacji budynków - bezpieczeństwo pożarowe»
• Ocieplanie domu w zimie – czy jest możliwe? »