Budynek bez zewnętrznego urządzenia piorunochronnego, gdzie: 1 – wejście DC falownika, 2 – strona AC falownika, 3 – sieć zasilająca nn 230/400 V, 4 – interfejs przesyłu danych, 5 – połączenia wyrównawcze/zaciski uziemiające [2]
Decydując się na montaż systemu fotowoltaicznego, należy doposażyć obiekt w system ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej. Zgodnie z polskim prawem można tego nie robić, akceptując jednocześnie straty powstałe wskutek wyładowania piorunowego, przepięcia czy pożaru.
W zakładzie produkcyjnym Legrand w Ząbkowicach Śląskich powstają rozwiązania, które wspierają bezpieczeństwo i niezawodność instalacji elektrycznych w Polsce i na świecie. Fabryka to jeden z najważniejszych...
W zakładzie produkcyjnym Legrand w Ząbkowicach Śląskich powstają rozwiązania, które wspierają bezpieczeństwo i niezawodność instalacji elektrycznych w Polsce i na świecie. Fabryka to jeden z najważniejszych ośrodków produkcyjnych Grupy w Europie, opierający swoją działalność na wieloletnim doświadczeniu specjalistów, nowoczesnych technologiach oraz wysokich standardach jakości. Poznaj historię fabryki i rozwiązania cenione przez instalatorów, projektantów oraz inwestorów.
Współczesne projektowanie wnętrz coraz wyraźniej pokazuje, że ostateczny efekt aranżacji budują detale. Kolor ścian, podłoga czy meble tworzą bazę, ale to właśnie osprzęt elektryczny decyduje o spójności...
Współczesne projektowanie wnętrz coraz wyraźniej pokazuje, że ostateczny efekt aranżacji budują detale. Kolor ścian, podłoga czy meble tworzą bazę, ale to właśnie osprzęt elektryczny decyduje o spójności i klasie przestrzeni. Szary grafit w serii Sonata oraz ramki ze szronionego szkła grafitowego to propozycja dla tych, którzy oczekują więcej – zarówno pod względem estetyki, jak i funkcjonalności.
Kolor to jeden z najsilniejszych narzędzi w rękach projektanta. Odpowiada za atmosferę wnętrza, spójność stylistyczną i pierwsze wrażenie, które decyduje o odbiorze przestrzeni. Aktualnie na znaczeniu...
Kolor to jeden z najsilniejszych narzędzi w rękach projektanta. Odpowiada za atmosferę wnętrza, spójność stylistyczną i pierwsze wrażenie, które decyduje o odbiorze przestrzeni. Aktualnie na znaczeniu zyskują odcienie subtelne, naturalne i wyważone – takie, które podkreślają architekturę, ale jej nie dominują. Wprowadzone do serii As Ospel dwa nowe kolory: kaszmir oraz zielony mat w tonacji szałwiowej zieleni stanowią duet, który otwiera zupełnie nowe możliwości aranżacyjne – od wnętrz minimalistycznych,...
Na wstępie, tak jak już wcześniej wspomniano, należy przeprowadzić analizę ryzyka, której wynik dostarcza informacji o wymaganym poziomie ochrony odgromowej (LPL), a co za tym idzie, jakie konkretnie rozwiązania techniczne należy zastosować, aby ryzyko ograniczyć do wymaganego normą poziomu.
Dodatek 5 do niemieckiej wersji normy DIN EN 62305-3 [5] w punkcie 4.5 zawiera zapis, że urządzenie piorunochronne wykonane w III klasie LPS (LPL III) odpowiada normalnym wymaganiom dla instalacji fotowoltaicznych [2]. W polskiej edycji normy nie ma takiego uwarunkowania, niemniej jednak ubezpieczyciele wymagają co najmniej IV klasy LPS oraz ochrony przeciwprzepięciowej.
Ciekawe jest również stanowisko Stowarzyszenia Niemieckich Firm Ubezpieczeniowych (Gesamtverband der Deutschen Versicherungswirtschaft – GDV), które w swoich wytycznych VdS 2010 „Ochrona odgromowa i przepięciowa ukierunkowana na ryzyko” wymaga poziomu ochrony LPL III (III klasa LPS) [2]. Podobne stanowisko w tej kwestii wyrażają polskie firmy ubezpieczeniowe bezpośrednio w OWU. Po przeprowadzonej analizie ryzyka można przystąpić do projektowania systemu ochrony odgromowej.
