EkspertBudowlany.pl Portal Budowlany

Zaawansowane wyszukiwanie

Jak chronić falowniki instalacji PV od przepięć

Pożar falownika PV [17]

Pożar falownika PV [17]

Systemy fotowoltaiczne projektowane i instalowane zgodnie zasadami wiedzy technicznej oraz wymagań określonych w normach przedmiotowych powinny spełniać wszelkie wymogi bezpieczeństwa. Elementem składowym każdej instalacji PV jest falownik.

Moduły fotowoltaiczne przetwarzają energię słoneczną na energię prądu stałego. Sieć elektroenergetyczna, do której oddajemy produkowaną energię elektryczną, pracuje przy napięciu przemiennym 3×230/400 V o częstotliwości 50 Hz. W dużym uproszczeniu zadaniem falownika jest zamiana prądu stałego na przemienny, tak by wytworzona energia była kompatybilna z energią dostarczaną z sieci elektroenergetycznej.

Falowniki stanowią średnio około 20% całości poniesionych nakładów finansowych na budowę własnej instalacji PV. Każda chwila, w której możemy, a jednak nie sprzedajemy produkowanej energii elektrycznej, wydłuża czas zwrotu z poniesionej inwestycji. W przypadku, gdy ulegnie uszkodzeniu jedno ogniwo zainstalowane na dachu, nie utracimy pełnej funkcjonalności naszej elektrowni. Jednak gdy ulegnie uszkodzeniu falownik przestaje ona dostarczać nam zysków, przestaje się zwracać, a zaczyna generować dodatkowe koszty przyjazdu wykwalifikowanego serwisu, ewentualnych napraw czy też wymiany, jednocześnie powodując niepotrzebny dyskomfort u użytkownika.

fot1 falowniki

Fot. 1. Uszkodzony falownik PV [1]

fot2 falowniki

Fot. 2. Pożar domu spowodowany uszkodzeniem falownika [16]

fot3 falowniki

Fot. 3. Wewnętrzny pożar falownika instalacji PV (w części DC) [17]

Czy falowniki PV ulegają uszkodzeniom? Wystarczy wpisać w wyszukiwarce internetowej hasło: „falowniki PV uszkodzenia”, a natychmiast otrzymujemy kilkanaście zdjęć uszkodzeń, porad serwisowych itp.

Na fot. 1 widzimy uszkodzony stopień wyjściowy falownika, a dokładnie rozerwane warystory na wyjściu dwóch z faz oraz osmaloną płytkę PCB [1]. Na szczęście nie doszło do pożaru.

Na fot. 2 widzimy uszkodzony falownik, który zainicjował pożar poddasza [16]. Na fot.3, fot. 4, fot. 5 i fot. główne. możemy zobaczyć inne skutki awarii falowników.

Bardzo ciekawie przedstawiają się statystyki awarii i uszkodzeń w instalacjach fotowoltaicznych pochodzące z niemieckiego zakładu ubezpieczeń Mannheimer Versicherung [2, 3] (rys. 1).

Wyładowania atmosferyczne i przepięcia stanowią 26% awarii i uszkodzeń. Jeszcze ciekawsze są dane z TÜV Rhein­land [2, 4, 5] (rys. 2).

Pojawia się pozycja – błąd projektowy. Dokładnie wczytując się w tekst źródłowy odnajdujemy informację, iż w tym przypadku chodzi o uszkodzenia spowodowane błędami projektowymi zarówno w zakresie instalacji elektrycznej (niewłaściwy dobór urządzeń, kabli, izolacji itp.), jak i mechanicznej.

fot4 falowniki

Fot. 4. Skutki przepięcia i następującego po nim zapłonu łuku po stronie DC falownika w instalacji PV – zwęglenie części płytki PCB [17]

Należy zwrócić uwagę, iż błędy projektowe mogą prowadzić do awarii sprzętu. Sumując wartości dotyczące awarii sprzętu i błędów projektowych, otrzymujemy 52% przyczyn wszystkich problemów. Jest to już znacząca liczba.

Planowane postarzanie produktu

„Planowane postarzanie produktu", także „planowane ograniczenie trwałości produktu", „zaplanowana żywotność produktu" – jest to strategia producenta mająca na celu takie projektowanie towarów, aby miały one ograniczony czas użytecznego życia, po tym zaś okresie stawały się niesprawne, a często nieopłacalne w naprawie.

Planowe postarzanie produktu ma wymusić na konsumencie ponowne kupienie produktu i tym samym przyniesienie zysku producentowi. Co do zasady przedsiębiorstwa produkcyjne nie przyznają się do tej praktyki, a niekiedy otwarcie ją negują” – źródło Wikipedia [15].

fot5 falowniki

Fot. 5. Skutki niewłaściwego działania zabezpieczeń instalacji fotowoltaicznej – pożar falownika [17]

W obecnych czasach powszechna staje się sytuacja, gdy naprawa zepsutego sprzętu okazuje się mniej korzystna niż zakup nowego. Od początku XXI w. zauważalne jest ww. zjawisko, które dotyczy szczególnie produktów z rynku RTV i AGD. Są one tak projektowane, aby uległy uszkodzeniu po kilku latach użytkowania, a ich ewentualna naprawa przez serwisy, wobec kosztów usługi serwisowej w porównaniu do ceny nowego produktu, staje się nieopłacalna.

Należy zauważyć, iż omawiane zjawisko nie ogranicza się tylko do sprzętu RTV/AGD. Kolejny przykład – samochody. Już przyzwyczailiśmy się, iż po kilku latach od wyjechania z salonu wszystko „zaczyna się sypać”. Cóż wówczas robimy – szybko sprzedajemy coraz częściej psujący się samochód.

