Budowa domu: co można odliczyć od podatku? Sprawdź!

Co tak naprawdę można odliczyć od podatku przy budowie domu?

Co można odliczyć do końca roku podatkowego? Poradnik dla inwestorów

Dla właścicieli domów, którzy budowę mają już za sobą, ale także dla tych, którzy planują modernizację budynku mieszkalnego, albo dopiero zlecili wykonanie dokumentacji projektowej związanej ze wzniesieniem nieruchomości, mamy dobrą wiadomość: optymalizacja podatkowa, a także instrumenty finansowe w postaci programów rządowych i wsparcia w ramach środków z wojewódzkich funduszy ochrony środowiska pozwalają na częściowy zwrot poniesionych na prace budowlane nakładów finansowych.

Ulga przysługuje określonym grupom podatników, właścicielom lub inwestorom, którzy spełniają warunki formalne określone w przepisach podatkowych.

Podatnicy mogą skorzystać z ulgi budowlanej, ulgi mieszkaniowej, odliczeniu podlegają także wydatki poniesione na izolację istniejącego budynku w ramach ulgi termomodernizacyjnej, część osób fizycznych w rozliczeniu podatku dochodowego może skorzystać z ulgi odsetkowej, a inwestorzy planujący dopiero budowę budynku mieszkalnego mogą odzyskać częściowe zwroty inwestycji w ramach rządowego wsparcia rozwoju mieszkalnictwa w Polsce.

Rodzaje ulg mieszkaniowych: z jakich preferencji może skorzystać podatnik?

Ulga budowlana

Ulga budowlana jest nieobowiązującą obecnie ulgą podatkową, z której jednak na zasadzie praw nabytych mogą skorzystać podatnicy aż do całkowitego odliczenia przysługującej kwoty. Jaka jest wysokość odliczenia i jakie poniesione wydatki musimy ująć w deklaracji podatkowej?

Ulga budowlana pozwala na odliczenie wydatków związanych z budową, rozbudową, przebudową domu. Możemy skorzystać z ulgi również wtedy, kiedy zainwestowaliśmy w modernizację budynku mieszkalnego, ale należy pamiętać, że ulga budowlana funkcjonowała w latach 1992–2001, więc skorzystać z ulgi mogą inwestorzy, którzy posiadają faktury za poniesione wydatki z datą do końca roku podatkowego 2001.

Ulga budowlana: wyjątki w ordynacji podatkowej

Nawet pomimo spełnienia określonych warunków (wykończenie lokalu mieszkalnego, przebudowa, budowa we wskazanych latach) i przedłożenia faktur VAT i możliwości skorzystania z ulgi na zasadach praw nabytych, urząd skarbowy może wskazać, że ulga nie przysługuje. Dzieje się tak, kiedy inwestor zbył grunt zakupiony pod zabudowę lub zmienił przeznaczenie lokalu z mieszkalnego na użytkowe. Jest to równoznaczne z utratą prawa do odliczenia podatku dochodowego w ramach ulgi budowlanej.

Ulga kredytowa/pożyczkowa

To kolejna nieistniejąca już ulga podatkowa, z której jednak mogą skorzystać Ci, którzy zaciągali kredyt bankowy lub pożyczki z zakładu pracy otrzymane w latach 1992–1993 i przeznaczone na własne cele mieszkaniowe w całości.

Ulga odsetkowa

Z ulgi budowlanej odsetkowej może skorzystać grupa podatników, którzy w latach 2002–2006 zaciągnęli kredyt mieszkaniowy.

W ramach tej ulgi podatnik ma prawo do odliczania od dochodu wydatków na spłatę odsetek od tego kredytu mieszkaniowego. Spłata może odbywać się do upływu terminu spłaty określonego w umowie o kredyt (pożyczkę) zawartej przed dniem 1 stycznia 2007 r., nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2027 r i dotyczyć odsetek:

• od kredytu mieszkaniowego,
• od kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu mieszkaniowego (kredyt refinansowy),
• od każdego kolejnego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na spłatę kredytu (pożyczki) mieszkaniowego lub kredytu refinansowego.

Uwaga! Z ulgi odsetkowej nie skorzystamy jeśli odsetki zostały wliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Ulga termomodernizacyjna

Ulga w odniesieniu do realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych jest przykładem preferencji podatkowej OBOWIĄZUJĄCEJ OBECNIE. Ulga skierowana jest do właścicieli i współwłaścicieli domów jednorodzinnych. Odliczyć można wszystkie koszty remontowe, które służą poprawie efektywności energetycznej budynku i wpływają na zmniejszenie kosztów pozyskania ciepła.