Budynek bez zewnętrznej ochrony odgromowej
Jeśli analiza ryzyka nie wykazała konieczności instalowania systemu ochrony odgromowej, wówczas należy się spodziewać niebezpiecznych napięć indukowanych wskutek pobliskich wyładowań piorunowych obok instalacji PV lub w wyniku przenoszenia się przepięć z sieci elektroenergetycznej zasilającej obiekt [2]. W celu zabezpieczenia się przed skutkami przepięć należy zainstalować ograniczniki przepięć klasy T2 (rys. 1):
Rys. 1. Budynek bez zewnętrznego urządzenia piorunochronnego, gdzie: 1 – wejście DC falownika, 2 – strona AC falownika, 3 – sieć zasilająca nn 230/400 V, 4 – interfejs przesyłu danych, 5 – połączenia wyrównawcze/zaciski uziemiające [2]
w rozdzielnicy głównej budynku,
na wyjściu AC falownika w miejscu przyłączenia sieci niskiego napięcia, jeśli długość przewodów do rozdzielnicy jest większa niż 10 m (wyposażonej w ograniczniki przepięć),
na wejściu DC falownika w miejscu przyłączenia kabli z paneli PV
na wyjściu paneli PV, jeśli długość przewodów do falownika jest większa niż 10 m,
na wejściu sterującym falownika (jeśli takie posiada i są one wykorzystywane).
W celu wyrównania potencjałów pomiędzy ogniwami PV na dachu oraz dla zapewnienia prawidłowej pracy falownika, a w szczególności układu monitorującego stan izolacji ogniw PV (najczęściej zintegrowanego z falownikiem) wymaga się skutecznego uziemienia konstrukcji nośnej ogniw PV przewodem o minimalnym przekroju 6 mm2 Cu lub równoważnym [2].
Budynek z zewnętrzną ochroną odgromową
Najlepszym i zalecanym sposobem ochrony instalacji PV jest montaż zewnętrznego systemu ochrony odgromowej. Koncepcję ochrony pokazuje rys. 2.
Rys. 2. Budynek z zewnętrznym urządzeniem piorunochronnym i z zachowanym odstępem separującym, gdzie: 1 – wejście DC falownika, 2 – strona AC falownika, 3 – sieć zasilająca nn 230/400 V, 4 – interfejs przesyłu danych, 5 – połączenia wyrównawcze/zaciski uziemiające, 6 – układ zwodów pionowych na dachu/iglica odgromowa z podstawą betonową [2]
Głównym zadaniem systemu jest przechwycenie prądu wyładowania piorunowego i wysłanie go przez projektanta obraną drogą do systemu uziomowego. W tym celu należy rozmieścić na dachu system zwodów pionowych, wykorzystując do tego metodę toczącej się kuli lub kąta ochronnego, zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 62305-3 [5] (rys. 3).
Rys. 3. Porównanie metod określenia przestrzeni chronionej metodą toczącej się kuli i kąta ochronnego [2]
Istotną kwestią podczas rozmieszczania zwodów na dachu jest problem zacienienia ogniw PV. Cień całkowity na ogniwie PV w bardzo dużym stopniu obniża ilość generowanej energii elektrycznej. Projektując system zwodów na dachu, należy przeanalizować ten problem, gdyż pominięcie tego znacząco wydłuży okres zwrotu z inwestycji. Aby uniknąć cienia całkowitego, należy odpowiednio odsunąć zwody pionowe od modułów PV (rys. 4).
I tak przykładowo zwód pionowy o średnicy 10 mm w odległości 1,08 m od ogniwa PV przekształca cień całkowity w półcień, co zapewnia równomierną pracę ogniw (rys. 5).
Rys. 5. Dwustopniowy ogranicznik przepięć do ogniw PV [2]
Dla zwodu o średnicy 16 mm wymagana odległość to 1,76 m (L = Ø × 108). Szczegółowe wytyczne w tym akresie znajdziemy w niemieckiej wersji normy DIN EN 62305-3 (dodatek 5, załącznik A) [2,7].
Należy w tym miejscu również wspomnieć o odstępie separującym (s), który należy zapewnić między panelami PV oraz innymi elementami i przewodami umieszczonymi na dachu a systemem zwodów. Spełnienie powyższego wymagania w znaczący sposób zmniejsza zagrożenie przepięciowe i pożarowe, gdyż izoluje system zwodów (który podczas doziemnego wyładowania piorunowego jest źródłem m.in. wysokiego napięcia) na dachu od reszty urządzeń, zabezpiecza przed pojawieniem się niekontrolowanych przeskoków iskrowych, które bezpośrednio mogą być przyczyną pożaru.
W przypadku braku możliwości zapewnienia wymaganych odstępów należy rozważyć stosowanie przewodów o izolacji wysokonapięciowej (HVI) [2]. Dzięki temu przewody odprowadzające prąd piorunowy mogą się stykać z instalacją fotowoltaiczną, nie powodując powstania zagrożenia (rys. 6).