W przypadku falowników PV jest dokładnie tak samo. Zestawiając wcześniej opisane dane statystyczne, jednoznacznie można stwierdzić, iż należy się spodziewać awarii instalacji PV w perspektywie czasu życia (czasu eksploatacji) liczonej na 25–30 lat.

Unia Europejska postanowiła wprowadzić przepisy prawne zobowiązujące producentów do tego, aby ich wyroby stały się trwałe i łatwiejsze do naprawy. Przepisy wydłużające trwałość produktów to krok w dobrą stronę.

„Od USA po Europę, użytkownicy domagają się prawa do naprawy, ponieważ są zmęczeni produktami, które zostały zaprojektowane z myślą o przedwczesnym zużyciu – ocenia Chloe Fayole z European Environmental Citizens’ Organisation for Standardisation – ECOS, która prowadzi kampanię Coolproducts - i opowiada się za prawem do naprawy dla europejskich konsumentów” [6].

Spójrzmy ponownie na rys. 2. Policzmy procenty. Poczytajmy dyskusję na forach serwisowych, a wówczas zdamy sobie sprawę z realnego zagrożenia naszej inwestycji, z ewentualnych dodatkowych kosztów po okresie gwarancji, z ograniczeń i wyłączeń w zakresie napraw gwarancyjnych.

rys1 falowniki

Rys. 1. Statystyki awarii i uszkodzeń w instalacjach fotowoltaicznych na podstawie danych z niemieckiego zakładu ubezpieczeń Mannheimer Versicherung [2, 3]

falowniki rys2

Rys. 2. Zestawienie przyczyn awarii instalacji PV wg danych TÜV Rheinland [2, 4, 5]

W przypadku urządzeń elektrycznych i elektronicznych w celu sztucznego postarzania wykorzystuje się brak koordynacji energetycznej zewnętrznych i wewnętrznych elementów i urządzeń do ograniczania przepięć.

Najważniejszym kryterium doboru ich parametrów jest napięciowy poziom ochrony (Up) szczegółowo definiowany w normie PN-EN 61643-11:2013 [9]. Parametr Up ogranicznika przepięć powinien być skoordynowany z napięciem wytrzymywanym przez badane urządzenie Uw stosownie do wymagań normy PN-EN 60664-1 [10].

Należy zauważyć, iż wycofana norma PN-EN 62305-4:2006 [11] w załączniku C szczegółowo opisywała zasady prawidłowiej koordynacji energetycznej SPD – łącznie na 17 stronach. W aktualnej wersji normy PN-EN 62305-4:2011 nie ma ww. opisanych zasad koordynacji. Powszechny w Polsce i nie tylko brak właściwej koordynacji SPD skutkuje uszkodzeniami chronionych urządzeń pomimo stosowania ograniczników przepięć dobranych wg PN-EN 62305-4:2011. Bardzo często nie zdajemy sobie sprawy z tego faktu, a uszkodzenia przypisujemy złemu losowi lub mówimy: „spaliło się zgodnie z normą”.

Podłączenie i ochrona przeciwprzepięciowa falowników PV

Procedura podłączenia instalacji PV do sieci elektroenergetycznej składa się z kilku etapów.

W pierwszej kolejności należy sporządzić projekt instalacji PV. Z punktu widzenia bezpieczeństwa, i nie tylko, zaleca się doposażyć/wyposażyć obiekt przeznaczony pod inwestycję w instalację odgromową. Z punktu widzenia planowanego zużycia sprzętu należy zwrócić szczególną uwagę na ochronę przeciwprzepięciową.

W budynku (z zewnętrznym urządzeniem piorunochronnym i z zachowanym odstępem separującym) w celu zabezpieczenia falownika przed skutkami przepięć należy zainstalować (rys. 3.):

  • w rozdzielnicy głównej budynku ogranicznik przepięć klasy T1 kombinowany zbudowany w oparciu o iskiernik skoordynowany energetycznie z urządzeniem końcowym poprzez np. sterowany iskiernik (stosownie do załącznika C normy PN-EN 62305-4:2006 – w celu zabezpieczenia przed planowanym postarzaniem falownika PV),
  • na wyjściu AC falownika w miejscu przyłączenia sieci niskiego napięcia ogranicznik przepięć klasy T2, jeśli długość przewodów do rozdzielnicy jest większa niż 10 m,
  • na wejściu DC falownika w miejscu przyłączenia kabli z paneli PV ogranicznik przepięć klasy T2 przeznaczony do systemów PV,
  • na wyjściu paneli PV, jeśli długość przewodów do falownika jest większa niż 10 m, ogranicznik przepięć klasy T2 dedykowany do systemów PV,
  • na wejściu sterującym falownika (jeśli takie posiada i są one wykorzystywane) ogranicznik przepięć przeznaczony do torów sygnałowych klasy C2.
rys3 falowniki

Rys. 3. Budynek z zewnętrznym urządzeniem piorunochronnym i z zachowanym odstępem separującym, gdzie: 1 – wejście DC falownika, 2 – strona AC falownika, 3 – sieć zasilająca nn 230/400 V, 4 – interfejs przesyłu danych, 5 – połączenia wyrównawcze/zaciski uziemiające, 6 – układ zwodów pionowych na dachu/iglica odgromowa z podstawą betonową [12]

Po sporządzeniu projektu można przystąpić do budowy. Na końcowym etapie inwestycji należy zwrócić szczególną uwagę na zgodność dokumentacji ze stanem faktycznym. Niezgodność projektu z rzeczywistością może stanowić podstawę do odmowy wypłaty odszkodowania przez towarzystwo ubezpieczeniowe.