Ulga termomodernizacyjna: jakie materiały budowlane można odliczyć?

Materiały budowlane, które podlegają odliczeniu, zostały ustalone w oficjalnym dokumencie (rozporządzenia ministra inwestycji i rozwoju z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego), ale są to wszystkie materiały, które służą do docieplenia przegród budowlanych, izolacji fundamentów, ścian, wymiany stolarki okiennej i drzwiowej na drzwi i okna o lepszych współczynnikach przenikania ciepła. Ważna uwaga: do końca 2024 r. ulga przysługiwała także tym właścicielom, którzy decydowali się na demontaż źródła ciepła starego typu i w jego miejsce instalowali nowoczesny system grzewczy (odliczeniu podlegają wydatki związane z montażem instalacji ogrzewczej czy armaturą zabezpieczającą, a także regulacja źródła ciepła i równoważenie hydrauliczne instalacji, wydatki na zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji ), jednakże od 2025 r. nie będzie można korzystać już z ulgi termomodernizacyjnej na kotły gazowe, olejowe, przyłącza do sieci ciepłowniczej itp. Odliczeniu będą podlegały tylko przedsięwzięcia mające na celu zmniejszenie zużycia energii cieplnej w budynku mieszkalnym.

Maksymalna kwota odliczenia wynosi 53 tys. zł, a dla małżeństw rozliczających się wspólnie 106 tys. zł.

Odliczenie można przeprowadzić rozliczając się według skali podatkowej (przychodów podlegających opodatkowaniu), podatkiem liniowym, a także ryczałem od przychodów ewidencjonowanych.

Wydatki na przedsięwzięcie termomodernizacyjne, które nie znalazły pokrycia w dochodzie za rok podatkowy, w którym zostały poniesione, można odliczyć w kolejnych latach, ale nie dłużej niż przez 6 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym został poniesiony pierwszy wydatek.

Ulga mieszkaniowa

Ulga na kasę mieszkaniową jest kolejną preferencją podatkową, która już nie obowiązuje, ale wciąż można z niej skorzystać na zasadach praw nabytych, o ile prawo do odliczeń zostało nabyte przed 1 stycznia 2002 r. Ulga skierowana jest do osób fizycznych, ale tylko i wyłącznie tych oszczędzających na jednym rachunku oszczędnościowo-kredytowym, w banku prowadzącym kasę mieszkaniową, posiadających kredyt kontraktowy. Jakie są zasady odliczenia ulgi mieszkaniowej? Odliczeniu przysługuje 30% wydatków poniesionych na cele mieszkalne, własne potrzeby mieszkaniowe, którymi według ustawodawcy są np.:

• Nabycie, budowa, przebudowa, rozbudowa lub nadbudowa domu albo lokalu mieszkalnego,
• Uzyskanie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa do domu jednorodzinnego
• Remont domu albo lokalu mieszkalnego
• Spłata kredytu bankowego zaciągniętego w całości na cele mieszkaniowe
• Nabycie działki budowlanej lub jej części pod budowę domu jednorodzinnego lub budynku mieszkalnego, w którym jest (lub ma być) położony lokal mieszkalny kredytobiorcy.

Odliczenie od dochodu wkładu budowlanego lub mieszkaniowego wniesionego do spółdzielni mieszkaniowej

Zwrot wkładów wniesionych do spółdzielni stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Spółdzielnia po zakończeniu roku kalendarzowego ma obowiązek wydać informację PIT 11 osobom, którym (w zakończonym roku rozliczeniowym) zwróciła wniesiony przez nich uprzednio wkład mieszkaniowy.

Warto w tym miejscu podkreślić, że osoba, która uzyskała przychód z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego, może jeszcze ubiegać się o zwolnienie z opodatkowania danego przychodu (np. tylko do wysokości wniesionych poprzednio udziałów lub wkładów). O tym podatku warto pamiętać.

Ulga z tytułu nabycia od spółdzielni mieszkaniowej gruntu pod budowę budynku mieszkalnego

Odliczeniu od dochodu przed opodatkowaniem podlegają wydatki poniesione w roku podatkowym na cele mieszkaniowe podatnika przeznaczone np. na:

• zakup gruntu lub prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego,
• wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej, z wyjątkiem wkładu wynikającego z przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Zwrot VAT za materiały budowlane

Zwrot podatku VAT za zakupione materiały budowlane obowiązywał w latach 2004–2018, a wiązał się on w dużej mierze z drastycznym podniesieniem stawki VAT na materiały budowlane z 7 na 22%. By zrekompensować wydatki inwestorom, ustawodawca stworzył prawną możliwość odzyskania części wydatków poniesionych na zakup materiałów do budynków mieszkalnych. Wykaz faktur należy uwzględnić w deklaracji PIT, ponadto wymagane jest także przedłożenie pozwolenia na budowę oraz prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Czy każdy podatnik PIT ma prawo odliczyć poniesione wydatki budowlane?