Rys. 6. Budynek z zewnętrznym urządzeniem piorunochronnym bez zachowanego odstępu separującego: 1 – wejście DC falownika, 2 – strona AC falownika, 3 – sieć zasilająca nn 230/400 V, 4 – interfejs przesyłu danych, 5 – połączenia wyrównawcze/zaciski uziemiające, 6 – układ zwodów pionowych na dachu/iglica odgromowa z podstawą betonową [2]
Przy doborze przewodów HVI należy upewnić się, czy spełniają one wymagania opisane w IEC TS 62561-8 [8] w zakresie deklarowanych odstępów separujących. Niestety na rynku polskim często wykorzystuje się kable średniego napięcia jako przewody wysokonapięciowe bez zdefiniowanego odstępu separacyjnego dedykowanego dla urządzeń piorunochronnych.
Bardzo ważną częścią systemu ochrony są także połączenia wyrównawcze. W sposób naturalny zmniejszają one względne różnice potencjałów między urządzeniami i elementami umiejscowionymi na dachu oraz wewnątrz budynku. W przypadku instalacji PV należy połączyć wszystkie konstrukcje wsporcze umieszczone na dachu, pamiętając o wymaganym odstępie separacyjnym. Jeśli na dachu będą umieszczone inne urządzenia elektryczne lub elektroniczne, należy wprowadzając okablowanie do środka budynku na granicy strefy LPZ0 i LPZ1, zastosować ograniczniki przepięć klasy T2 – jednocześnie pamiętając o umieszczeniu ich w przestrzeni chronionej stworzonej przez układ zwodów umieszczonych na dachu.
W celu wyrównania potencjałów pomiędzy ogniwami PV na dachu oraz dla zapewnienia prawidłowej pracy falownika, a w szczególności układu monitorującego stan izolacji ogniw PV (najczęściej zintegrowanego z falownikiem) wymaga się skutecznego uziemienia konstrukcji nośnej ogniw PV przewodem o minimalnym przekroju 6 mm2 Cu lub równoważnym (rys. 5).
W celu zabezpieczenia się przed skutkami przepięć należy zainstalować (rys. 2):
w rozdzielnicy głównej budynku ogranicznik przepięć klasy T1 kombinowany, zbudowany w oparciu o iskiernik,
na wyjściu AC falownika w miejscu przyłączenia sieci niskiego napięcia ogranicznik przepięć klasy T2, jeśli długość przewodów do rozdzielnicy jest większa niż 10 m,» na wejściu DC falownika w miejscu przyłączenia kabli z paneli PV ogranicznik przepięć klasy T2 dedykowany do systemów PV,
na wyjściu paneli PV, jeśli długość przewodów do falownika jest większa niż 10 m ogranicznik przepięć klasy T2 dedykowany do systemów PV,
na wejściu sterującym falownika (jeśli takie posiada i są one wykorzystywane) ogranicznik przepięć przeznaczony do torów sygnałowych klasy C2.
Jeżeli pokrycie dachu jest metalowe lub tworzy je sama instalacja PV, i z punktu widzenia techniki montażu brak jest możliwości zachowania wymaganych odstępów separacyjnych (s), metalowe części konstrukcji nośnej ogniw PV muszą być połączone przewodami o przekroju min. 16 mm2 Cu lub równoważnym do elementów zewnętrznego systemu ochrony odgromowej [2]. Należy także na wejściu przewodów DC falownika zainstalować ograniczniki przepięć klasy T1 dedykowane do instalacji PV.
Jeśli długość przewodów łączących panele PV z falownikiem od strony DC jest większa niż 10 m, należy zainstalować kolejny ogranicznik przepięć klasy T1 dedykowany do instalacji PV (na wyjściu paneli). Na wyjściu AC falownika należy również zainstalować ogranicznik przepięć klasy T1 kombinowany, zbudowany w oparciu o iskiernik.
W celu wyrównania potencjałów pomiędzy ogniwami PV na dachu oraz dla zapewnienia prawidłowej pracy falownika, a w szczególności układu monitorującego stan izolacji ogniw PV (najczęściej zintegrowanego z falownikiem), wymaga się skutecznego uziemienia konstrukcji nośnej ogniw PV przewodem o minimalnym przekroju 16 mm2 Cu lub równoważnym.
Podczas układania przewodów należy zwrócić uwagę, aby nie tworzyć zbytecznych pętli, w których mogą się indukować większe wartości napięć. Dotyczy to przewodów łączących ogniwa PV z falownikiem, ogniwa między sobą (stringi). Należy unikać prowadzenia poprzecznego przewodów DC między rzędami ogniw, przewodami przesyłu danych lub czujników nasłonecznienia, monitoringu pracy instalacji – tworzą one zbędne pętle, co też zwiększa narażenie przepięciowe całego systemu PV [2].