Po zakończeniu prac chęć podłączenia instalacji PV do sieci elektroenergetycznej należy wraz z niezbędną dokumentacją (druk zgłoszenia, schemat instalacji elektrycznej obiektu, szczegółowe dane projektowe dotyczące mocy zainstalowanej itp.) przedłożyć w lokalnym zakładzie energetycznym. W ciągu 30 dni zostanie wymieniony nam licznik energii elektrycznej na dwukierunkowy.

Ostatnim etapem całej inwestycji jest podpisanie umowy z lokalnym dystrybutorem energii elektrycznej.

Specjalne ograniczniki przepięć do ochrony instalacji fotowoltaicznych

Ogniwa fotowoltaiczne ze względu na swoją specyfikę mogą pracować przy prądzie znamionowym bardzo zbliżonym do prądu zwarciowego. Ograniczniki przepięć dla systemów PV (DC) są inaczej budowane niż dla sieci prądu zmiennego (AC) m.in. dlatego, że prądy następcze przy prądzie stałym trudno jest wyłączyć ze względu na nieprzechodzenie prądu przez zero. Wymusza to stosowanie specjalnych konstrukcji zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 50539-11:2013-06 [13], zastąpionej w 2019 roku przez normę PN-EN 61643-31:2019-07 [14].

Głównym problemem w budowie ogranicznika PV jest bezpieczne odłączenie SPD w przypadku jego uszkodzenia lub przegrzania. Ma to na celu zapobieganie pożarowi. Klasycznie stosowane rozwiązanie polegające na stosowaniu zgrzewanego złącza bimetalicznego nie może być bezpośrednio zastosowane dla układów DC (PV).

Ograniczniki przepięć prądu stałego składają się zazwyczaj z trzech elementów ucinających, ograniczających lub kombinowanych równolegle połączonych ze specjalnymi bezpiecznikami nadprądowymi sprzężonymi z modułami ograniczającymi przepięcia i działającymi sekwencyjnie. W przypadku pojawienia się krótkotrwałego przepięcia powinien zadziałać tylko moduł ucinający lub ograniczający przepięcie.

rys4 falowniki

Rys. 4. Dwustopniowy ogranicznik przepięć do ogniw PV [12]

Jeśli zaburzenie trwa dłużej (czas działania zależny od budowy i własności konkretnego SPD), wówczas ogranicznik przepięć powinien mieć możliwość skutecznego przerwania płynącego prądu zwarciowego (DC) (rys. 4).

Ograniczniki przepięć do paneli PV charakteryzują się również innym napięciowym poziomem ochrony Up – dobieranym w zależności od napięcia pracy stringu. Wartości prądów znamionowych (In) i impulsowych (Iimp) należy dobierać w zależności od przyjętej klasy ochrony, a co za tym idzie maksymalnej wartości prądu piorunowego (10/350 µs), klasy probierczej ogranicznika (T1 lub T2), liczby przewodów odprowadzających zewnętrznego systemu ochrony odgromowej. Szczegóły można znaleźć w normie PN-EN 61643-31 [10].

Zestawienie wymaganych wartości minimalnych prądów znamionowych SPD zaczerpnięto z tabeli A.2 ww. normy i przedstawiono w tabelach 1. i 2.

tab1 falowniki

Tabela 1. Dobór minimalnej wartości prądu znamionowego (In) i impulsowego (Iimp) ograniczników przepięć klasy T1 ograniczających lub kombinowanych (połączenie szeregowe warystorów i iskierników) zgodnie z PN-EN 61643-31 [12, 14]

tab2 falowniki

Tabela 2. Dobór minimalnej wartości prądu znamionowego (In) i impulsowego (Iimp) ograniczników przepięć klasy T1 ucinających (iskierników) lub kombinowanych (połączenie równoległe warystorów i iskierników) zgodnie z PN-EN 61643-31 [12, 14]

Najczęściej popełniane błędy

1. Główne kryterium wyboru oferty na system PV – 100% cena.
2. Pomijanie tematu bezpieczeństwa na etapie inwestycji – wróć do pkt 1.
3. Bezgraniczna ufność w deklarowaną jakość usługi, produktu i jego/jej estetyczny wygląd.
4. Ograniczenia w umowie gwarancyjnej – w zakresie świadczeń gwarancyjnych.
5. Brak zabezpieczeń od skutków przepięć falowników PV.

Podsumowanie

Własne elektrownie słoneczne stają się coraz bardziej popularne i modne w Polsce. Dostrzegając ich zalety, aktywnie z nich korzystając, nie można zapominać o zagrożeniach, które wraz ze sobą niosą. Ryzyko pożaru obiektu, na którym są zainstalowane, wzrasta znacząco. Bez skutecznej ochrony odgromowej i przeciwprzepięciowej okres zwrotu z inwestycji może być dłuższy lub w ekstremalnych przypadkach koszty przewyższą znacząco potencjalne zyski. W Polskim prawie powinien być wprowadzony zapis nakładający na użytkowników instalacji PV konieczność wyposażenia ich w urządzenia piorunochronne i przeciwprzepięciowe. Brak takiej regulacji jest wykorzystywany do zmniejszenia kosztów inwestycji. Ubezpieczenie daje tylko złudną nadzieję na pokrycie ewentualnych strat. Podsumowując, zaleca się instalację potocznie zwanej odgromówki i przepięciówki.