Odliczenie wydatków od dochodu jest możliwe dla podatników, którzy ponieśli wydatki na cele mieszkaniowe, o ile nie dokonali zbycia gruntu lub sprzedaży nieruchomości, a także sami nie posiadają zaległości podatkowych w urzędzie skarbowym.

Odliczenie wydatków od dochodu jest możliwe dla podatników, którzy rozliczają się według skali podatkowej (na PIT-37, PIT-36), liniowo (PIT-36L), a także ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (PIT-28).

Budowa nowego domu: dostępne opcje wsparcia finansowego dla inwestorów

Ulgi podatkowe to nie jedyna opcja uzyskania zwrotu poniesionych kosztów budowlanych. Dla inwestorów, którzy cały czas są w trakcie budowy, ustawodawca przewidział dotacje i dopłaty pochodzące z wojewódzkich funduszy ochrony środowiska. Co można zyskać?

„Mój Prąd”

Propozycja dla przyszłych prosumentów, którzy chcą zainwestować w panele fotowoltaiczne, a od sierpnia 2024 r. obowiązkowo w magazyny energii. Można zyskać nawet do 7 tys. zł (inwestycje z magazynem energii).

„Moje Ciepło”

Program skierowany do osób, które chcą oprzeć swój system grzewczy na odnawialnych źródłach ciepła. Decydując się na pompę ciepła można zyskać od 30 lub 45% kosztów kwalifikowanych na jedną inwestycję, kwota nie może przekraczać 21 tys. zł, a wysokość dopłaty jest w dużej mierze zależna od rodzaju montowanej pompy ciepła oraz zakresu prac.

Pompa ciepła i fotowoltaika: sposób na duży zwrot kosztów inwestycji i realne korzyści!

Doskonałym sposobem na to, by zwiększyć samowystarczalność energetyczną budynku mieszkalnego, cieszyć się większym komfortem i znacznymi oszczędnościami w sezonie grzewczym, ale także zwrotem sporej części nakładów finansowych, jest stworzenie instalacji hybrydowej. Połączenie pompy ciepła z fotowoltaiką to rozwiązanie, które gwarantuje, że pompa w sezonie grzewczym będzie zasilana darmowym prądem pochodzącym z paneli PV. Pompy ciepła są urządzeniami wielofunkcyjnymi: służą do pokrycia zapotrzebowania budynku na ciepło, ale także zadbają o podgrzewanie wody użytkowej i chłodzenie budynku, a to wszystko bez czerpania z paliw kopalnych, a więc spełniają wymogi w zakresie oszczędności energii dla lokali mieszkalnych.

By otrzymać dofinansowanie do montażu i zakupu pompy ciepła oraz instalacji fotowoltaicznej, konieczne jest zadbanie o formalności (wykonanie audytu energetycznego budynku w nowo wybudowanym budynku mieszkalnym, a także przedłożenie WFOŚiGW pełnej dokumentacji związanej z pracami inwestycyjnymi).

W tym celu warto zadbać o to, by prace projektowo-montażowe wykonała profesjonalna firma specjalizująca się w instalacjach OZE oraz wyróżniająca się jasnymi zasadami współpracy. Jest to gwarancją otrzymania dofinansowania, ale przede wszystkim zadbania o jakość prac, które będą miały odzwierciedlenie w bezproblemowej eksploatacji systemów.

Budowa domu – co można odliczyć od podatku: podsumowanie

Zarówno budowa domu, jak i modernizacja istniejącego budynku, wiążą się ze sporymi nakładami pieniężnymi, warto pamiętać, że istnieją instrumenty finansowe, które choć w części pozwolą na odzyskanie zwrotu poniesionych wydatków. Jednak każda procedura starania się o dofinansowania lub skorzystania z ulgi podatkowej to konieczność zadbania o przygotowanie dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie prac oraz przeprowadzenia audytu energetycznego. By wiedzieć na jakie formalności inwestor powinien być gotowy, warto skorzystać z porad doradcy podatkowego. O dokumentację konieczną do uzyskania dopłat do instalacji OZE zadba profesjonalna firma wykonująca projekt i montaż paneli oraz pompy ciepła.