Specjalne ograniczniki przepięć do ochrony instalacji fotowoltaicznych
Ogniwa fotowoltaiczne ze względu na swoją specyfikę (jak już wspomniano wcześniej) mogą pracować przy prądzie znamionowym bardzo zbliżonym do prądu zwarciowego. Ograniczniki przepięć dla systemów PV (DC) są inaczej budowane niż dla sieci prądu zmiennego (AC) m.in. dlatego, że prądy następcze przy prądzie stałym trudno jest wyłączyć ze względu na nieprzechodzenie prądu przez zero. Wymusza to stosowanie specjalnych konstrukcji, zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 50539-11:2013-06 [9], zastąpionej w 2019 roku przez normę PN-EN 61643-31:2019-07 [10].
Głównym problemem w budowie ogranicznika PV jest bezpieczne odłączenie SPD w przypadku jego uszkodzenia lub przegrzania. Ma to na celu zapobieganie pożarowi. Klasyczne rozwiązanie polegające na stosowaniu zgrzewanego złącza bimetalicznego nie może być bezpośrednio zastosowane dla układów DC (PV).
Ograniczniki przepięć prądu stałego składają się zazwyczaj z trzech elementów ucinających, ograniczających lub kombinowanych, równolegle połączonych ze specjalnymi bezpiecznikami nadprądowymi sprzężonymi z modułami ograniczającymi przepięcia i działającymi sekwencyjnie.
W przypadku pojawienia się krótkotrwałego przepięcia powinien zadziałać tylko moduł ucinający lub ograniczający przepięcie. Jeśli zaburzenie trwa dłużej (czas działania zależny od budowy i własności konkretnego SPD), wówczas ogranicznik przepięć powinien mieć możliwość skutecznego przerwania płynącego prądu zwarciowego (DC) (rys. 5).
Ograniczniki przepięć do paneli PV charakteryzują się również innym napięciowym poziomem ochrony Up – dobieranym w zależności od napięcia pracy stringu. Wartości prądów znamionowych (In) i impulsowych (Iimp) należy dobierać w zależności od przyjętej klasy ochrony, a co za tym idzie maksymalnej wartości prądu piorunowego (10/350 µs), klasy probierczej ogranicznika (T1 lub T2), liczby przewodów odprowadzających zewnętrznego systemu ochrony odgromowej. Szczegóły można znaleźć w normie PN-EN 61643-31 [10]. Zestawienie wymaganych wartości minimalnych prądów znamionowych SPD zaczerpnięto z tabeli A.2 ww. normy i przedstawiono w tabelach 1 i 2.
Tabela 1. Dobór minimalnej wartości prądu znamionowego (In) i impulsowego (Iimp) ograniczników przepięć klasy T1 ograniczających lub kombinowanych (połączenie szeregowe warystorów i iskierników) zgodnie z PN-EN 61643-31 [2, 10]
Tabela 2. Dobór minimalnej wartości prądu znamionowego (In) i impulsowego (Iimp) ograniczników przepięć klasy T1 ucinających (iskierników) lub kombinowanych (połączenie równoległe warystorów i iskierników) zgodnie z PN-EN 61643-31 [2, 10]
Najczęściej popełniane błędy
1. Brak jakiejkolwiek ochrony. Dołożenie instalacji PV bez modyfikacji systemu ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej obiektu. 2. Stosowanie aktywnej ochrony odgromowej lub innej polegającej na ograniczeniu liczby zwodów lub cienia na dachu. Wyłącza to odpowiedzialność ubezpieczyciela za ewentualne straty ze względu na stosowanie rozwiązań niezgodnych z polskim Prawem budowlanym. Błędem jest powoływanie się na normy francuskie nieprzywołane w polskim rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [11]. 3. Niezachowane odstępy separacyjne na dachu. 4. Brak ochrony przeciwprzepięciowej skoordynowanej energetycznie z urządzeniem końcowym (falownikiem). Ryzykujemy uszkodzenie falownika wskutek przepięć pomimo zastosowania ogranicznika przepięć.
Podsumowanie
Własne elektrownie słoneczne stają się coraz bardziej popularne i modne w Polsce. Dostrzegając ich zalety, aktywnie z nich korzystając, nie można zapominać o zagrożeniach, które wraz z sobą niosą. Ryzyko pożaru obiektu, na którym są zainstalowane, wzrasta znacząco. Bez skutecznej ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej okres zwrotu z inwestycji może być dłuższy lub w ekstremalnych przypadkach koszty przewyższą znacząco potencjalne zyski. W polskim prawie winien być wprowadzony zapis nakładający na użytkowników instalacji PV konieczność wyposażenia ich w urządzenia piorunochronne i przeciwprzepięciowe. Brak takiej regulacji jest wykorzystywany do zmniejszenia kosztów inwestycji. Ubezpieczenie daje tylko złudną nadzieję na pokrycie ewentualnych strat. Podsumowując: zaleca się instalację potocznie zwanej „odgromówki” i „przepięciówki”.