Literatura

1. Strona internetowa: https://www.elektroda.pl/rtvforum/topic3627274.html#gallery-1
2. Strona internetowa: https://flixenergy.pl/blog-725-czy-instalacje-pv-sa-bezpieczne-pod-wzgledem-pozarowym-#close
3. „Schadenstatistik Photovoltaik. Schadenursachen nach Stückzahlen”, Mannheimer Versicherung 2010.
4. Sepanski et al., „Assessing Fire Risks in Photovoltaic Systems and Developing Safety Concepts for Risk Minimization”, TÜV Rheinland Energie und Umwelt GmbH, 2018.
5. Strona internetowa: www.sma-sunny.com/en/fire-safety-of-pv-systems (2021.04.12).
6. Strona internetowa: https://www.dziennikprawny.pl/pl/a/prawo-do-naprawy-w-unii-europejskiej-od-2021-roku - data pozyskania (2020.12.13).
7. PN-EN 62305-4:2011, „Ochrona odgromowa. Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach”.
8. PN-EN 61000-4-5:2014-10, „Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC). Część 4–5: Metody badań i pomiarów. Badanie odporności na udary”.
9. PN-EN 61643-11:2013, „Niskonapięciowe urządzenia ograniczające przepięcia. Część 11: Urządzenia ograniczające przepięcia w sieciach elektroenergetycznych niskiego napięcia. Wymagania i metody badań”.
10. PN-EN 60664-1:2011, „Koordynacja izolacji urządzeń elektrycznych w układach niskiego napięcia. Część 1: Zasady, wymagania i badania”.
11. PN-EN 62305-4:2006, „Ochrona odgromowa. Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach budowlanych”.
12. Poradnik ochrony odgromowej”, Neumarkt DEHN, 2019.
13. PN-EN 50539-11:2013-06, „Niskonapięciowe urządzenia ograniczające przepięcia. Urządzenia ograniczające przepięcia do zastosowań specjalnych z włączeniem napięcia stałego. Część 11: Wymagania i badania dla SPD w zastosowaniach fotowoltaicznych”.
14. PN-EN 61643-31:2019-07, „Niskonapięciowe urządzenia ograniczające przepięcia. Część 31: Wymagania i metody badań dla SPD instalacji fotowoltaicznych”.
15. Strona internetowa: https://pl.wikipedia.org/wiki/Planowane_postarzanie_produktu (2021.08.06).
16. Strona internetowa: https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/630639/fire-solar-pv-systems-investigations-evidence.pdf (2021.08.06).
17. Strona internetowa: https://www.acsolarwarehouse.com/news/solar-fires-dc-arc-faults-on-solar-systems/ (2020.10.09).

Komentarze

Powiązane

Redakcja EkspertBudowlany.pl news Jak bezpiecznie zamówić instalację fotowoltaiczną bez wychodzenia z domu?

Jak bezpiecznie zamówić instalację fotowoltaiczną bez wychodzenia z domu? Jak bezpiecznie zamówić instalację fotowoltaiczną bez wychodzenia z domu?

FOTON Technik – lider na polskim rynku instalacji fotowoltaicznych, należący do Grupy innogy – jako firma odpowiedzialna społecznie umożliwia teraz klientom zdalne zamawianie usług. Dzięki internetowemu...

FOTON Technik – lider na polskim rynku instalacji fotowoltaicznych, należący do Grupy innogy – jako firma odpowiedzialna społecznie umożliwia teraz klientom zdalne zamawianie usług. Dzięki internetowemu systemowi użytkownicy mogą bezpiecznie podpisać umowę bez wychodzenia z domu. Firma uruchomiła także specjalną infolinię pod numerem 22 123 83 59.

Krystyna Stankiewicz news Ruszył rządowy program Mój prąd

Ruszył rządowy program Mój prąd Ruszył rządowy program Mój prąd

Można już składać wnioski o dofinansowanie instalacji fotowoltaicznych w budownictwie indywidualnym.

Można już składać wnioski o dofinansowanie instalacji fotowoltaicznych w budownictwie indywidualnym.

mgr inż. Damian Czernik Domowa elektrownia – wytyczne dla inwestora

Domowa elektrownia – wytyczne dla inwestora Domowa elektrownia – wytyczne dla inwestora

W publikacji jej autor zamieszcza najważniejsze kwestie technologiczne, które powinny być brane pod uwagę przez inwestorów chcących korzystać z energii odnawialnej pochodzącej z energii słonecznej (instalacji...

W publikacji jej autor zamieszcza najważniejsze kwestie technologiczne, które powinny być brane pod uwagę przez inwestorów chcących korzystać z energii odnawialnej pochodzącej z energii słonecznej (instalacji fotowoltaicznych).

mgr inż. Karol Kuczyński Energooszczędne oświetlenie

Energooszczędne oświetlenie Energooszczędne oświetlenie

Coraz chętniej kupujemy i stosujemy urządzenia elektryczne i oświetlenie charakteryzujące się dużą efektywnością energetyczną. Oszczędzamy w ten sposób energię i ograniczamy ilość ciepła emitowanego do...

Coraz chętniej kupujemy i stosujemy urządzenia elektryczne i oświetlenie charakteryzujące się dużą efektywnością energetyczną. Oszczędzamy w ten sposób energię i ograniczamy ilość ciepła emitowanego do otoczenia.

Hanna Czerska Istotny szczegół

Istotny szczegół Istotny szczegół

Dla jednych są nic nie znaczącym detalem, dla innych zaś ciekawym i ważnym elementem dekoracyjnym, który podkreśla charakter wnętrza, zachowując jednocześnie swoje podstawowe funkcje. Mowa o włącznikach,...

Dla jednych są nic nie znaczącym detalem, dla innych zaś ciekawym i ważnym elementem dekoracyjnym, który podkreśla charakter wnętrza, zachowując jednocześnie swoje podstawowe funkcje. Mowa o włącznikach, fachowo nazywanych łącznikami, które włączają i wyłączają światło, ale pełnią także wiele dodatkowych funkcji.

mgr inż. Janusz Strzyżewski Gniazda wtyczkowe i łączniki w instalacjach elektrycznych

Gniazda wtyczkowe i łączniki w instalacjach elektrycznych Gniazda wtyczkowe i łączniki w instalacjach elektrycznych

W każdej standardowej instalacji elektrycznej występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania instalacji.