Literatura
1. Strona internetowa: https://globenergia.pl/ponad-104-tysiace-mikroinstalacji-pv-w-2019-roku-gigantyczny-wzrost-w-fotowoltaice/ (2020.03.26). 2. „Poradnik ochrony odgromowej”, Neumarkt DEHN, 2019. 3. PN-EN 62305-1:2011, „Ochrona odgromowa – Część 1: Zasady ogólne”. 4. PN-EN 62305-2:2012, „Ochrona odgromowa – Część 2: Zarządzanie ryzykiem”. 5. PN-EN 62305-3:2011, „Ochrona odgromowa – Część 3: Uszkodzenia fizyczne obiektów i zagrożenie życia”. 6. PN-EN 62305-4:2011, „Ochrona odgromowa – Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach”. 7. DIN EN 62305-3:2016-04; VDE 0185-305-3:2016-04, „Blitzschutz – Teil 3: Schutz von baulichen Anlagen und Personen”. 8. IEC TS 62561-8:2018, „Lightning protection system components (LPSC) – Part 8: Requirements for components for isolated LPS”. 9. PN-EN 50539-11:2013-06, „Niskonapięciowe urządzenia ograniczające przepięcia – Urządzenia ograniczające przepięcia do zastosowań specjalnych z włączeniem napięcia stałego – Część 11: Wymagania i badania dla SPD w zastosowaniach fotowoltaicznych”. 10. PN-EN 61643-31:2019-07, „Niskonapięciowe urządzenia ograniczające przepięcia – Część 31: Wymagania i metody badań dla SPD instalacji fotowoltaicznych”. 11. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 8 kwietnia 2019r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2019 poz. 1065).
W związku z wejściem w życie ustawy z 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (DzU, poz. 984) Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, kiedy wymagane jest...
W związku z wejściem w życie ustawy z 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (DzU, poz. 984) Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, kiedy wymagane jest pozwolenie na montaż ogniw fotowoltaicznych lub zgłoszenie tych prac.
Letnie burze w Polsce stają się coraz gwałtowniejsze i częstsze. Towarzyszą im intensywne opady, porywiste wiatry oraz wyładowania atmosferyczne, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla domów jednorodzinnych....
Letnie burze w Polsce stają się coraz gwałtowniejsze i częstsze. Towarzyszą im intensywne opady, porywiste wiatry oraz wyładowania atmosferyczne, które mogą stanowić poważne zagrożenie dla domów jednorodzinnych. Uszkodzenia instalacji elektrycznych, pożary, zniszczenia dachu czy zalania to tylko niektóre z możliwych skutków braku odpowiedniego przygotowania. Jak więc skutecznie zabezpieczyć dom przed skutkami burz?
W Polsce tylko w roku 2019 zainstalowano ponad 104 tysiące mikroinstalacji fotowoltaicznych (PV) o łącznej mocy przekraczającej 680 MWp [1]. Chęć pozyskania „darmowej” energii elektrycznej oraz liczne...
W Polsce tylko w roku 2019 zainstalowano ponad 104 tysiące mikroinstalacji fotowoltaicznych (PV) o łącznej mocy przekraczającej 680 MWp [1]. Chęć pozyskania „darmowej” energii elektrycznej oraz liczne programy wsparcia tego rodzaju inwestycji przekładają się na tzw. boom, który przekracza założone prognozy [1].
Piorun uderzający w Ziemię jest najbardziej niebezpieczny dla ludzi. Uderzając w jakikolwiek obiekt, oddziałuje cieplnie i mechanicznie. Każdego dnia na świecie od piorunów ginie kilka osób, a kilkadziesiąt...
Piorun uderzający w Ziemię jest najbardziej niebezpieczny dla ludzi. Uderzając w jakikolwiek obiekt, oddziałuje cieplnie i mechanicznie. Każdego dnia na świecie od piorunów ginie kilka osób, a kilkadziesiąt zostaje porażonych.
Wyładowania atmosferyczne stanowią realne zagrożenie. Aby zminimalizować skutki ich uderzeń, należy stosować odpowiednią ochronę odgromową – zewnętrzną i wewnętrzną.
Wyładowania atmosferyczne stanowią realne zagrożenie. Aby zminimalizować skutki ich uderzeń, należy stosować odpowiednią ochronę odgromową – zewnętrzną i wewnętrzną.