W każdej standardowej instalacji elektrycznej występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania instalacji.

mgr inż. Karol Kuczyński Bezpieczne instalacje elektryczne

Bezpieczne instalacje elektryczne Bezpieczne instalacje elektryczne

Dobrze zaprojektowana i wykonana instalacja elektryczna w budynku, a także właściwie dobrany osprzęt elektroinstalacyjny gwarantują bezawaryjną eksploatację urządzeń elektrycznych, a przede wszystkim bezpieczeństwo...

Dobrze zaprojektowana i wykonana instalacja elektryczna w budynku, a także właściwie dobrany osprzęt elektroinstalacyjny gwarantują bezawaryjną eksploatację urządzeń elektrycznych, a przede wszystkim bezpieczeństwo użytkowników.

Redakcja EkspertBudowlany.pl Gniazda i łączniki w instalacjach elektrycznych

Gniazda i łączniki w instalacjach elektrycznych Gniazda i łączniki w instalacjach elektrycznych

W każdej standardowej instalacji elektrycznej występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania instalacji.

W każdej standardowej instalacji elektrycznej występują gniazda wtyczkowe oraz łączniki. Ich budowa oraz sposób zamocowania zależą od miejsca zainstalowania oraz metody wykonania instalacji.

Jacek Sawicki Bierna ochrona ppoż. przepustów instalacyjnych

Bierna ochrona ppoż. przepustów instalacyjnych Bierna ochrona ppoż. przepustów instalacyjnych

Skuteczne opanowanie pożaru i zminimalizowanie jego skutków wymaga zatrzymania go w tzw. strefie pożarowej. Można to zrobić, stosując tzw. formy aktywne, w których wykorzystuje się określone urządzenia...

Skuteczne opanowanie pożaru i zminimalizowanie jego skutków wymaga zatrzymania go w tzw. strefie pożarowej. Można to zrobić, stosując tzw. formy aktywne, w których wykorzystuje się określone urządzenia (np. systemy tryskaczowe) lub tzw. systemy biernej (pasywnej) ochrony przegród ogniowych.

mgr inż. Julian Wiatr Instalacje elektryczne w łazience

Instalacje elektryczne w łazience Instalacje elektryczne w łazience

Projektując i urządzając łazienkę, należy kierować się nie tylko względami estetycznymi, ale także zapewnieniem bezpieczeństwa jej użytkownikom.

Projektując i urządzając łazienkę, należy kierować się nie tylko względami estetycznymi, ale także zapewnieniem bezpieczeństwa jej użytkownikom.

Agata Grudecka Jak wybierać osprzęt elektryczny?

Jak wybierać osprzęt elektryczny? Jak wybierać osprzęt elektryczny?

Inwestorzy, którzy wykańczają i remontują swoje domy lub mieszkania, coraz częściej wybierają osprzęt elektryczny o wyszukanym wzornictwie, dopasowując go do koloru ścian, podłóg, a nawet mebli, a więc...

Inwestorzy, którzy wykańczają i remontują swoje domy lub mieszkania, coraz częściej wybierają osprzęt elektryczny o wyszukanym wzornictwie, dopasowując go do koloru ścian, podłóg, a nawet mebli, a więc do stylu, w jakim urządzone jest wnętrze. A jest w czym wybierać, ponieważ producenci stale wprowadzają nowe kolekcje, odpowiadające najnowszym trendom wzorniczym.

mgr inż. Franciszek Rochowczyk Jak wybrać generator prądu?

Jak wybrać generator prądu? Jak wybrać generator prądu?

Czy ktoś jeszcze pamięta, co to był 20. stopień zasilania? Były to nieoczekiwane wyłączenia prądu w Polsce za czasów PRL-u. Czasem żartowano sobie, że może być jeszcze wyższy stopień – 21., czyli całkowity...

Czy ktoś jeszcze pamięta, co to był 20. stopień zasilania? Były to nieoczekiwane wyłączenia prądu w Polsce za czasów PRL-u. Czasem żartowano sobie, że może być jeszcze wyższy stopień – 21., czyli całkowity brak prądu. Jeśli jednak jesteśmy właścicielami domu jednorodzinnego, letniskowego lub działki, musimy się liczyć z całkowitym brakiem zasilania. Warto więc przemyśleć zakup niewielkiego generatora prądu. Podpowiadamy, jak wybrać odpowiednie urządzenie i jak zadbać o jego kondycję, aby bezawaryjnie...

mgr inż. Janusz Strzyżewski Osprzęt na tarasach i balkonach

Osprzęt na tarasach i balkonach Osprzęt na tarasach i balkonach

Właściwy dobór i rozmieszczenie osprzętu elektrycznego w dużej mierze decyduje o wygodzie i bezpieczeństwie użytkowania instalacji elektrycznych.

Właściwy dobór i rozmieszczenie osprzętu elektrycznego w dużej mierze decyduje o wygodzie i bezpieczeństwie użytkowania instalacji elektrycznych.

Anna Wilgocka Nowoczesne gniazda i włączniki

Nowoczesne gniazda i włączniki Nowoczesne gniazda i włączniki

Gniazda wtyczkowe i włączniki światła pełnią obecnie nie tylko funkcję użytkową, ale także dekoracyjną. Inwestorzy, którzy wykańczają i remontują swoje domy lub mieszkania, coraz częściej wybierają osprzęt...