Podstawowym zadaniem urządzenia odgromowego jest przejęcie i odprowadzenie do ziemi prądu piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego budynku. Powszechne...
Podstawowym zadaniem urządzenia odgromowego jest przejęcie i odprowadzenie do ziemi prądu piorunowego w sposób bezpieczny dla ludzi oraz eliminujący możliwość uszkodzenia chronionego budynku. Powszechne stosowanie systemów telekomunikacyjnych, teleinformatycznych oraz kontrolno-pomiarowych stworzyło konieczność zwrócenia większej uwagi na ochronę odgromową.
Coraz chętniej kupujemy i stosujemy urządzenia elektryczne i oświetlenie charakteryzujące się dużą efektywnością energetyczną. Oszczędzamy w ten sposób energię i ograniczamy ilość ciepła emitowanego do...
Coraz chętniej kupujemy i stosujemy urządzenia elektryczne i oświetlenie charakteryzujące się dużą efektywnością energetyczną. Oszczędzamy w ten sposób energię i ograniczamy ilość ciepła emitowanego do otoczenia.
Dla jednych są nic nie znaczącym detalem, dla innych zaś ciekawym i ważnym elementem dekoracyjnym, który podkreśla charakter wnętrza, zachowując jednocześnie swoje podstawowe funkcje. Mowa o włącznikach,...
Dla jednych są nic nie znaczącym detalem, dla innych zaś ciekawym i ważnym elementem dekoracyjnym, który podkreśla charakter wnętrza, zachowując jednocześnie swoje podstawowe funkcje. Mowa o włącznikach, fachowo nazywanych łącznikami, które włączają i wyłączają światło, ale pełnią także wiele dodatkowych funkcji.
W każdej standardowej instalacji elektrycznej występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania instalacji.
W każdej standardowej instalacji elektrycznej występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania instalacji.
Dobrze zaprojektowana i wykonana instalacja elektryczna w budynku, a także właściwie dobrany osprzęt elektroinstalacyjny gwarantują bezawaryjną eksploatację urządzeń elektrycznych, a przede wszystkim bezpieczeństwo...
Dobrze zaprojektowana i wykonana instalacja elektryczna w budynku, a także właściwie dobrany osprzęt elektroinstalacyjny gwarantują bezawaryjną eksploatację urządzeń elektrycznych, a przede wszystkim bezpieczeństwo użytkowników.
W każdej standardowej instalacji elektrycznej występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania instalacji.
W każdej standardowej instalacji elektrycznej występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania instalacji.
Skuteczne opanowanie pożaru i zminimalizowanie jego skutków wymaga zatrzymania go w tzw. strefie pożarowej. Można to zrobić, stosując tzw. formy aktywne, w których wykorzystuje się określone urządzenia...
Skuteczne opanowanie pożaru i zminimalizowanie jego skutków wymaga zatrzymania go w tzw. strefie pożarowej. Można to zrobić, stosując tzw. formy aktywne, w których wykorzystuje się określone urządzenia (np. systemy tryskaczowe) lub tzw. systemy biernej (pasywnej) ochrony przegród ogniowych.
Inwestorzy, którzy wykańczają i remontują swoje domy lub mieszkania, coraz częściej wybierają osprzęt elektryczny o wyszukanym wzornictwie, dopasowując go do koloru ścian, podłóg, a nawet mebli, a więc...
Inwestorzy, którzy wykańczają i remontują swoje domy lub mieszkania, coraz częściej wybierają osprzęt elektryczny o wyszukanym wzornictwie, dopasowując go do koloru ścian, podłóg, a nawet mebli, a więc do stylu, w jakim urządzone jest wnętrze. A jest w czym wybierać, ponieważ producenci stale wprowadzają nowe kolekcje, odpowiadające najnowszym trendom wzorniczym.
Czy ktoś jeszcze pamięta, co to był 20. stopień zasilania? Były to nieoczekiwane wyłączenia prądu w Polsce za czasów PRL-u. Czasem żartowano sobie, że może być jeszcze wyższy stopień – 21., czyli całkowity...
Czy ktoś jeszcze pamięta, co to był 20. stopień zasilania? Były to nieoczekiwane wyłączenia prądu w Polsce za czasów PRL-u. Czasem żartowano sobie, że może być jeszcze wyższy stopień – 21., czyli całkowity brak prądu. Jeśli jednak jesteśmy właścicielami domu jednorodzinnego, letniskowego lub działki, musimy się liczyć z całkowitym brakiem zasilania. Warto więc przemyśleć zakup niewielkiego generatora prądu. Podpowiadamy, jak wybrać odpowiednie urządzenie i jak zadbać o jego kondycję, aby bezawaryjnie...