Gniazda wtyczkowe i włączniki światła pełnią obecnie nie tylko funkcję użytkową, ale także dekoracyjną. Inwestorzy, którzy wykańczają i remontują swoje domy lub mieszkania, coraz częściej wybierają osprzęt elektryczny o wyszukanym, oryginalnym wzornictwie, dopasowując go do koloru ścian, podłóg, a nawet mebli, a więc do stylu, w jakim urządzone jest wnętrze. A jest w czym wybierać, ponieważ producenci gniazd i włączników stale wprowadzają nowe kolekcje, odpowiadające najnowszym trendom wzorniczym.

dr inż. Stefan Gierlotka – biegły sądowy do spraw wypadków porażeń prądem elektrycznym Wypadki porażenia ludzi od uderzenia pioruna

Wypadki porażenia ludzi od uderzenia pioruna Wypadki porażenia ludzi od uderzenia pioruna

Piorun uderzający w Ziemię jest najbardziej niebezpieczny dla ludzi. Uderzając w jakikolwiek obiekt, oddziałuje cieplnie i mechanicznie. Każdego dnia na świecie od piorunów ginie kilka osób, a kilkadziesiąt...

Piorun uderzający w Ziemię jest najbardziej niebezpieczny dla ludzi. Uderzając w jakikolwiek obiekt, oddziałuje cieplnie i mechanicznie. Każdego dnia na świecie od piorunów ginie kilka osób, a kilkadziesiąt zostaje porażonych.

mgr inż. Karol Kuczyński Systemy przeciwoblodzeniowe. Możliwości sterowania

Systemy przeciwoblodzeniowe. Możliwości sterowania Systemy przeciwoblodzeniowe. Możliwości sterowania

Stosowanie elektrycznych systemów przeciwoblodzeniowych pozwala uniknąć rozmrażania za pomocą mieszanek zawierających sól oraz ręcznego odśnieżania. Ogranicza się także występowanie uszkodzeń nawierzchni...

Stosowanie elektrycznych systemów przeciwoblodzeniowych pozwala uniknąć rozmrażania za pomocą mieszanek zawierających sól oraz ręcznego odśnieżania. Ogranicza się także występowanie uszkodzeń nawierzchni i budynków spowodowane przez zamarzającą wodę. Zmniejsza się ponadto prawdopodobieństwo wypadków w wyniku poślizg­nięcia się ludzi na lodzie znajdującym się na nawierzchni. Dodatkowo zapobiega się niekontrolowanym upadkom nawisów śnieżnych z dachów i rynien.

Redakcja EkspertBudowlany.pl Jak bezpiecznie wymienić osprzęt elektryczny

Jak bezpiecznie wymienić osprzęt elektryczny Jak bezpiecznie wymienić osprzęt elektryczny

Podczas zmiany wystroju wnętrza czy remontu mieszkania, często pojawia się konieczność zmiany umiejscowienia bądź wymiany osprzętu elektrycznego na nowy. Podpowiadamy, jak to zrobić dobrze i bezpiecznie.

Podczas zmiany wystroju wnętrza czy remontu mieszkania, często pojawia się konieczność zmiany umiejscowienia bądź wymiany osprzętu elektrycznego na nowy. Podpowiadamy, jak to zrobić dobrze i bezpiecznie.

mgr inż. Karol Kuczyński Okresowa kontrola instalacji elektrycznych

Okresowa kontrola instalacji elektrycznych Okresowa kontrola instalacji elektrycznych

Co jest przyczyną pożarów, wywołanych przez instalacje elektryczne?

Co jest przyczyną pożarów, wywołanych przez instalacje elektryczne?

Redakcja EkspertBudowlany.pl Jak wybrać zasilacz awaryjny?

Jak wybrać zasilacz awaryjny? Jak wybrać zasilacz awaryjny?

Nagłe przerwy w dostępie prądu czy wahania napięcia stanowią zagrożenie dla elektronicznych sprzętów i mogą skutkować ich uszkodzeniem. Stabilne zasilanie oraz podtrzymania pracy podstawowych domowych...

Nagłe przerwy w dostępie prądu czy wahania napięcia stanowią zagrożenie dla elektronicznych sprzętów i mogą skutkować ich uszkodzeniem. Stabilne zasilanie oraz podtrzymania pracy podstawowych domowych urządzeń zapewni zasilacz awaryjny (UPS). Jak wybrać odpowiedni model UPS?

Redakcja EkspertBudowlany.pl Jak samodzielnie wymienić gniazdko elektryczne

Jak samodzielnie wymienić gniazdko elektryczne Jak samodzielnie wymienić gniazdko elektryczne

Wymiana uszkodzonego gniazdka nie jest specjalnie trudna, gdy polega na zastąpieniu go drugim – identycznym, ale na przykład o innym wzornictwie. Przestrzegając kilku zasad, poradzi z nią sobie nawet początkujący...

Wymiana uszkodzonego gniazdka nie jest specjalnie trudna, gdy polega na zastąpieniu go drugim – identycznym, ale na przykład o innym wzornictwie. Przestrzegając kilku zasad, poradzi z nią sobie nawet początkujący majsterkowicz, pod warunkiem jednak, że zachowa wszelkie zasady bezpieczeństwa i będzie miał pod ręką odpowiednio wyposażoną skrzynkę z narzędziami.

mgr inż. Karol Kuczyński Instalacja gniazd wtyczkowych i ogrzewania elektrycznego

Instalacja gniazd wtyczkowych i ogrzewania elektrycznego Instalacja gniazd wtyczkowych i ogrzewania elektrycznego

Instalacja elektryczna jest elementem każdego budynku mieszkalnego. Jej budowa jest zróżnicowana ze względu na wymagania użytkownika i zasobność jego portfela. W domach i mieszkaniach często można jeszcze...

Instalacja elektryczna jest elementem każdego budynku mieszkalnego. Jej budowa jest zróżnicowana ze względu na wymagania użytkownika i zasobność jego portfela. W domach i mieszkaniach często można jeszcze spotkać instalacje z lat 60. ubiegłego wieku, ale w nowoczesnych budynkach są to już instalacje trój- i pięcioprzewodowe wraz z inteligentnymi instalacjami teleinformatycznymi.

Redakcja EkspertBudowlany.pl Nie igraj z prądem na kempingu

Nie igraj z prądem na kempingu Nie igraj z prądem na kempingu

Sezon kampingowy w pełni. Korzystając z gniazdek elektrycznych na polu kempingowym, należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa i pamiętać o bezpiecznym użytkowaniu kabli i przewodów elektrycznych.

Sezon kampingowy w pełni. Korzystając z gniazdek elektrycznych na polu kempingowym, należy przestrzegać zasad bezpieczeństwa i pamiętać o bezpiecznym użytkowaniu kabli i przewodów elektrycznych.

Redakcja EkspertBudowlany.pl Zainwestuj w gniazdka

Zainwestuj w gniazdka Zainwestuj w gniazdka

Gniazdka elektryczne w mieszkaniach mają zazwyczaj to do siebie, że jest ich albo za mało, albo są ulokowane w złym miejscu.

Gniazdka elektryczne w mieszkaniach mają zazwyczaj to do siebie, że jest ich albo za mało, albo są ulokowane w złym miejscu.

mgr inż. Karol Kuczyński Jak prowadzić instalację elektryczną

Jak prowadzić instalację elektryczną Jak prowadzić instalację elektryczną

Instalacja elektryczna podzielona jest najczęściej na wiele obwodów. Rozróżnia się obwody, które zasilają różnego typu rozdzielnice, oraz obwody odbiorcze zasilające poszczególne odbiorniki. Struktura...

Instalacja elektryczna podzielona jest najczęściej na wiele obwodów. Rozróżnia się obwody, które zasilają różnego typu rozdzielnice, oraz obwody odbiorcze zasilające poszczególne odbiorniki. Struktura każdej instalacji zależy od potrzeb wynikających z przeznaczenia budynku.

Wybrane dla Ciebie

Mniej pracy przy ścianach. Gdzie tkwi różnica? »

Mniej pracy przy ścianach. Gdzie tkwi różnica? » Mniej pracy przy ścianach. Gdzie tkwi różnica? »

Poznaj najlepsze sposoby walki z pleśnią »

Poznaj najlepsze sposoby walki z pleśnią » Poznaj najlepsze sposoby walki z pleśnią  »

Zobacz, jak rozjaśnisz swoje poddasze »

Zobacz, jak rozjaśnisz swoje poddasze » Zobacz, jak rozjaśnisz swoje poddasze »

Zaoszczędź 40% energii dzięki lepszej izolacji! »

Zaoszczędź 40% energii dzięki lepszej izolacji! » Zaoszczędź 40% energii dzięki lepszej izolacji!  »

Czy droższa przegroda zawsze oznacza lepszą akustykę? »

Czy droższa przegroda zawsze oznacza lepszą akustykę? » Czy droższa przegroda zawsze oznacza lepszą akustykę? »

Jedno urządzenie do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody »

Jedno urządzenie do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody » Jedno urządzenie do ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody »

Jak poprawić jakość powietrza w budynkach? »

Jak poprawić jakość powietrza w budynkach? » Jak poprawić jakość powietrza w budynkach? »

Wilgoć w murach – jak usunąć przyczynę problemu? »

Wilgoć w murach – jak usunąć przyczynę problemu? » Wilgoć w murach – jak usunąć przyczynę problemu? »

Jak uzyskać efekt kamiennej ściany bez skomplikowanego montażu? »

Jak uzyskać efekt kamiennej ściany bez skomplikowanego montażu? » Jak uzyskać efekt kamiennej ściany bez skomplikowanego montażu? »

Czy kształt blachodachówki może wpływać na czystość dachu? »

Czy kształt blachodachówki może wpływać na czystość dachu? » Czy kształt blachodachówki może wpływać na czystość dachu? »

Co zyskujesz, wybierając nowoczesną białą wylewkę samopoziomującą?

Co zyskujesz, wybierając nowoczesną białą wylewkę samopoziomującą? Co zyskujesz, wybierając nowoczesną białą wylewkę samopoziomującą?

Po co kupować trzy produkty, skoro wystarczy jeden?

Po co kupować trzy produkty, skoro wystarczy jeden? Po co kupować trzy produkty, skoro wystarczy jeden?

Najnowsze produkty i technologie

Ptak Warsaw Expo Warsaw Garden Expo 2027 – inspiracje i innowacje dla zielonej branży

Warsaw Garden Expo 2027 – inspiracje i innowacje dla zielonej branży Warsaw Garden Expo 2027 – inspiracje i innowacje dla zielonej branży

Współczesne ogrodnictwo łączy projektowanie, technologię, ekologię i wygodę korzystania z przestrzeni zewnętrznych. Warsaw Garden Expo 2027 zaprezentuje najnowsze rozwiązania dla branży ogrodniczej i architektury...

Współczesne ogrodnictwo łączy projektowanie, technologię, ekologię i wygodę korzystania z przestrzeni zewnętrznych. Warsaw Garden Expo 2027 zaprezentuje najnowsze rozwiązania dla branży ogrodniczej i architektury krajobrazu – od roślin i materiału szkółkarskiego, przez maszyny, narzędzia i systemy nawadniania, aż po automatykę, oświetlenie oraz rozwiązania smart garden. 7. edycja Międzynarodowych Targów Architektury Krajobrazu i Ogrodnictwa odbędzie się w dniach 9–11 lutego 2027 r. w Ptak Warsaw...