Gniazda wtyczkowe i włączniki światła pełnią obecnie nie tylko funkcję użytkową, ale także dekoracyjną. Inwestorzy, którzy wykańczają i remontują swoje domy lub mieszkania, coraz częściej wybierają osprzęt...
Gniazda wtyczkowe i włączniki światła pełnią obecnie nie tylko funkcję użytkową, ale także dekoracyjną. Inwestorzy, którzy wykańczają i remontują swoje domy lub mieszkania, coraz częściej wybierają osprzęt elektryczny o wyszukanym, oryginalnym wzornictwie, dopasowując go do koloru ścian, podłóg, a nawet mebli, a więc do stylu, w jakim urządzone jest wnętrze. A jest w czym wybierać, ponieważ producenci gniazd i włączników stale wprowadzają nowe kolekcje, odpowiadające najnowszym trendom wzorniczym.
Stosowanie elektrycznych systemów przeciwoblodzeniowych pozwala uniknąć rozmrażania za pomocą mieszanek zawierających sól oraz ręcznego odśnieżania. Ogranicza się także występowanie uszkodzeń nawierzchni...
Stosowanie elektrycznych systemów przeciwoblodzeniowych pozwala uniknąć rozmrażania za pomocą mieszanek zawierających sól oraz ręcznego odśnieżania. Ogranicza się także występowanie uszkodzeń nawierzchni i budynków spowodowane przez zamarzającą wodę. Zmniejsza się ponadto prawdopodobieństwo wypadków w wyniku poślizgnięcia się ludzi na lodzie znajdującym się na nawierzchni. Dodatkowo zapobiega się niekontrolowanym upadkom nawisów śnieżnych z dachów i rynien.
Podczas zmiany wystroju wnętrza czy remontu mieszkania, często pojawia się konieczność zmiany umiejscowienia bądź wymiany osprzętu elektrycznego na nowy. Podpowiadamy, jak to zrobić dobrze i bezpiecznie.
Podczas zmiany wystroju wnętrza czy remontu mieszkania, często pojawia się konieczność zmiany umiejscowienia bądź wymiany osprzętu elektrycznego na nowy. Podpowiadamy, jak to zrobić dobrze i bezpiecznie.
Nagłe przerwy w dostępie prądu czy wahania napięcia stanowią zagrożenie dla elektronicznych sprzętów i mogą skutkować ich uszkodzeniem. Stabilne zasilanie oraz podtrzymania pracy podstawowych domowych...
Nagłe przerwy w dostępie prądu czy wahania napięcia stanowią zagrożenie dla elektronicznych sprzętów i mogą skutkować ich uszkodzeniem. Stabilne zasilanie oraz podtrzymania pracy podstawowych domowych urządzeń zapewni zasilacz awaryjny (UPS). Jak wybrać odpowiedni model UPS?
Wymiana uszkodzonego gniazdka nie jest specjalnie trudna, gdy polega na zastąpieniu go drugim – identycznym, ale na przykład o innym wzornictwie. Przestrzegając kilku zasad, poradzi z nią sobie nawet początkujący...
Wymiana uszkodzonego gniazdka nie jest specjalnie trudna, gdy polega na zastąpieniu go drugim – identycznym, ale na przykład o innym wzornictwie. Przestrzegając kilku zasad, poradzi z nią sobie nawet początkujący majsterkowicz, pod warunkiem jednak, że zachowa wszelkie zasady bezpieczeństwa i będzie miał pod ręką odpowiednio wyposażoną skrzynkę z narzędziami.
Instalacja elektryczna jest elementem każdego budynku mieszkalnego. Jej budowa jest zróżnicowana ze względu na wymagania użytkownika i zasobność jego portfela. W domach i mieszkaniach często można jeszcze...
Instalacja elektryczna jest elementem każdego budynku mieszkalnego. Jej budowa jest zróżnicowana ze względu na wymagania użytkownika i zasobność jego portfela. W domach i mieszkaniach często można jeszcze spotkać instalacje z lat 60. ubiegłego wieku, ale w nowoczesnych budynkach są to już instalacje trój- i pięcioprzewodowe wraz z inteligentnymi instalacjami teleinformatycznymi.
Sezon kampingowy w pełni. Korzystając z gniazdek elektrycznych na polu kempingowym, należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa i pamiętać o bezpiecznym użytkowaniu kabli i przewodów elektrycznych.
Sezon kampingowy w pełni. Korzystając z gniazdek elektrycznych na polu kempingowym, należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa i pamiętać o bezpiecznym użytkowaniu kabli i przewodów elektrycznych.
Czasami po przeprowadzce do nowego domu lub mieszkania po remoncie domownicy zaczynają odczuwać różnego rodzaju problemy zdrowotne i często trudno znaleźć ich przyczynę. Tymczasem źródłem problemu mogą...
Czasami po przeprowadzce do nowego domu lub mieszkania po remoncie domownicy zaczynają odczuwać różnego rodzaju problemy zdrowotne i często trudno znaleźć ich przyczynę. Tymczasem źródłem problemu mogą być ściany i sposób ich wykończenia.
Nowoczesne materiały wykończeniowe, w tym również farby do wnętrz, zapewniają trwały kolor, ale powinny być także bezpieczne w użytkowaniu. Jak uzyskać gładkie i estetyczne ściany, odporne na zabrudzenia,...
Nowoczesne materiały wykończeniowe, w tym również farby do wnętrz, zapewniają trwały kolor, ale powinny być także bezpieczne w użytkowaniu. Jak uzyskać gładkie i estetyczne ściany, odporne na zabrudzenia, ścieranie i wilgoć?
To, co jeszcze kilka lat temu było niszową alternatywą, dziś staje się dla wielu Polaków najbardziej racjonalnym sposobem budowy własnego domu – szybszym, bardziej przewidywalnym i lepiej dopasowanym do...
To, co jeszcze kilka lat temu było niszową alternatywą, dziś staje się dla wielu Polaków najbardziej racjonalnym sposobem budowy własnego domu – szybszym, bardziej przewidywalnym i lepiej dopasowanym do tego, jak dziś żyjemy i w jaki sposób pracujemy. Rosnące koszty budowy tradycyjnej, niedobory fachowców na rynku oraz coraz wyższe wymagania dotyczące energooszczędności sprawiają, że domy modułowe i domy kontenerowe przestają być „opcją B”, a stają się pierwszym wyborem dla osób, które mają działkę,...
Ofertę KREISEL poszerzono o WHITE FLOOR 415 – białą, cementową wylewkę samopoziomującą przeznaczoną do wykonywania podkładów podłogowych wewnątrz budynków. Produkt powstał z myślą o profesjonalnych wykonawcach,...
Ofertę KREISEL poszerzono o WHITE FLOOR 415 – białą, cementową wylewkę samopoziomującą przeznaczoną do wykonywania podkładów podłogowych wewnątrz budynków. Produkt powstał z myślą o profesjonalnych wykonawcach, którzy oczekują wygodnej aplikacji, szerokiego zakresu zastosowania oraz szybkiego tempa prac.
Szczyt sezonu na klimatyzację to czas wzmożonej liczby realizacji oraz zwiększonego zapotrzebowania na urządzenia dostępne od ręki. W odpowiedzi na potrzeby firm instalacyjnych marka NOXA przygotowała...
Szczyt sezonu na klimatyzację to czas wzmożonej liczby realizacji oraz zwiększonego zapotrzebowania na urządzenia dostępne od ręki. W odpowiedzi na potrzeby firm instalacyjnych marka NOXA przygotowała lipcowe promocje, dzięki którym można uzupełnić stany magazynowe na atrakcyjniejszych warunkach i zwiększyć opłacalność prowadzonych inwestycji.
Szczelny dom ogranicza straty energii, ale wymaga kontrolowanej wymiany powietrza. Rekuperacja Alnor pozwala połączyć odzysk ciepła, filtrację i dopasowanie pracy instalacji do rytmu życia mieszkańców,...
Szczelny dom ogranicza straty energii, ale wymaga kontrolowanej wymiany powietrza. Rekuperacja Alnor pozwala połączyć odzysk ciepła, filtrację i dopasowanie pracy instalacji do rytmu życia mieszkańców, ograniczając przypadkowość na etapie projektu oraz zwiększając komfort użytkowania budynku.
Informacja o cookies
Klikacjąc "Zgoda" akceptujesz zapisywanie wszystkich danych na twoim urządzeniu. Kliknięcie "Odmowa" oznacza zapisywanie tylko danych niezbędnych do funkcjonowania strony. Administratorem danych jest Grupa Medium sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Karczewska 18. Dane są przetwarzane w celu zapewnienia funkcjonalności strony, analizy ruchu oraz dostosowania reklam. Masz prawo do wycofania zgody w dowolnym momencie. Dane przetwarzamy w celu realizxacji zamówienia (art. 6 ust. 1 lit. b RODO). Szczegółowe informacje o przetwarzaniu danych znajdziesz w
Polityce prywatności
![Budynek bez zewnętrznego urządzenia piorunochronnego, gdzie: 1 – wejście DC falownika, 2 – strona AC falownika, 3 – sieć zasilająca nn 230/400 V, 4 – interfejs przesyłu danych, 5 – połączenia wyrównawcze/zaciski uziemiające [2]](https://www.ekspertbudowlany.pl/media/cache/typical_view/data/202112/rys0-ochrona-instalacji.jpg)