KOESTER Polska Sp. z o.o. Materiały KÖSTER do naprawy i renowacji mokrych i wilgotnych konstrukcji murowych oraz do wykonywania przepon poziomych w murach

Materiały KÖSTER do naprawy i renowacji mokrych i wilgotnych konstrukcji murowych oraz do wykonywania przepon poziomych w murach Materiały KÖSTER do naprawy i renowacji mokrych i wilgotnych konstrukcji murowych oraz do wykonywania przepon poziomych w murach

Obecność nadmiarowych ilości wilgoci w konstrukcjach murowych prowadzi na dłuższą metę do powstawania coraz większych i narastających szkód. Ich widoczną oznaką są wykwity solne na powierzchniach murów,...

Obecność nadmiarowych ilości wilgoci w konstrukcjach murowych prowadzi na dłuższą metę do powstawania coraz większych i narastających szkód. Ich widoczną oznaką są wykwity solne na powierzchniach murów, odspajanie się tynków i ceramicznych okładzin ściennych, szkody mrozowe na powierzchniach zewnętrznych, butwiejące tapety i wreszcie najbardziej szkodliwe dla zdrowia porastanie ścian grzybami i pleśnią.

ELDMAR Sp z o.o. Duże płyty na tarasie – jak formaty 30x60 i 60x60 zmieniają wymagania wobec podłoża, spadku i fug

Duże płyty na tarasie – jak formaty 30x60 i 60x60 zmieniają wymagania wobec podłoża, spadku i fug Duże płyty na tarasie – jak formaty 30x60 i 60x60 zmieniają wymagania wobec podłoża, spadku i fug

Im większa płyta, tym zwykle mniej wybacza: nierówną podsypkę, brak spadku i za wąską fugę widać na niej szybciej niż na drobnej kostce. Taras z płyt 30x60 albo 60x60 cm udaje się wtedy, gdy podbudowa...

Im większa płyta, tym zwykle mniej wybacza: nierówną podsypkę, brak spadku i za wąską fugę widać na niej szybciej niż na drobnej kostce. Taras z płyt 30x60 albo 60x60 cm udaje się wtedy, gdy podbudowa jest równa i sztywna, powierzchnia ma spadek rzędu 2–3%, sąsiednie płyty są dobrane po grubości krawędzi, a fuga ma szerokość z instrukcji producenta i nigdy nie jest robiona „na styk”.

Legasus Ekspertyza techniczna przy legalizacji samowoli budowlanej – kiedy jest wymagana i co musi rozstrzygnąć

Ekspertyza techniczna przy legalizacji samowoli budowlanej – kiedy jest wymagana i co musi rozstrzygnąć Ekspertyza techniczna przy legalizacji samowoli budowlanej – kiedy jest wymagana i co musi rozstrzygnąć

W uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej ekspertyza techniczna jest jednym z trzech dokumentów, których żąda organ nadzoru budowlanego. Musi jednoznacznie odpowiedzieć na dwa pytania: czy stan techniczny...

W uproszczonej legalizacji samowoli budowlanej ekspertyza techniczna jest jednym z trzech dokumentów, których żąda organ nadzoru budowlanego. Musi jednoznacznie odpowiedzieć na dwa pytania: czy stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i czy pozwala na bezpieczne użytkowanie zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (art. 49g ust. 2 pkt 3). Od tej odpowiedzi zależy, czy sprawa skończy się decyzją o legalizacji, czy nakazem rozbiórki. W niektórych...

Pobudowani Budowa domu murowanego krok po kroku: od projektu do odbioru

Budowa domu murowanego krok po kroku: od projektu do odbioru Budowa domu murowanego krok po kroku: od projektu do odbioru

Budowa domu murowanego to pięć kroków: projekt, pozwolenie albo zgłoszenie, formalności przed startem, roboty i zakończenie budowy. Kolejność formalności wyznacza Prawo budowlane. Bez projektu nie ma pozwolenia,...

Budowa domu murowanego to pięć kroków: projekt, pozwolenie albo zgłoszenie, formalności przed startem, roboty i zakończenie budowy. Kolejność formalności wyznacza Prawo budowlane. Bez projektu nie ma pozwolenia, a bez pozwolenia albo zgłoszenia nie wolno zacząć nawet prac przygotowawczych. Nazwy etapów, np. „stan zerowy” czy „stan surowy zamknięty”, nie mają definicji ustawowej, więc ich zakres ustala dopiero umowa z wykonawcą.

ZMK SAS SP. Z O.O. Modernizacja ogrzewania – rozwiązania grzewcze ZMK SAS

Modernizacja ogrzewania – rozwiązania grzewcze ZMK SAS Modernizacja ogrzewania – rozwiązania grzewcze ZMK SAS

Dla inwestorów planujących modernizację ogrzewania istotne znaczenie ma właściwy dobór urządzenia do zapotrzebowania energetycznego budynku. Szczególnie ważne jest uwzględnienie efektów planowanego ocieplenia,...

Dla inwestorów planujących modernizację ogrzewania istotne znaczenie ma właściwy dobór urządzenia do zapotrzebowania energetycznego budynku. Szczególnie ważne jest uwzględnienie efektów planowanego ocieplenia, wymiany stolarki otworowej i pozostałych prac termomodernizacyjnych. Pozwala to uniknąć przewymiarowania źródła ciepła i dopasować jego parametry do rzeczywistych potrzeb instalacji. Istotnym elementem procesu inwestycyjnego jest rzetelny audyt energetyczny, który pomaga określić potrzeby energetyczne...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Ekspertbudowlany.pl



Facebook     Instagram     Twitter     YouTube